Floortje Dessing weer op televisie: 'Alsof je terug bent na een heel lange, mislukte vakantie'

Vorig jaar rond deze tijd was ze nog een wrak, nu is ze na tweeënhalf jaar afwezigheid terug op de televisie met een nieuw seizoen van Floortje naar het einde van de wereld. Hoe is dat voor haar?

'Fantastisch. Ik wil niet zeggen dat het een wederopstanding is, of een wedergeboorte, maar het lijkt er wel op. Alsof je terug bent na een heel lange, mislukte vakantie.'

'Zoiets! En tegelijk, dit is nu zo’n moment dat je terugblikt op het afgelopen jaar en kan ik er met wat meer afstand naar kijken. Dan denk ik: als ik van tevoren had geweten hoe erg het zou worden, was ik er vast behoorlijk ziek van geweest. Maar zó verschrikkelijk was het nou ook weer niet.'

'Ik had het geluk dat ik uiteindelijk toch niet iets heel verschrikkelijks bleek te hebben. Een van de weinige voordelen van endometriose is dat het na de overgang verdwijnt. Maar goed, ik ben halverwege de vijftig er nogal hard door geraakt, niet om dramatisch te doen, maar de combinatie die ik had, is heel zeldzaam.'

'Endometriose is een vrouwenziekte, waarbij het weefsel in je buik verkleeft en op plekken gaat zitten waar het niet hoort. Tien jaar geleden kostte me dat al mijn halve nier, nu is mijn halve lever verwijderd, een stuk uit mijn middenrif en een stukje long. Je middenrif is de spier waarmee je ademt, dus die ingreep was vrij ingrijpend – er is een stukje schapencollageen gebruikt om het gat te bedekken, wat ik wel weer grappig vond. Ik werd wakker uit de operatie, die veel zwaarder bleek te zijn dan van tevoren gedacht, en toen ik hoorde dat er een stukje schaap was gebruikt, zei ik alleen maar: mèèèèh.'

'Goed. Ik kan bijna alles weer, zit denk ik op 85, 90 procent van mijn kunnen. Ik weet niet of mijn conditie ooit weer helemaal terugkomt. Ik heb gewoon een heel harde duw gehad. Vorig jaar rond deze tijd lag ik er helemaal af. Ik was geopereerd en totaal verslaafd geraakt aan de oxycodon, een pijnstiller. De zorg in Nederland is fantastisch: ik had twee weken in het ziekenhuis gelegen en nog een week in een zorghotel, maar daarna ga je naar huis en moet je het zelf gaan doen. Beter worden vond ik een heel grote opdracht. Ik heb daar nog een half jaar voor nodig gehad.'

'Een beetje proefondervindelijk. Vorig jaar rond deze tijd was ik echt een wrak. Ik ging naar een fysiotherapeut en die vrouw zei meteen: jezusmina, wat zie jij eruit. Toen moest ik zo hard huilen, zij herkende direct hoe ik eraan toe was. Ik was tien, vijftien kilo lichter dan normaal, verslaafd aan pijnstillers, nul conditie en ook mentaal in de prak. Met haar heb ik oefeningen gedaan, ook ademoefeningen om weer rustig te worden. Via het ziekenhuis belandde ik bij een pijnpoli, waar ze me hebben geholpen van oxycodon af te kicken. Bij een psycholoog ben ik gaan praten over wat er allemaal gebeurd was. Ik ben weer gaan bewegen, en heb een week in Oostenrijk gezeten in een medisch oord om te herstellen, en uiteindelijk ook in Kaapstad, bij vrienden, omdat ik graag naar buiten wilde maar zo depressief werd van de winter hier. Die zon en de zomer daar hebben me goed gedaan.'

'In juli ben ik voorzichtig weer wat dagen gaan werken, en eind augustus ben ik weer gaan reizen. Al ben ik nog steeds een beetje krakkemikkig.'

'Natuurlijk, zeker de eerste tijd, want de eerste maand wisten ze niet meer dan dat er grote vlekken op mijn lever zaten. Alle scenario’s zijn aan me voorbijgetrokken, en daar zaten ook heel zwarte bij. Ik was gelukkig omgeven door fijne mensen met een medische achtergrond, mijn hoofdbehandelaar was een Doctor House-arts die eindeloos heeft zitten speuren. En nu ben ik als een kind zo blij dat ik hier überhaupt weer zit en weer programma’s kan maken.'

'Nee, BNNVARA, waar ik Floortje naar het einde van de wereld voor maak, was fantastisch. Iedereen zei gewoon: ga jij eerst beter worden. Maar ik was zelf een steigerend paard dat voor een hekje stond te dringen van: wanneer mag ik weer? Ik zou nog eerst heel dichtbij beginnen, in de Benelux, of Engeland, maar toen kwam er toch een mooi verhaal van iemand in Canada. Een muzikant die in augustus kon, daarna zou hij op tournee gaan. Een charismatische man, uit voormalig Oost-Duitsland, een vrije geest die zijn hele leven heeft omgegooid en nu in de complete wildernis woont. Zijn kinderen zijn jarenlang met sledehonden naar school gebracht. Het is een heel mooi verhaal geworden over hoe je je vrijheid achterna kunt reizen.'

