Sfeerfoto van BNNVARA
BNNVARA
Heb jij moeite met het betalen van je boodschappen, huur of energierekening? Deel je verhaal met ons hieronder.
theme-icon
Klimaatverandering

Hoezo betalen grote bedrijven geen eerlijke prijs voor watergebruik?!

07-08-2022
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
1213 keer bekeken
  •  
pexels-nithin-pa-2583028

Er is een nijpend tekort aan water. Het devies: zuiniger omgaan met watergebruik. Politiek redacteur van De Nieuws BV, Anna Pleijsier, deed samen met Follow the Money onderzoek naar de Belasting op Leidingwater en legt uit hoe een hervorming van deze belasting de oplossing zou kunnen zijn.

‘Iedereen kan een steentje bijdragen. Daarom vraag ik alle Nederlanders om goed na te denken of ze hun auto moeten wassen of hun opblaaszwembadje helemaal moeten vullen’, aldus minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat. Begin augustus is namelijk een officieel watertekort afgekondigd. Door een lange periode van droogte is water schaars geworden en dus moeten we er zuinig mee zijn. Daarvoor is een landelijk crisisteam ingesteld.

Nou is er wel vaker sprake van droogte in de zomermaanden de afgelopen jaren, maar een watertekort zoals dit jaar komt niet zo vaak voor. Dat gebeurde in 1976, 2003, 2006, 2011, 2018 en nu dus weer in 2022. ‘Het is dus niet nieuw, maar gebeurt wel steeds vaker door klimaatverandering’, aldus Anna Pleijsier, politiek redacteur van De Nieuws BV. Iedereen moet dus een steentje bijdragen, maar zet de waterbesparing van een simpel huishouden nou echt zoden aan de dijk?

Zuinig omgaan met water is altijd een goed idee, denkt Pleijsier. Maar voor echte verandering moet je ‘als je collectief – dus met het hele land - afspreken nog maar twee minuten te douchen. Pas dan levert het wat op. Als alleen jij en ik korter gaan douchen heeft dat natuurlijk weinig zin’. Bij bedrijven valt echter veel meer te halen en makkelijker aan de kraanknoppen te draaien. ‘Als je één maatregel instelt, kan je het watergebruik bij een bedrijf al enorm inperken.’

Om grootverbruik van water te ontmoedigen wordt ruim twintig jaar geleden de Belasting op Leidingwater (BoL) ingevoerd. Naast de gewone btw die iedereen over water betaalt, is de BoL specifiek bedoeld als een milieubelasting om waterverspilling tegen te gaan. Maar werkt dat ook? Het korte antwoord: nee. De meeste mensen weten, volgens Pleijsier, niet eens dat ze deze belasting betalen. Deze is namelijk gewoon onderdeel van de waterrekening en valt velen dus niet op. ‘Ze zijn daarom ook niet minder gaan gebruiken.’

Voor deze belasting is een heffingsplafond ingesteld, wat betekent dat boven het gebruik van driehonderd kubieke meter water (300.000 liter) het waterverbruik niet extra wordt belast. Nou komen de meeste huishoudens daar niet aan, ‘dan moet je wel een zwembad in de tuin hebben’. Wie daar wel bovenuit komt is het bedrijfsleven. Maar ook voor hen geldt: boven het heffingsplafond hoeft niet meer te worden betaald. Dat heffingsplafond staat gelijk aan een rekening van slechts honderd euro.

Grote bedrijven zoals Tata Steel verbruiken soms wel miljarden liters water per jaar. Toch betalen ook zij niet meer dan de maximale honderd euro. Zouden zij voor het volledige gebruik worden belast, dan zou de rekening – volgens Tata Steel zelf – rond de tien miljoen euro uitkomen. Nogal een verschil en niet echt eerlijk dus.

