Sneeuwwandeling tip: soorten die je juist nu kunt zien! + filmpje

Het winterse weer is bij uitstek de tijd om buiten een wandeling te maken. Want als ons land met een laag sneeuw wordt bedekt, brengt dat bijzondere taferelen met zich mee. Van vogels die naar de stad trekken die je daar anders nooit ziet, tot korstmos dat zich kranig verweert tegen de kou, tot molshopen die zelfs boven een hele laag sneeuw uitkomen. Ecoloog Luc Hoogenstein neemt je mee door de Utrechtse wijk Lunetten, en vertelt wat je in deze tijd allemaal om je heen kunt zien.

In de 1000-soorten tuin van Luc Hoogenstein, zijn inmiddels al meer dan 2400 soorten waargenomen. De laatste toevoeging is ook in de winter te vinden, namelijk een schimmel dat op korstmos als parasiet leeft, genaamd Didymocyrtis Slaptoniensis. "Dit is groot dooiermos, het mooie gele mos dat op bijna elke boom zit”, zegt Hoogenstein terwijl hij wat sneeuw van een tak af schudt. “Daaroverheen zie je een rode waas met kleine zwarte puntjes. En die komt alleen voor op deze korstmos." Ook in de kou kunnen korstmossen overleven, en dus zijn ze nu ook zichtbaar (mits er niet een hele laag sneeuw op zit natuurlijk).

Om de hoek bij Hoogenstein staan een aantal sierappels. Die bomen gevuld met vruchten trekken allerlei vogels aan, zoals merels, halsbandparkieten en kramsvogels. Die laatste soort komt normaal niet in de stad voor. Maar doordat het grasland waar die normaliter leeft helemaal bedekt is met sneeuw, moet die zijn voedsel ergens anders zoeken. In steden is dan meer te vinden, bijvoorbeeld als tuinen worden aangeharkt. Zo vliegt er om dezelfde reden een graspieper over.

Als er een wak te zien is op jouw wandeling, kun je daar veel verschillende soorten zien die hun eten onder water vandaan halen. Denk aan meerkoeten, aalscholvers, en in het Utrechtse Beatrixpark is ook een dodaars te zien. 

Naast dat je vogels kunt zien die normaal niet in de stad te zien zijn, kun je ook beter naar ze kijken. Vogels hebben moeten nu veel eten om warm te blijven, daardoor blijven ze net iets langer zitten. Bijvoorbeeld de halsbandparkiet, die ook van de sierappel zit te smullen. Natuurlijk moet je niet te lang blijven staan: je moet de vogels immers niet storen. Maar door de witte sneeuw is het contrast met de felle kleuren van een halsbandparkiet of goudhaan spectaculair. Je kunt wel zeggen: sneeuw maakt vogels nog mooier.

Niet alleen in de lucht is veel te zien, ook op de grond. In het winterse weer zijn mollen namelijk ook actief. “De bodem is hard en regenwormen, hun voedsel, zijn ook naar beneden gekropen”, zegt Hoogenstein. Dus het kan zijn dat je nu zelfs boven de sneeuw uit hoge molshopen tegenkomt. Daarnaast zijn er ook muizen die onder de grond allerlei gangen maken om zich voor te bewegen. Oftewel: het leven onder onze voeten, blijft ook erg actief.

En mocht je een wandeling langs bevroren water maken, dan kun je bruine vegen op het ijs zien. “Dat zijn pollen van de zwarte els”, legt Hoogenstein uit. “Die laten hun pollen nu al vallen voor de voortplanting. Ze zijn meestal vroeg qua voortplanting en die elzen anticiperen goed op het koude weer.”

Kortom: tijdens een wandeling bij jou door de buurt of in het park, is er in de sneeuw een boel te zien.