Hoe worden jongeren geronseld voor de drugscriminaliteit?

Nederlandse jongeren spelen een belangrijke rol in het uithalen van grote ladingen cocaïne in de Antwerpse haven. Zogenaamde uithalers worden op steeds jongere leeftijd gerekruteerd voor drugscriminaliteit.

Criminele organisaties, zoals bijvoorbeeld die van Ridouan Taghi of Bolle Jos, hebben tonnen aan cocaïne Nederland in gesmokkeld, met hulp van een leger aan jongeren.

Die jongeren worden gerekruteerd in verschillende Nederlandse wijken. Met name wijken waar mensen het (financieel) moeilijker hebben. En dat is niet zonder reden, weet politieagent Gregory van Geene, die de netwerken in Amsterdam-Zuidoost in kaart brengt. 'Mensen weten elkaar goed te vinden, zien elkaar vaak en komen elkaar overal tegen. Van jongs af aan begint dat wel. Het is één of twee telefoontjes om bij die persoon te komen die jou die klus kan geven. Die fijnmazigheid van het netwerk maakt dat het heel makkelijk is om in te stappen op een zwaarder delict', zo vertelt Van Geene aan Sinan Can in Drugsdelta.

'Ze voelen: die is kwetsbaar, die staat sterk in zijn schoenen, dat is een soldaat. En als iemand je dan vijfduizend euro aanbiedt, maar je ziet je ouders keihard werken en je ziet geen andere mogelijkheid. Het gaat echt om groot geld. Dat wordt beloofd, want negen van de tien keer wordt het niet eens uitbetaald – dan doen ze de klus maar krijgen ze het geld niet eens.' Het gaat dus om veel geld; een aantrekkelijk voorstel voor veel jongeren, al helemaal in kwetsbare situaties. Ze komen uit een wijk waar het gemiddelde inkomen net boven het minimum jaarinkomen zit.

Het is natuurlijk niet zonder risico. Het gaat niet alleen om grof geld, maar ook grof geweld. 'Er wordt nietsontziend geweld bij gebruikt.' Dat baart Van Geene grote zorgen: 'Die ontwikkeling in combinatie met steeds jonger wordende verdachten.'

Nederlandse jongeren krijgen steeds de opdracht om pakketjes uit zeecontainers in de haven van Antwerpen (de grootste toevoerhaven voor cocaïne in Europa) te halen. Zij worden 'uithalers' genoemd. Met name containers met fruit afkomstig uit Zuid-Amerika worden vaak gebruikt om drugs in te smokkelen. Deze containers bevatten gaten waar soms tot wel honderd kilo cocaïne in wordt verstopt.

In de eerste helft van vorig jaar zijn er alleen al 166 uithalers gearresteerd. Bijna de helft van hen kwam uit Nederland. 22 van hen waren minderjarig. Om die gaten te openen zijn specifieke sleuteltjes nodig. Bij jongeren die met deze sleutels op zak worden gesnapt, is dat genoeg om veroordeeld te worden. De straf die volgt wordt door veel jongeren onderschat. Ze denken het af te kunnen doen door een boete te betalen. Maar de realiteit is keihard. Van de jongeren die in de Antwerpse haven worden gearresteerd, moeten de meeste zo'n veertig maanden in de gevangenis zitten.