Pleijsier noemt het een principekwestie ‘dat deze bedrijven net zoveel worden belast als jij en ik’. Het gaat haar niet zozeer om het bedrag, ‘want dat is ook voor huishoudens niet enorm hoog. Het is gewoon bizar dat deze belasting in het leven wordt geroepen om verspilling tegen te gaan, maar dat de grootverbruikers worden ontzien. Een belasting heeft pas effect als dat wél gebeurt, want dan denk je twee keer na over waterverbruik’.

De bedrijven staan uiteraard niet te springen om een hogere belasting. In 2013 werd al eens gepoogd om het heffingsplafond af te schaffen, zo valt te lezen in het Herfstakkoord. Maar dit besluit werd teruggedraaid door de actieve lobby van het bedrijfsleven. ‘Lobbyen mag gewoon in Nederland. Wel denk ik dat er weinig transparantie is over deze lobby.’ Er is op dit moment geen register of paragraaf waarin de organisaties die aan tafel zitten worden geopenbaard. ‘Daarin lopen wij enorm achter op de rest van Europa.’ Nu kunnen journalisten zoals Pleijsier en Mira Sys van Follow the Money de gang van zaken enkel achterhalen door middel van een verzoek tot Wet openbaarheid van bestuur. ‘Het heeft mij twee jaar gekost om deze stukken te krijgen en daarin zien wij gewoon dat er enorm wordt overgenomen wat die lobbyisten zeggen, in plaats van de verschillende belangen af te wegen. Daar ligt een taak voor de overheid om meerdere stemmen om tafel te zetten.’

Ook de recente motie van GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet om het heffingsplafond af te schaffen heeft niets uitgehaald. ‘Deze is niet aangenomen. De reden daarvoor was dat “ze er al mee bezig zijn, ernaar gekeken wordt en het meer tijd nodig heeft”.’ Zo gaat het al jaren, volgens Pleijsier. ‘Ik begrijp dat het – naast een stikstofcrisis – misschien niet zo urgent voelt. Maar ik denk dat de omgang met drinkwater best wat hoger op de politieke agenda mag staan. Het gaat in de toekomst een groot probleem worden.’

Thema's:

theme-icon
Klimaatverandering

Gerelateerd

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (12)

Dutch80
Dutch8018 aug. 2022 - 11:09

Het is duidelijk dat klimaatverandering tot problemen leid als watertekort. Daarom moet water duurder worden. Doe dan ook een extra heffing voor iedereen die meer dan 20m3 drinkwater verbruikt. Eerlijk toch? Boeren moeten hun eigen wateropslag maken en vullen in de winter. En zoals het artikel kunnen bedrijven wel wat meer betalen voor drinkwater, maar daartegen is de belastingdruk in Nederland voor bedrijven als erg hoog.

RaymondenJoop
RaymondenJoop16 aug. 2022 - 12:20

In NL hebben we niet zozeer een watertekort cq -probleem, maar een beheerdersprobleem. Gestimuleerd door de overheid, omdat je bijv waterschaplastesn betaald en daarnaast en verbruik per kuub, in tegensteling tot bijv Belgie. Is ook met energie het geval. Het helpt allemaal niet tot een beter inzicht of mentaliteit te komen. Daarnaast moeten we ons een keer gaan richten op water vasthouden ipv direct afvoeren naar zee als er wat teveel valt. En daar niet al een 10 jaar over praten, dat polderen breekt ons nog 'ns op...

Jopie666
Jopie66614 aug. 2022 - 17:51

Dat een bedrijf als Tata steel 2 a 3 miljoen euro betaald voor haar watergebruik is niet meer dan normaal. Dat ze nu bijna niets betalen is compleet gestoord.

DaanOuwens
DaanOuwens8 aug. 2022 - 7:06

Het wordt wel tijd voor een beter doortimmerd verhaal over het water probleem. De impact van de burgers hierop is nihil. Iedere Nederlander mag lang douchen als hij dat wil. Het meeste water dat wordt verbruikt is ook geen drinkwater. Het problematische watergebruik is het gebruik van industrie en boeren. En die gebruiken meestal geen drinkwater. In ieder geval niet om bijvoorbeeld het land te besproeien. Maar om hierover een zinnige discussie te voeren moet er een beter artikeltje komen. Misschien kan WimLex als Nederlands watermanager een mooi stukje schrijven. Dit is een onderwerp waar hij wel verstand van heeft.

