Jan van Poppel: ‘Lekker weertje, hè?' Niet echt.

Terwijl hitterecords sneuvelen in heel Europa, reageert de Nederlander met een knikje en een biertje. Columnist Jan van Poppel ergert zich aan hoe media en mensen extreme hitte blijven zien als 'lekker weertje', zonder het te koppelen aan klimaatverandering.

‘Lekker weertje hè,’ hoorde ik een man met blonde lokken dinsdagmiddag tegen de buurman zeggen terwijl hij uit zijn BMW X3 stapte. Het was dinsdag plaatselijk 33 graden in Nederland. Vijftien graden warmer dan gemiddeld in mei. De man noemde het een ‘lekker weertje’.

Het zou heel Nederlands van me zijn om nu te gaan zeiken over de warmte. Hoewel ik me sinds de rellen in Loosdrecht nauwelijks meer verbonden voel met ‘de Nederlander’, ga ik het toch doen: zeiken.

Want dinsdag was het geen ‘lekker weertje’. Dinsdag voelde als de aarde die even op je schouder tikt en zegt: jongens, dit loopt uit de hand. Alleen deden wij wat Nederlanders altijd doen als iets ongemakkelijk wordt. Knikken, zonnebril op, pils open: ‘Lekker weertje hè.’

In heel Europa sneuvelden deze week hitterecords. In Londen werd het bijna 35 graden. In Spanje steeg het kwik boven de veertig graden Celsius, en in Frankrijk werden in meer dan 350 steden ‘warmste dagen in decennia’ gemeten. De Franse meteorologische dienst noemde de hittegolf ‘opmerkelijk, vroeg en lang’. Dat is meteorologentaal voor: ‘Wat de fuck is hier aan de hand?’

En toch stonden overal mensen te glimmen, alsof de lente eindelijk een cadeautje had gestuurd. Terrassen vol. Ik hoor het de Nederlander al zeggen: ‘Dit mag van mij de hele zomer wel zo blijven.’ Alsof we collectief hebben besloten dat klimaatontwrichting prima is, zolang je maar zonder jas naar buiten kunt.

Misschien komt het omdat rampspoed prettiger voelt als het zonnig is. Een overstroming klinkt vervelend. Maar 33 graden eind mei? Daar zet iemand meteen een barbecue naast en noemt het genieten.

Terwijl ik, na de uitspraak van de man met blonde lok, in de trein zat te doomscrollen op LinkedIn, kwam ik voorbij een post van filosoof en schrijver Chris Julien. Hij had kritiek op een bericht van de NOS dat ging over het warme weer in Europa. In dat artikel wordt met geen woord gerept over ‘klimaatverandering’. Dat is gek.

Alsof je over een politieke crisis meldt: ‘Kabinet gevallen door meningsverschillen.’ Oké, maar welke meningsverschillen? Ging iemand vreemd met de stikstofcijfers? Heeft iemand per ongeluk de waarheid gezegd?

Het is alsof je schrijft: ‘Woningmarkt opnieuw oververhit.’ Oké, maar door wie precies? Starters? Beleggers? Of een overheid die al tien jaar naar een bouwtekening kijkt maar niks durft te bouwen?

Alsof klimaatverandering niets te maken heeft met die extreme hitte. Dat wordt nog even extra benadrukt door een ondertitel van een strandfoto verderop in het artikel: ‘Ook in Spanje zorgt het mooie weer voor drukke stranden.’

Ook de NOS denkt dus: lekker weertje, niks aan de hand.

Misschien rijdt de auteur van het artikel wel in een BMW X3, ik heb geen idee. Hoe dan ook: dit is geen neutrale journalistiek, en dat is toch echt de taak van de NOS.

Natuurlijk kun je niet bij elke hete dag met zekerheid zeggen: dit komt door klimaatverandering. Zo werkt het weer niet, zo werkt wetenschap niet. Maar de trend is inmiddels duidelijk: Europa wordt warmer, hitterecords stapelen zich op, en dat is wél degelijk te koppelen aan klimaatverandering. Dat is geen interpretatie, dat is wetenschappelijke context.

Ook context: deze vroege hitte veroorzaakt mislukte oogsten in grote delen van Zuid-Europa, het maakt dat gletsjers sneller smelten waardoor de zoetwatervoorraad in landen als Oostenrijk en Zwitserland opraakt. En wat te denken van het groeiende aantal natuurbranden, ook hier in Nederland. Niet echt ‘lekker’ of ‘mooi’, toch?

Als je de context weglaat, blijft er iets raars over. Dan wordt 33 graden eind mei gewoon ‘mooi weer’. Dan wordt Spanje met 40 graden ‘drukke stranden door het mooie weer’. En dan stapt er ergens een man uit een dikke BMW, kijkt naar de lucht en zegt tevreden tegen zijn buurman: ‘Lekker weertje hè.’