Tata en overheid schuiven verduurzamingsafspraak vooruit

Tata Steel en de overheid schuiven de deadline voor zich uit om afspraken te maken over de verduurzaming van de staalfabriek in de IJmond. Het kabinet, Tata Steel en de provincie Noord-Holland verlengen de afspraak die ze een jaar geleden hebben gemaakt tot 1 maart 2027.

Het kabinet wil een zogeheten maatwerkafspraak maken met Tata. Dat houdt in dat het bedrijf concrete stappen om te verduurzamen belooft, en dat de overheid daar maximaal 2 miljard euro aan meebetaalt. In september vorig jaar leidden de onderhandelingen tot een voorlopige overeenkomst. Daarin staat dat er uiterlijk deze maand een definitieve afspraak moest komen, tenzij de partijen tot een verlenging besloten. Dat is nu gebeurd.

In de onderhandelingen komen belangen als werkgelegenheid, gezondheid van omwonenden en de onafhankelijkheid van Nederland bij elkaar. Recente ontwikkelingen hebben het nog ingewikkelder gemaakt, met name dat de lokale omgevingsdienst werkt aan een intrekking van de vergunningen voor de kooksgasfabrieken.

"Als deze fabrieken eerder sluiten, heeft dat gevolgen voor de planning en voor het financiële plaatje van de verduurzaming", schrijft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat in een persbericht. "Het kabinet wil die gevolgen goed kunnen wegen in de definitieve afspraak."

In juli werd ook bekend dat het Openbaar Ministerie het staalbedrijf vervolgt. In de overeenkomst van vorig jaar staat dat de overheid zich mag terugtrekken als er "ernstige zorgen" bestaan over een strafzaak. Daar kiest het kabinet niet voor. "Het kabinet is van mening dat het aangaan van de maatwerkafspraak beter is voor klimaat en leefomgeving dan het verbreken van de gesprekken."

Al sinds 2022 wordt gewerkt aan de maatwerkafspraak. De afspraken zouden niet alleen van de overheid, maar ook van het Indiase staalbedrijf forse investeringen vragen. Tata is de grootste uitstoter van CO2 van het land.

Frisse Wind, die zich inzet tegen de vervuilende fabriek, ziet het "uitstel van de maatwerkafspraken als een kans voor het kabinet om de gezondheid echt te borgen". De organisatie hoopt dat de overheid de tijd neemt om de milieu-impact van de afspraken nog verder te onderzoeken. "Met een bedrijf dat voor ernstig strafbare feiten wordt vervolgd door het OM, sluit je geen deal op vertrouwen. Die sluit je op harde, onafhankelijke meetgegevens."

Mede door die vervolging vindt ook Greenpeace het "logisch dat de regering er nu niet voor kiest om in zee te gaan met Tata Steel." Volgens hen is het budget van 2 miljard veel te riskant. "De omgevingsdienst werkt aan het intrekken van de vergunningen voor beide kooksfabrieken en het Openbaar Ministerie heeft strafvervolging ingesteld", zegt Willem Wiskerke, industrie-expert bij Greenpeace Nederland. "Het is cruciaal dat Tata Steel de plannen drastisch aanpast, want nu zijn deze verre van groen."

Ook Milieudefensie is tevreden met het uitstel, maar ziet liever dat de regering de klimaatsubsidie ergens anders voor gebruikt. De groep schat de totale steun aan Tata hoger in. "De minister doet er verstandig aan om deze monstersubsidie voor Tata Steel nog eens goed onder de loep te nemen. Het is van de zotte dat de minister miljarden klimaatgeld heeft vrijgemaakt voor een fossiel staalplan dat onze samenleving 11 miljard euro gaat kosten."

Antoinette Verbrugge van Stichting Gezondheid op 1, dat tegen schadelijke uitstoot van fabrieken is, hoopt dat "van uitstel afstel komt". Zij is niet verbaasd over dit besluit, verwijzend naar de vervolging van het OM en andere rechtszaken die haar organisatie tegen de staalproducent heeft lopen. "Eigenlijk weet de overheid zelf ook wel dat ze iets heel doms doen als ze toch met dit onbetrouwbare bedrijf met een heel slecht plan in zee gaan", aldus Verbrugge. "Welke overheid die een beetje om zijn burgers en natuur geeft, maakt nou weer plannen met zo'n bedrijf? Dat doe je toch niet?"

Bron: ANP