
Chris in Flores
© 3 op Reis
Al sinds 2007 trekt 3 op reis de wereld over met oog voor het verhaal achter de bestemming. Acht presentatoren over de reis die hen het meest is bijgebleven.
‘Voor 3 op reis maakte ik per seizoen altijd één lange reis. Zo zijn we met het openbaar vervoer van Amsterdam naar Nepal gereisd, een keer door alle landen langs de poolcirkel en met een vrachtschip naar Amerika – en daarna over land naar Alaska. Het was te gek om zo te reizen, altijd met een klein team van twee of drie mensen. Als ik echt één reis moet kiezen, wordt het de reis van Amsterdam naar het Franse Amsterdam Eiland, een van de meest afgelegen eilanden ter wereld, in de Indische Oceaan. Over land gingen we onder meer door Syrië en Israël. Voor Syrië kregen we een “religieus visum”, we mochten het land alleen in als we lieten zien hoe godsdiensten daar vreedzaam naast elkaar konden bestaan. We ervaarden overal een enorme gastvrijheid. Zelfs als mensen niks hadden, trokken ze nog de kast open om een hele maaltijd voor ons te bereiden.

Op Amsterdam Eiland woonden in die tijd maar 25 mensen. Je komt er vanaf Ile de Réunion met een bevoorradingsschip, dat slechts één keer per kwartaal vaart, met militairen en onderzoekers aan boord. Amsterdam Eiland staat onder natuurliefhebbers hoog aangeschreven – de amsterdamalbatros komt bijvoorbeeld nergens anders voor. Kort voor wij daar kwamen, woonden er voor het eerst drie vrouwen op het eiland. Dat experiment was totaal mislukt. Bij de mannen was toch te veel weerstand, er waren allemaal ruzies uitgebroken. Een fascinerende dynamiek. Die vrouwen gingen dus met ons op de boot mee terug.’

‘Voor 3 op reis wilde ik graag naar landen gaan waar een verhaal aan vast zit. Zo ben ik onder meer in Myanmar, Belarus en Belfast geweest. Het mooist was voor mij toch de reis naar Rwanda. Ik heb lang in België gewoond, onder andere in de periode dat de genocide op de tutsi’s daar plaatsvond en er ook Belgische blauwhelmen werden vermoord. In België leefde dat nog meer dan in de rest van de wereld. Toen ik daar later naartoe ging voor 3 op reis ontdekte ik pas wat een mooi land het is. Ze noemen het niet voor niets het land van de duizend heuvelen. Als je daar doorheen rijdt word je echt omver geblazen. Die schoonheid staat in groot contrast met de aangrijpende verhalen en monumenten die je overal tegenkomt. Bijvoorbeeld kerken waar nog kleren liggen van vermoorde mensen, of een groot monument met schedels en skeletten. Dat buren en landgenoten elkaar dit aan kunnen doen… Je houdt het eigenlijk niet voor mogelijk dat wij mensen hiertoe in staat zijn. Dat was het belang van veel BNN-programma’s: dat we mensen betrokken bij onderwerpen waar ze normaal misschien niet zo snel mee in aanraking zouden komen. In dit geval is dat goed gelukt. Aan het eind van die Rwanda-reis gingen we trouwens nog naar de berggorilla’s. Dan kijk je ineens recht in de ogen van onze voorouders, kan ik dat zo zeggen? Het is bijna niet uit te leggen hoe indrukwekkend dat is.’

'Ik deed altijd de “low budget”- bestemmingen. Ik was soms strontjaloers, want dan vloog Floortje naar de andere kant van de wereld en dan ging ik naar Parijs, haha. Maar eigenlijk was het te gek, omdat ik reizen maakte die voor jonge mensen heel toegankelijk waren. Mijn tofste reis was denk ik met de Oriënt-Express, die wereldberoemde treinreis naar Istanbul. Inmiddels is dat trouwens knetterduur, ik zag iets van 2000 euro voor 12 dagen. Ik herinner me lang niet alles van die treinreis, het is alweer lang geleden, maar het was geweldig om met de ploeg in al die steden te komen. Je kunt uitstappen waar je maar wilt, je voelt je zo vrij als een vogel. En als je uitstapt, sta je meteen midden in zo’n stad. Omdat je 3 op reis maakt, ga je ook nog eens naar al die speciale plekjes. Je haalt ergens een lekker broodje, drinkt koffie bij een bijzonder tentje of slaapt in die unieke, kleine B&B. De trein is sowieso een heel fijne manier om te reizen. Met vliegen heb je één bestemming, met de trein kun je doen en laten wat je wilt – dat zou ik jongeren nog steeds willen meegeven. Zo’n lange treinreis zou ik met mijn kinderen ook nog willen maken.’

