Op pad met Menno Bentveld: Zoete lieve Gerritje

Stadsnatuur is niet overal te vinden volgens Menno: "Voor een aantal unieke highlights en belevenissen moet je echt naar Den Bosch." Een tocht over de Binnendieze is een sprookjesachtige ervaring. "Maar het waanzinnige uitzicht op de stad, vanuit de velden rondom, is wat mij betreft de Bossche topper." Elke week schrijft Menno Bentveld in de Varagids een column over de uitzending.

Lees hieronder de gehele column:

Mea culpa! Exkuuskes! Kijk, ik ben heus weleens in Den Bosch geweest, écht wel. Misschien een ijsje gegeten aan de Kerkstraat, vanaf de Hinthamerstraat omlaag getuurd naar de Binnendieze. Vast en zeker. Maar – en hier volgt weer een sorry, Bosschenaren! – heel veel is er niet blijven hangen. Ik was er met de kop niet bij, heb het niet opgeslagen. Kan gebeuren. Maar hoe onterecht. En dat voor de maker van een natuurprogramma.

Tuurlijk, historische steden vind je in ons land overal, van Harlingen tot Sluis. Vaak voorzien van een weids stadsplein, hofjes, grachtjes, weekendmarkten, een waag en wat musea. Maar stadsnatuur, da’s andere koek. Sommige steden bakken werkelijk niks van hun groenvoorzieningen (uit angst straks bij de stadspoort tot staan gebracht te worden noem ik geen namen), andere doen het zeer aardig, maar voor een aantal unieke highlights en belevenissen moet je echt naar Den Bosch.

Te beginnen met de Binnendieze, ooit transportroute, drinkwatervoorziening en riool ineen, nu vaar je stapvoets door overkluisde grachtjes, waarbij je je het ene moment in Venetië waant en het andere in de slotgracht van het spookkasteel in de Efteling. Fascinerend zijn hier de zeldzame muurplanten waaronder tongen muurvarens die goed gedijen op de natte, kalkrijke kademuren.

Links filmen we een broedende stadsduif, boven ons hoofd kwetteren boerenzwaluwen terwijl schipper Marion ons een volgende, stikdonkere tunnel inloodst. Op een eervolle tweede plek staan de Moerputten, een bijzonder mooi bewaard gebleven laagveenmoeras doorsneden door een verlaten spoorbrug. Wij maken er op een vroege ochtend een vogelrondje. Om dan het bos uit te komen en plots die 600 meter lange spoorbrug voor je te zien met dat moeras eromheen, omzoomd door een mangrovewoud van zwarte els en wilg, is werkelijk een sprookjesachtige ervaring. Dat het natuurfilmer Roel ook nog lukt een overvliegende roerdomp op beeld te krijgen maakt het feest compleet.

Maar het waanzinnige uitzicht op de stad, vanuit de velden rondom, is wat mij betreft de Bossche topper. Niet te verwarren met de Bossche bol, overigens ook een topper, want mensen, wat heb ik me daarin vergist! Wederom mea culpa. Ik dacht werkelijk dat de Bossche bol een soort chocoladebol was; een berg slagroom met wat chocola eromheen, en dan maar beleefd dooreten tot je misselijk bent. Maar heremetijd, een echte Bossche bol: ge-wel-dig! Kijk, je loopt het station uit, stukkie rechtdoor, totdat je aan je rechterhand…, enfin, geen reclame voor de bakker, want dan krijgen we dát weer.

Goed, dat uitzicht dus. Stel je voor: een veld met bloemen, kruiden, orchideeën, slootjes met kikkers en jagende libellen en dan, aan de horizon: de Sint-Jan, ’s lands grootste kathedraal, alsof hij zó in het veld staat, alsof dit prachtige landschap gewoon doorloopt tot op de stoep bij mijnheer pastoor!

Dus: flux naar Den Bosch toe. Neem een kijkje bij de Moerputten, geniet van dat magnifieke zicht op de Sint-Jan. En eet een bol. Station uit, rechtdoor, enfin, je vindt het wel.

Kijk zondag 7 juni 2026 om 19.25 naar de aflevering over de Overlaat bij Den Bosch op NPO 2!

Note redactie: 'Dat gaat naar Den Bosch toe', ook wel bekend als 'Zoete lieve Gerritje', is een volksliedje dat betrekking heeft op 's-Hertogenbosch. Een standbeeld van Zoete lieve Gerritje is te vinden in Den Bosch midden in het oudste deel van de stad. Het is een voorstelling van een zingend vrouwtje met naast haar een haan.