Politie neemt milieucriminaliteit serieuzer: ‘geitenwollensokken-imago is eraf’

"Daar gaat een Kempense heidelibel, die waren vroeger een stuk zeldzamer." Met Gert Veurink zijn we in het natuurgebied de Weerribben. Veurink is naast Politiechef Oost-Nederland en Landelijk Portefeuillehouder Milieu ook natuurliefhebber. Niet op een oppervlakkige manier, maar met een behoorlijke soortenkennis en een gevoel voor herkenning die je alleen krijgt door veel uren te maken. De Kempense heidelibel kun je bijvoorbeeld makkelijk verwarren met andere soorten, maar Veurink heeft aan een korte blik voldoende. "Ze vliegen net iets anders dan andere heidelibellen."

Wordt hij wel eens voor gek wordt verklaard door collega’s? "Zeker, regelmatig. Maar ik ben inmiddels op een leeftijd dat dat me niet meer uitmaakt." Als Portefeuillehouder Milieu gaat hij over het aanpakken van milieucriminaliteit. Denk aan drugsafvaldumpingen, stroperij of het lozen van PFAS door bedrijven.

"We komen uit best wel een lastige tijd, we deden als politie echt te weinig aan milieu." Milieurechercheurs werden bijvoorbeeld regelmatig op zaken gezet die niets met milieu te maken hadden. De afgelopen jaren werkte Veurink met collega’s aan een plan om milieucriminaliteit beter aan te pakken. "Een ander probleem was dat vacatures niet werden gevuld. Het is nu makkelijker gemaakt om ook van buiten de politie te werven." Veurink kent de tijd dat er nog wat lacherig werd gedaan over milieu. "Het werd een beetje als een geitenwollensokken-hobby gezien. Die tijd is nu echt voorbij. Iedereen vindt het nu een serieus thema."

In de Weerribben zoeken we naar de sierlijke witsnuitlibel; een libellensoort die onlosmakelijk is verbonden met Veurink. Deze was uitgestorven in Nederland, maar werd in 2010 herontdekt door Veurink en een bevriende libellenkenner. "Dat was wel een juichmomentje", al vertelt hij meteen relativerend: "Hij nam enorm toe, dus zonder ons was hij ook wel ontdekt." We zien wel de steenrode- en de zwarte heidelibel in de Weerribben, maar voor de sierlijke witsnuitlibel lijken we net een maand te laat te zijn.

Ondanks dat de politie milieucriminaliteit nu volledig serieus neemt, is de pakkans nog laag. Dat concludeerden onderzoekers van de Universiteit Leiden en Utrecht eerder dit jaar. Dat heeft volgens Veurink onder andere te maken met de complexiteit en de aard van milieucriminaliteit. "Natuur komt geen aangifte doen. We moeten er zelf achteraan."

Hoe lastig dat opsporen kan zijn, laat het wolvendossier zien. Uit een recent rapport komt een beeld naar voren van grootschalige wolvenvervolging. Van in ieder geval twee wolven is vastgesteld dat ze zijn doodgeschoten, maar er is nooit iemand voor vervolgd. “Als we een wolf met een kogel vinden, zijn we nog niet bij de degene die dat gedaan heeft. Over het algemeen gebeurt het in een gemeenschap die daar niet over praat, dus het is niet zo makkelijk die informatie boven tafel te krijgen.” Bij andere vormen van stroperij wordt er wel veel opgetreden. "Daar zijn allerlei teams multidisciplinair mee bezig, met heel veel succes. Dus dat gaat rondom de wolf ook een keer lukken."