‘Ik wil eigenlijk twee reizen noemen die eruit sprongen voor mij. De eerste was naar India. Mijn moeder heeft vóór mijn geboorte vaak door dat land gereisd, waardoor wij als gezin veel affiniteit hebben met India. We aten bijvoorbeeld bijna elke zondag curry en er hingen thuis veel foto’s en kunstwerken uit die periode. Toen ik daar uiteindelijk zelf naartoe mocht, voelde dat bepaald niet onbekend. En ik ging heel goed op al dat eten. Heel bijzonder was ook de trip naar Madagaskar, met een geweldige crew. Twee van hen zijn nog steeds vrienden van mij. Je probeert zo’n land altijd zo mooi mogelijk neer te zetten en Madagaskar heeft veel te bieden – met bijvoorbeeld dieren en planten die alleen daar voorkomen. Maar we hebben in een periode met nul procent kans op neerslag zo ontzettend veel regen gehad… Op een gegeven moment moesten we echt stoppen met draaien. Maar zoals dat dan gaat, werd het na een paar dagen toch weer droog. Zoals de maki’s dan uit de bomen komen om de zon op te zoeken, kwamen wij ook weer in actie. Ik weet nog dat ik daar iemand heb geïnterviewd die heel nieuwsgierig stond te kijken naar onze kaart van Madagaskar. Ze bleek zelf niet te weten dat Madagaskar een eiland is. Zij haalde water bij de waterput en ging dan naar huis om eten te koken, veel verder was ze nooit gekomen. Je kunt je dat niet voorstellen. Op zo’n moment realiseer je je hoe bevoorrecht je eigenlijk bent, met alle mogelijkheden die je als Nederlander hebt. Dat zet je weer even met beide benen op de grond.’


Vrijwel elke reis is bijzonder, om een andere reden. Een land als de Verenigde Staten verveelt nooit, vooral omdat de natuur zo divers is – elke staat lijkt bijna een ander land. En Canada heeft ook de diepe natuur waar ik zo van hou, die uitgestrekte bossen. Ik werd erg verrast door Georgië en misschien nog wel meer door Armenië. Reizen staat of valt met de ontmoetingen die je hebt met de mensen die er wonen, zij vertalen als het ware het land voor jou. Waar toerisme geen bedrijfstak is, voel je je meer gast dan toerist. Dat heb ik in Armenië zeker ervaren. Mij was ter ore gekomen dat als je daar langs de weg zou gaan staan met je duim omhoog, dat je dan meteen een lift kreeg. En ja hoor, de eerste de beste vrachtwagen stopte meteen. Die man vond het fantastisch, ik mocht hem ook filmen. Hij gebaarde al gauw naar een pakje shag op het dashboard. Ik heb voor ons twee sjekkies gedraaid, al rookte ik al tien jaar niet meer. De cameraploeg reed achter ons aan en na een half uurtje zijn we met hem gaan lunchen. Een bijzondere ontmoeting – en laat ik niet vergeten te zeggen dat veel collega’s met wie ik heb gereisd ook vrienden zijn geworden. De volgende dag kwamen we in een bijna verlaten Armeens dorp. We hadden gehoord dat veel mensen thuis alcohol stookten en voor we het wisten stonden we ergens met drie families in een achtertuin “moonshine” te drinken. Gezellig jongen, uren met elkaar doorgebracht. Dat zijn de momenten die je bij blijven. Al spreek je elkaars taal niet, de verbinding vind je in de lach en de blik in iemands ogen. Het avontuur van reizen is niet bungeejumpen, parachutespringen of dat soort flauwekul, maar dat er op een knopje wordt gedrukt waar niet eerder op gedrukt is. Dat je verrast of verwonderd wordt.’

