Sfeerfoto van Zembla

Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

'Britse aanval op Irak had geen degelijke juridische basis'

11 jul 2016
  •  
leestijd 3 minuten
overleven-in-irak
Het besluit van Londen om met de Amerikaanse aanval mee te doen, had geen degelijke juridische basis. De gevolgen van de aanval werden onderschat en de voorbereiding van de aanval was volkomen ontoereikend. De Britse aanval op Irak in 2003 was ook geen laatste redmiddel, want er waren manieren om de ontwapening van Irak af te dwingen via vreedzame middelen. Dit concludeert de onderzoekscommissie van Sir John Chilcot over het beleid in die tijd van de Britse regering, die onder leiding stond van premier Tony Blair. Chilcot heeft onlangs zijn bevindingen openbaar gemaakt. Blair zou de Amerikaanse initiatiefnemer tot de aanval, toenmalige president George Bush, in 2002 al hebben toegezegd ‘hoe dan ook samen met jou' op te trekken in de kwestie-Irak.

De Britse ex-vicepremier John Prescott reageert op het rapport: 'oorlog in Irak was 'illegaal' 'De beslissing om een oorlog te starten, en de catastrofale gevolgen van die beslissing zullen mij de rest van mijn dagen achtervolgen', schrijft John Prescott, die in 2003 vicepremier was in de Britse regering van Tony Blair, in een bijdrage in Sunday Mirror
Er was volgens Chilcot geen plan voor de invasie dat rekening hield met bestaande en bekende risico's. Chilcot weerspreekt zo de stelling van Blair van na de oorlog dat veel ontstane problemen vooraf niet waren te voorzien.
Onbetrouwbare informatie
De motivatie om met de Amerikaanse aanval mee te doen, was gebaseerd op onbetrouwbare informatie die bovendien niet werd nagegaan. Volgens Chilcot werden beweringen over de Iraakse dictator Saddam Hussein zonder meer aangenomen zonder dat daar een rechtvaardiging voor was. De invasie werd in Washington en Londen gepresenteerd als laatste middel om Irak van massavernietigingswapens te ontdoen. Die wapens zijn nooit gevonden.
Niets bereikt
De invasie bereikte volgens Chilcot ook niets. Irak is in een slepende en bloedige strijd gestort. Blair heeft woensdag in een reactie betoogd dat hij destijds te goeder trouw handelde en dacht dat het goed was Saddam ten val te brengen. Zijn val is volgens Blair niet de oorzaak zijn van het huidige geweld in het Midden-Oosten.
Burgerslachtoffers
Sinds 2003 zijn er volgens de activisten van Iraq Body Count alleen al bijna 180.000 burgers om het leven gekomen. De opkomst van soennitisch extremisme in de regio is mede een gevolg van de manier waarop de Amerikanen na de invasie met Iraakse soennieten omgingen. De beweging IS bijvoorbeeld is opgezet door soennitische legerofficieren van Saddam die Washington ontsloeg.

Dossier Irak
Om het geheugen nog even op te frissen alle ZEMBLA uitzendingen over Irak op een rij in Dossier Irak  met onder andere ' De waarheid van de wapeninspecteurs ' 15 april 2004. Wapeninspecteurs van de Verenigde Naties zeggen in de Zembla-documentaire dat Nederland wel degelijk had kunnen weten dat de massavernietigingswapens van Irak geen bedreiging vormden.

ZEMBLA sprak o.a. met Scott Ritter, voormalig wapeninspecteur bij UNSCOM. Hij had direct contact met de Nederlandse inlichtingendiensten en gaf hen door dat Irak feitelijk ontwapend was. “ Uiteindelijk was het inspectie 258 die de aanleiding vormde voor de aanval in december 1998 (Dessert Fox). Deze inspectie was bekokstoofd door de VS en had niets te doen met ontwapening, maar was bedoeld om een crisis te veroorzaken ”.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.