Helpt de oorlog in Iran de Iraanse bevolking?

Iran wordt bestookt door grootschalige luchtaanvallen van de Verenigde Staten en Israël. Wat is het doel en helpt dit de Iraanse inwoners?

Israël en de Verenigde Staten voeren een illegale oorlog tegen Iran. 'En ondanks dat de meeste Iraniërs willen dat het huidige onderdrukkende regime verdwijnt, zijn de VS en Israël niet bezig hen te helpen', legt Gijs Sanders van De Marker uit.

Trump zegt dat de oorlog te maken heeft met kernwapens. Ze willen voorkomen dat het land kernwapens kan produceren of op een andere manier kan verkrijgen. 'Maar dat kunnen we opzijschuiven', aldus Gijs. 'Trump zei namelijk in juni 2025 dat alle nucleaire faciliteiten in Iran verwoest waren. Er liepen onderhandelingen voor een nucleaire deal, maar Trump en Netanyahu hebben er bovendien zelf voor gezorgd dat Iran überhaupt weer uranium is gaan verrijken voor kernwapens.' In 2015 is er al een nucleaire deal met Iran gesloten. De afspraak was: Iran zou geen kernwapens ontwikkelen in ruil voor minder sancties, waardoor ze konden handelen op de wereldmarkt. Maar Trump is zelf in 2018 uit die deal gestapt, op aandringen van Netanyahu. Vervolgens stelde hij weer extra sancties in tegen Iran, waarna het land weer uranium ging verrijken.

De oorlog wordt door Trump en Netanyahu ook wel de 'regime-change operation' genoemd. 'Ze doen een direct beroep op de Iraanse bevolking, die ze zeggen te zullen redden', legt Gijs uit. Maar het gaat de VS en Israël helemaal niet om de Iraanse bevolking, stelt Paul Aarts, professor Internationale Betrekkingen. Het is, volgens Aarts, onmogelijk om een regime omver te werpen met alleen luchtaanvallen. Beide landen zeggen namelijk geen grondtroepen in te gaan zetten. Aarts stelt dat de VS meewerkt aan het Israëlische plan om Iran te destabiliseren, met als doel dat het land niet meer meedoet in de strijd om dominantie in de regio.

Al zou het de VS en Israël lukken om het regime omver te werpen, of dusdanig te verzwakken dat de bevolking een succesvolle opstand begint, 'zien we in de geschiedenis dat vergelijkbare Amerikaanse ingrepen tot nog veel meer chaos leiden', vertelt Gijs. Bijvoorbeeld in Libië, waar de VS een rol speelde in het omverwerpen van dictator Khadaffi in 2011, waarna er een burgeroorlog uitbrak en er nu nog steeds geen stabiele regering is. Of Irak, waar de VS in 2003 samen met Engeland op basis van leugens begon over zogenaamde massavernietigingswapens. 'Nadat Saddam Hoessein omver was geworpen, was het land zo fragiel dat uiteindelijk terreurgroep IS de macht kon pakken.'