NPO
Sfeerfoto van Zembla

Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

Dit verdient een Uber-chauffeur

11 dec 2017
  •  
leestijd 4 minuten
Uber - ZEMBLA
Eind november onderzocht ZEMBLA de praktijken van Uber met de vraag: wie betaalt de prijs voor deze goedkope ritten op afspraak? In ‘De ‘spooktaxi’s’ van Uber’ was te zien hoe taxibedrijven in opstand komen tegen wat zij noemen ‘spooktaxi’s’ van Uber, omdat het omstreden bedrijf zich niet aan regels en wetten houdt. Te zien is hoe bestaande taxichauffeurs worstelen met de concurrentie van de taxi-app, hoe Uber-chauffeurs de regels omzeilen om wat extra winst te maken en hoe Uber met haar chauffeurs omgaat. 
Uber - ZEMBLA
Maar hoe is het eigenlijk om als Uber-chauffeur te werken? En wat verdienen de chauffeurs van de taxi-app echt? Volkskrant-journalist Jeroen van Bergeijk besloot het uit te zoeken. Hij meldde zich aan bij Uber en werkte vijf maanden als chauffeur. Zijn ervaringen verschenen afgelopen weekend in de krant .
Inkomsten onder de loep
Van Bergeijk hield onder andere bij of je met de lage tarieven van Uber een fatsoenlijk inkomen kunt vergaren. Volgens Uber kun je als chauffeur goed verdienen (‘Chauffeurs op het Uberplatform krijgen vaak 1.000 euro op hun rekening gestort’, krijgt Van Bergeijk in een voorlichtingsfilmpje van Uber te zien), maar dat bedrag haalt Van Bergeijk niet. Na de eerste week waarin hij 32 uur en 17 minuten heeft gewerkt, schrijft hij: “Dat levert, na aftrek van de 25 procent commissie die Uber voor elk ritje toucheert en btw, een omzet op van 493,65 euro. Als ik daar dan ook nog mijn kosten voor benzine, het leasen van de taxi en het lidmaatschap van de taxicoöperatie - nodig voor de vergunning - van aftrek hou ik zegge en schrijve 185,12 euro bruto over. Oftewel 5,73 euro bruto per uur. Het bruto minimumloon voor iemand van 22 jaar of ouder bedraagt bij een werkweek van 36 uur 10,04 euro per uur.”
Net boven minimum loon
Omdat het nog maar zijn eerste week is, concludeert de journalist dat dat waarschijnlijk komt omdat hij de fijne kneepjes van het ‘Uberen’ nog onder de knie moet krijgen. En inderdaad, twee maanden later gaat het beter. In september werkt van Bergeijk 28 uur en 26 minuten en komt hij uit op een bruto uurbedrag van 17,68 euro. Later komt hij echter weer lager uit met 10,57 bruto per uur, net boven het minimum loon.
Gekneusde schouder
Dan kneust Van Bergeijk zijn schouder en kan hij daardoor vijf weken niet rijden. Inkomsten: nul euro. Van Uber krijgt hij na twee weken geautomatiseerde sms’jes met de vraag of er problemen zijn: 'Dank voor jullie bericht', sms’t hij terug. 'Ja, ik heb een probleem. Ik ben ziek.'
Daarna stoppen de sms'jes van Uber.
Taxi-Cao
Het voorbeeld is een van de redenen waarom FNV een proefproces tegen Uber wil aanspannen. “Uber zegt dat de chauffeurs zelfstandigen zijn, maar ze zijn nu een soort pseudo-werknemers”, zei bestuurder Minke Jansma van FNV Taxi onlangs tegen ZEMBLA. “Wij vinden dat de chauffeurs onder de taxi-Cao moeten vallen, dat zou veel eerlijker zijn.”
FNV wil proefproces tegen Uber voor betere arbeidspositie chauffeurs
Schijnzelfstandigheid aanpakken
Ook Europarlementariër Marietje Schaake (D66) is kritisch over de werkwijze van Uber. Zij wil dat de dienst strenger wordt aangepakt op schijnzelfstandigheid. Tegen ZEMBLA zegt ze hierover: “Schijnconstructies, waar dan ook, moeten helder tegen het licht worden gehouden en als mensen als zelfstandigen worden behandeld terwijl ze in vaste dienst zouden moeten zijn, dan moet dat ook worden opgelost. Ik vind echt dat bedrijven, waar ze ook vandaan komen en welke dienst ze ook aanbieden, zich gewoon aan de wet moeten houden.”
Werkweek van minimaal zestig uur
Journalist Van Bergeijk praat voor zijn reportage ook met andere Uber-chauffeurs. Een van hen kan amper het hoofd boven water houden en klaagt steen en been, de ander heeft niets te klagen en zet wekelijks tussen 800 en 1000 euro om. Daar moet hij alleen wel werkweken van minimaal zestig uur voor maken. Van Bergeijk: “Dus dat is hoe het moet: zestig uur of meer werken, en dan het liefst ook nog 's avonds en in de weekends. Dan kun je misschien aan de door Uber voorgespiegelde omzet van 1.000 euro per week komen.”
Illegaal klanten oppikken
Om het lage inkomen wat op te krikken, rijden sommige Uber-chauffeurs ook buiten de app om, iets wat officieel niet mag van Uber. Het illegaal oppikken van klanten - zonder dat je door Uber besteld bent - levert meer op, zo leert Van Bergeijk. Dat dit geregeld gebeurt blijkt ook uit opnames met verborgen camera die ZEMBLA eind november uitzond. Het gaat om klanten die niet via de Uber-app besteld zijn, maar toch worden meegenomen. Daarmee overtreden Uber-chauffeurs de taxiverordening in de hoofdstad.
Maar het gebeurt ook andersom, dat bestaande taxichauffeurs ervoor kiezen om bij te verdienen als Uber-chauffeur. U ber-Chauffeurs mogen geen daklicht gebruiken, dus zijn er gewone chauffeurs die hun daklicht weghalen als ze tussendoor gaan rijden als Uber-chauffeur.  Het levert veel strijd op tussen de chauffeurs onderling. Zo bleek ook uit ZEMBLA:
'Ga je Uberen?'
Van Bergeijk beschrijft in zijn reportage het voorbeeld van een chauffeur die hij tegenkomt bij een tankstation in Amsterdam. Terwijl hij staat te tanken, ziet hij de taxichauffeur het TTO-daklicht van zijn zwarte Mercedesbusje halen. 'Ga je uberen?', vraagt Van Bergeijk hem. "Ja, pik. Het is veel te rustig. Effe kijken of ik via Uber een paar ritjes kan scoren.”
Lees de volledige reportage van Jeroen van Bergeijk en de reactie van Uber op de website van de Volkskrant .
Bekijk ook de ZEMBLA ‘De ‘spooktaxi’s’ van Uber’.

Meer over:

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.