7 Reacties
Wie o Wie
Wie o Wie8 aug. 2022 - 8:24

Daan, het lijkt mij goed Dat er commentaar wordt gegeven voor specialisten op dit gebied. Nu je het over boeren hebt, waar haalde jij overigens vandaag dan de boerenjongen op de trekker alcohol had gedronken?

DanielleDefoe
DanielleDefoe8 aug. 2022 - 13:20

WimLex als artikelenschrijver lijkt mij geen goed idee. Nederlandse boeren zijn niet (direct) verantwoordelijk voor de lage waterstanden in oa. de Rijn en de Waal Vakantiegangers hebben de vele nieuwe zandstranden al weten te vinden.

DaanOuwens
DaanOuwens8 aug. 2022 - 15:02

@ DanielleDefoe Waarom niet? Hij heeft zelfs de VN toegesproken over dit onderwerp. Het waterverbruik in gebieden rond de rivieren is wel van invloed op de waterstand. Net zoals het waterbeheer. De waterschappen leveren wat boeren willen. Er is wel wat te zeggen voor het aanspreken van industrie en agrarische sector op hun waterverbruik. En in veel waterschappen gebeurd dat ook. Degene met de minste schuld is de burger. En natuurlijk is er een klimaateffect maar binnen die context zullen de grote watergebruikers hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe8 aug. 2022 - 18:38

WimLex is zei hij : "... geen techneut en geen ingenieur (...) , maar ik kan de problemen wel aankaarten en onder de aandacht brengen" . Dan verwacht ik weinig anders dan algemene verhalen. Dat er een probleem is hebben de waterschappen zich inmiddels gerealiseerd. De drinkwaterbedrijven trouwens ook.

DaanOuwens
DaanOuwens10 aug. 2022 - 11:48

@ DanielleDefoe Daarmee is hij dus prima gekwalificeerd. Hij hoeft geen zuiveringsinstallatie te onderhouden of een nieuw leidingnetwerk aan te leggen maar zorgen dat er een verstandig gesprek wordt gevoerd. Ik zie inderdaad bij waterschappen en drinkwaterbedrijven enige beweging in de afgelopen dagen. Bij waterschappen is het probleem dat de invloed op het beleid niet erg transparant is. Ik vond het 20 jaar geleden al een goed plan die clubs op te heffen en onder te brengen bij de provincie. Dan zouden belangengroepen zoals boeren op grotere afstand komen. Meer algemeen belang dus. De drinkwaterbedrijven hebben een te smalle beleidsvisie. Het gaat hun om het drinkwater. Wij hebben nu problemen met het water voor bevloeiing, voor koeling, om over te varen, in te creëren, voor de natuur en voor het drinkwater. Ik denk dat WimLex best wat te bieden kan hebben.

Wie o Wie
Wie o Wie10 aug. 2022 - 15:16

Daan blijft het antwoord maar schuldig.

DanielleDefoe
DanielleDefoe11 aug. 2022 - 9:43

Uiteraard mag hij aankaarten. Het lijkt mij alleen niet verstandig om WimLex de "leiding" te geven. Het moderniseren van waterbeheer met respect voor de natuur is een immense taak. We moeten ook af van het idee dat je alles in de hand kunt houden dmv technische hoogstandjes.

Ruud Merks
Ruud Merks7 aug. 2022 - 14:24

Overheid is om marktfalen te corrigeren. Niet om het effect onderuit te halen door uitzonderingen te maken voor de industrie. Wat is er ingewikkeld aan het afschaffen van een plaforn? Het is onwil. Nog wel gesteund door een kamermeerderheid. Alseer een puntje af voor hete vertrouwen in de ons zogenaamd beschermende overheid en de politiek.