Sfeerfoto van Zembla

Zembla

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

'Premier over sluiting Noordeinde: ‘Paleis te bezoeken via Google Street View’

2 jul 2020
  •  
leestijd 2 minuten
Malachieten meubels in de Leuvenzaal

Malachieten meubels in de Leuvenzaal.

De unieke ‘malachieten meubels’ die het Koninklijk Huis verkocht aan de Staat en die in paleis Noordeinde staan, zijn dit jaar helemaal niet te bezichtigen. Wegens de coronacrisis houdt het paleis de deuren dicht voor bezoekers, die een paar dagen per jaar een kijkje mogen nemen in het paleis. In antwoord op Kamervragen hierover van D66 reageert premier Rutte dat het paleiscomplex het gehele jaar ook virtueel te ‘bezoeken’ is via Google Street View.


Ooit zijn de malachieten meubels door koningin Anna Paulowna naar Nederland gehaald, omdat zij een groot liefhebber was van het groene gesteente uit de Oeral. De meubels stonden oorspronkelijk in Paleis Soestdijk dat wel toegankelijk is. Na Juliana’s overlijden zijn ze als belangrijk erfgoed voor Nederland verkocht aan de Staat, zodat publiek ze kan bezichtigen. In ruil kregen de Oranjes korting op de erfgoedbelasting. 


De Commissie Jessurun adviseerde het Rijk dat alle meubels als geheel bij elkaar zouden blijven in de Leuvenzaal van Soestdijk, zodat het publiek ze in hun volle glorie kan bekijken. Ze zijn namelijk “essentieel voor het monumentale karakter van dit vertrek”, aldus de commissie. 


Vrij pijnlijk
Toch staan de meubels al enige tijd in Paleis Noordeinde. Steven Braat zei dat in Zembla vorig jaar ‘vrij pijnlijk’ te vinden. Hij was als conservator Rijkscollectie van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed betrokken bij het beheer van de objecten die door het Rijk uit de nalatenschap van Juliana zijn verworven. Tegen Zembla zei de Rijksvoorlichtingsdienst vorig jaar in een reactie dat de meubels wel te bezichtigen zijn, omdat Noordeinde een paar dagen per jaar toegankelijk is voor publiek. Maar vanwege de coronacrisis staan de malachieten meubelen nu het hele jaar achter gesloten deuren.


Vorig jaar werden 5000 mensen die een kaartje hadden voor bezichtiging van het paleis ook al teleurgesteld. Toen sloot Noordeinde de deuren vanwege het het overlijden van prinses Christina. Voor het afscheid en de uitvaart van de prinses waren beide locaties enkele dagen nodig. De 5000 mensen werd beloofd dat ze dit jaar het paleis alsnog zouden kunnen bezoeken, maar dat gaat dus niet door.

Musea wel open

D66 Kamerleden Belhaj en Sneller vroegen de minister waarom paleis Noordeinde en de Koninklijke Stallen niet open kunnen, terwijl andere musea, die ‘bovendien vaak smallere gangen hebben’, wel sinds 1 juni weer open zijn.


De premier antwoordt dat Noordeinde “fungeert als werkpaleis van de koning... waarvoor artikel 41 van de grondwet geldt: de koning richt, met inachtneming van het openbaar belang, zijn huis in. Hierbij worden alle relevante overwegingen betrokken, in het bijzonder de maatregelen die gelden ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus.”


De premier laat weten dat de Rijksvoorlichtingsdienst en de Dienst Koninklijk huis werken aan een online alternatief voor de openstelling en dat het paleis daarnaast “het gehele jaar ook virtueel te ‘bezoeken’ is via Google Street View.

Kijk de uitzending Kunst van de koning terug:

Kijk de uitzending 'Koninklijke constructies':

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.