Einde voor enige eendenslachterij van Nederland

De enige eendenslachterij van Nederland, Tomassen Duck-To in Ermelo, moet dicht. Het bedrijf krijgt geen nieuwe vergunning voor het slachten van eenden. Dat heeft de gemeente Ermelo bekend gemaakt. Ook trekt de gemeente bestaande vergunningen in, wat een definitief einde lijkt te maken aan een voor de gemeente langslepend dossier.

Aanleiding voor het besluit is de uitkomst van een Bibob-onderzoek dat de gemeente heeft laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat er een ‘ernstig gevaar’ bestaat dat Tomassen Duck-To vergunningen gaat gebruiken om overtredingen te plegen. Dit oordeel is mede gebaseerd op een lange reeks overtredingen door de eendenslachterij op het gebied van dierenwelzijn, milieu en voedselveiligheid met talrijke boetes en rechtszaken tot gevolg.

In de uitzending ‘De pekingeenden van Gelderland’ liet Zembla zien waarom de eendenslachterij Tomassen Duck-To al jarenlang een hoofdpijndossier voor de gemeente Ermelo is. Omwonenden klagen over stankoverlast door de slacht en geluidsoverlast van vrachtwagens die af- en aanrijden. Bovendien ligt Tomassen Duck-To al jaren in de clinch met de gemeente over gebouwen en installaties die volgens de gemeente illegaal door het bedrijf geplaatst zijn.

De productie van eendenvlees kwam ook in opspraak doordat videobeelden van Animal Rights aantoonden hoe de pekingeenden worden mishandeld als ze in de stallen worden gevangen voor de slacht. Ook zijn dierenwelzijnsorganisaties bezorgd over hoe de eenden worden gehouden, omdat ze geen toegang hebben tot open water en geen natuurlijk gedrag kunnen vertonen.

Tomassen Duck-To is de ketenregisseur van de eendensector. Dat betekent dat de hele keten, van het fokken tot het slachten van pekingeenden, feitelijk in handen is van dit ene bedrijf. Er zijn zo’n 36 eendenboerderijen in Nederland die hun eenden allemaal bij Tomassen Duck-To laten slachten.

De gemeente Ermelo heeft de eendenslachterij nog elf weken de tijd gegeven om het slachtproces af te bouwen. Begin april moet de eendenslachterij helemaal stil komen te liggen.

In een reactie aan Zembla laat directeur Jeroen IJzerman van Tomassen Duck-To weten het te betreuren dat de gemeente Ermelo besloten heeft "hun eerdere koers door te zetten." Volgens IJzerman wordt de Wet Bibob misbruikt "waar het niet voor bedoeld is." Hij zegt vertrouwen te putten "uit het feit dat onze zaak sterk is." IJzerman wijst op de inspectieresultaten van de NVWA van de laatste twee jaar, waaruit zou blijken dat de eendenslachterij slechts één keer een boete heeft gehad.

IJzerman geeft verder aan dat het besluit van de gemeente Ermelo te hebben verwacht en dat hij een "actieplan" klaar heeft liggen en naar de rechter stapt.

In 2024 werden in Nederland 4,6 miljoen eenden geslacht. Eendenhouder Dick van Werven in Hierden denkt dat het intrekken van de vergunning geen juiste juridische basis heeft: “Als blijkt dat het onterecht is gaan wij gewoon weer vrolijk verder met eenden houden," aldus van Werven. Momenteel houdt het bedrijf geen eenden wegens de vogelgriep, maar zodra de maatregelen weer afgelopen zijn zal hij weer nieuwe eenden gaan fokken. Mocht Tomassen in de toekomst toch dicht moeten, denkt van Werven dat hij naar Duitsland uit zal wijken met zijn eenden: “Het is toch een markt van vraag en aanbod, en er is veel vraag naar eendenvlees.”

Volgens Kees de Jong van Land- en Tuinbouworganisatie LTO is het voor de eendensector nu vooral de vraag of er alternatieven zijn waar de eenden in de toekomst geslacht kunnen worden. “Dat zou in Polen of Duitsland kunnen. Maar je moet omwille van dierenwelzijn ook naar de rijtijden kijken. Daar zijn we ons over aan het beraden. Als er geen alternatief wordt gevonden, betekent dat het einde van alle eendenboerderijen in Nederland.”

Dat Tomassen Duck-To 11 weken krijgt om eenden te slachten die nu nog worden geboren, vindt De Jong een redelijke termijn, omdat die rekening houdt met de cyclus van het produceren van eendenvlees, van het ei tot aan de slacht. De LTO-voorman begrijpt dat de gemeente nu ingrijpt, “maar hoe dan ook heeft zo’n besluit grote consequenties voor de sector.”

Cora van Eijsden van de Stichting Doeh, die als die als voormalig omwonende van de eendenslachterij jarenlang strijd voerde tegen de geluids- en geuroverlast van het bedrijf, is blij met dit bericht: “Wij wilden heel graag dat de uitbreidingsvergunning niet doorging, voor ons had niet het hele bedrijf dicht gehoeven, maar door het Bibob onderzoek en de inval van de FIOD en NVWA is nu besloten om Tomassen helemaal dicht te gooien. Wij vinden dat prima en zijn daar erg blij mee.”