‘In 2021 hebben we met een ploeg de route van de oude hippietrail nagereisd. Daar bewaar ik veel dierbare herinneringen aan. Acht weken lang, met zijn vieren in een busje. Het was een idee van onze redacteur, die zelf een soort nieuwe hippie is. Die route loopt via Iran en Afghanistan helemaal door naar India, maar wij konden niet verder komen dan Oost-Turkije. We vielen daar van de ene verbazing in de andere. Wanneer je Koerdisch gebied inrijdt, word je ineens geschaduwd door de politie – zelfs onze drone is door het regime uit de lucht geplukt. In het oosten gingen we naar Hasankeyf, een van de oudste nederzettingen van de wereld. Op GoogleMaps bestond het nog, de weg eindigde alleen in een groot stuwmeer. Met een grote dam hebben ze het stadje vrijwel helemaal onder water gezet. De overheid heeft Nieuw-Hassankeyf laten bouwen, maar dat is een soort Turkse Vinex-wijk waar op dat moment nog geen enkel huis was afgebouwd. De hele samenleving is totaal ontwricht. Onze redacteur wilde dat verhaal graag vertellen, maar onze Turkse fixer was er heilig van overtuigd dat Hasankeyf nog steeds bestond. De discussie met hem verstomde pas toen hij het meer met eigen ogen gezien had. Schokkend dat zo’n stuwdam blijkbaar in alle stilte is aangelegd. Als je zo’n land helemaal doorkruist, kun je proberen het nog meer te doorgronden – waardoor je er misschien juist steeds minder van begrijpt.’


‘In 2023 maakte ik een culinaire roadtrip door Italië, van Napels naar het uiterste zuiden. Op een gegeven moment zagen we het eiland Stromboli liggen met de vulkaan. Halverwege onze reis hadden we al gehoord dat de vulkaan weleens actief zou kunnen worden. Dan zouden we veel geluk hebben, zeiden ze er ook nog bij, want dat gebeurt maar eens in de acht à tien jaar. Toevallig hadden we al een boottochtje gepland, maar we moesten ons nog behoorlijk haasten om op tijd te zijn. Onderweg hoorde ik al het gerommel en zag ik van die rookpluimen. Langzamerhand werd het steeds donkerder en zag ik ook de lava. Het is alsof de aarde leeft, je voelt heel veel scheppingskracht en destructie. Van een paar kilometer afstand konden we vanaf de boot zien hoe de vulkaan uitbarstte. Er was zeker wat vuurwerk, maar we zagen vooral het oranje magma dat heel mooie wolken maakte in het water. Een magisch moment.’

‘Hoog op mijn wensenlijstje stond een reis naar Japan. Van kinds af had ik al een beeld van dat land als een heel andere wereld. Mijn idee was dat alles in dat land beter bedacht is en ze daar in de toekomst leven. Toen ik er voor 3 op reis naartoe ging, merkte ik vooral dat je te maken krijgt met een heel ander “level” van beschaafdheid. Het respect dat ze hebben voor vreemden is ongekend – in Amsterdam zijn we toch gewend om toeristen te haten. Met dat constante buigen en bedanken voel je je in Japan soms een Hollandse olifant in een porseleinkast. Voor de simpelste handelingen hebben Japanners iets bedacht. Om iets aan te geven, gebruiken ze twee handen, want dat is het respectvolst. Wanneer ze dan alleen met hun rechterhand een glas aangeven, raken ze met hun linkerhand hun rechterelleboog aan. Op die manier gebruiken ze toch twee handen. Draaien was daar fantastisch, maar ook lastig. We merkten al heel snel hoe belangrijk het is om in Japan afspraken na te komen. In essentie vinden wij dat ook, maar daar zijn afspraken echt heilig. Bij televisie verandert er nog weleens wat, zeker als je een reisprogramma maakt. Voor onze Japanse producer was dat echt “not done”. En het was soms moeilijk om door al die beleefdheidslagen heen te komen en iemand echt te vragen naar wat ie vond. Het mooiste is om zowel de gekte van Tokyo als de prachtige natuur en historie van Japan te ervaren. Het is echt een prachtig land.’
Dit artikel verscheen eerder in de VARAgids. Als eerste lezen? Word abonnee
Thema's:
Meld je snel en gratis aan voor de BNNVARA nieuwsbrief!