'Natuurlijk wel. Maar ik zei: ik heb hier zó’n zin in. En met wat aanpassingen is het gelukt. Ik reis langzamer, ik blijf langer dan ik normaal zou doen. Vroeger was het drie, vier dagen maximaal, nu vijf of zes. En ik heb nu altijd iemand bij me. Vroeger gingen we met zijn tweeën, de cameraman en ik, dat was lekker intiem, alsof je twee vrienden bent die gewoon ergens op bezoek komen. Maar dat gaat nu niet meer. Ik deed álles: met statieven slepen, de bonnetjes, de taxi bellen, zorgen dat de cameraman op tijd te eten kreeg. Dat is te zwaar. Nu heb ik een producer bij me, iemand met wie ik al 25 jaar werk, die is fantastisch. In Canada was ik toch weer even ziek geworden, en toen kon hij op pad met de cameraman. Dat geeft rust.'

'Die kosten heeft BNNVARA op zich genomen, die vallen dus buiten het vaste budget. Maar Floortje naar het einde van de wereld is geen duur programma. Thuis doe ik bijna alles. Ik schrijf de teksten, doe de eindredactie, zit bij de montage erbij. De helft van de onderwerpen verzin ik zelf. Ik heb een researcher die vier dagen per week werkt, een producer voor één of twee dagen per week. Dat is de hele redactie. Voor een primetime programma is dat niet veel. Alleen komt nu die extra producer erbij, want anders kan ik het programma niet meer maken. Fysiek gaat dat niet.'

'En de reiskosten houden we zo laag mogelijk. We hebben geen dure hotels, speuren naar de goedkoopste tickets. We zijn altijd bezig dit programma zo betaalbaar mogelijk te houden met een minimaal team. Maar als het te duur wordt, dan stoppen we ermee. Dan vind ik het gezegend, ik dank al alles en iedereen op mijn blote knieën dat ik überhaupt weer meedoe. Ik heb een waanzinnige carrière achter de rug, en heb tienduizend andere dingen die ik nog zou willen doen. Dit seizoen heb ik erbij gekregen, en het zou zomaar kunnen dat dit het laatste seizoen is, want je weet niet hoe het loopt met alle bezuinigingen op de publieke omroep. Wie weet kijkt er niemand, dan is het klaar.'

'Het is altijd goed om je eigen organisatie onder de loep te nemen, en ik snap ook dat de publieke omroep daar niet aan ontkomt. Ik vind dat je zeker moet kijken hoe we beter kunnen presteren, welke lagen eruit kunnen, welke dubbele functies echt belangrijk zijn. Dus als er volgend jaar wordt besloten: Floortje naar het einde van de wereld heeft onze prioriteit niet meer, het heeft niet goed gescoord, dan doe ik er een grote strik omheen. Ik heb op een andere planeet gezeten waar programma’s en kijkcijfers er totaal niet meer toe deden, dus ik vind het niet gek om dit te zeggen. Als mensen het niet willen zien, moet je er niet eindeloos mee doorgaan. Maar deze bezuinigingen voelen soms ook als symboolpolitiek. Het Zondagochtendconcert is daar een mooi voorbeeld van. Dat kost bijna niks, het meeste wordt betaald uit de inkomsten van de kaartverkoop in het Concertgebouw. Pindawerk. Dan denk ik: zoiets, waar ik, maar ook bijvoorbeeld iemand als mijn moeder, zoveel plezier aan beleven, waarom moet dat sneuvelen? Daar klopt iets niet.'

'Ik vind Floortje naar het einde van de wereld niet echt een reisprogramma, het is vooral human interest. Ik zoek mensen die hebben besloten een leven te leiden waarbij ze bewust kiezen voor wat bij ze past. Een leven met meer voldoening en meer zingeving. Ik spreek een stel in Ecuador, twee Nederlandse tropenartsen, die in Zuid-Amerika aan de slag wilden en zelf een ziekenhuis zijn begonnen, omdat het dichtstbijzijnde ziekenhuis op vier uur reizen was. Ze hebben twee kinderen, hun baby ligt in een bed op een hoge paal, want anders kruipen de ratten en slangen naar binnen. Het is toch fantastisch dat iemand zulke keuzes maakt? De mensen die ik spreek, brengen offers die je in Nederland bijna niet voor kunt stellen. Een leven zonder supermarkt op loopafstand, zonder internet, zonder vrienden in de buurt. Dat bestaat niet in Nederland, daar heb je altijd een zekere mate van comfort.'

'Wij vinden hier zoveel vanzelfsprekend. En ik wil niet met een opgeheven vinger zeggen: gij zult dit, gij zult dat, maar ik vind mensen die ergens anders voor kiezen mateloos fascinerend. Deze mensen zijn zoveel zelfredzamer. Die boekjes die we nu van de overheid opgestuurd krijgen, wees voorbereid, dat hebben zij niet nodig.'

'Heel jammer dat zo’n programma, dat met liefde gemaakt wordt, wordt wegbezuinigd. Het had een jonge doelgroep, die bereik je moeilijk met lineaire televisie. Heel zuur voor de makers, het is zo’n leuk team, met de goede intenties: ze hebben de afgelopen jaren enorm ingezet op duurzaam reizen, om te laten zien hoe je op een andere manier met vakantie kunt.'

'In de kern niet, ik ben nog wie ik ben. Maar er is wel een voor en een na. Er is een laagje lichtheid bijgekomen. Ik kan nu een reis maken voor mijn werk en daar allejezus dankbaar voor zijn. Ik dacht dat het over was met mijn werkzaamheden, in elk geval in de vorm zoals ik het deed. Ik heb er een bonus, een encore , bij gekregen. Dat is echt te gek.'

Bekijk Floortje naar het einde van de wereld maandag op NPO 1 om 20:35