Oog in oog met de giftige pieterman

Tussen alle trappelende beentjes van de badgasten uit Den Haag bevindt zich een nog onontdekte wereld, die van de kustvissen. Met Hidde Kressin en Patrick Deitelzweig Senior van RAVON gooien we de netten uit langs de Zandmotor.  

Er is relatief weinig bekend over de kustvissen in Nederland; de rivieren en het open water van de Noordzee zijn veel beter onderzocht. Dat er beter naar die plekken gekeken wordt, is deels ook voor het bepalen van quota voor de visserij. Daarnaast is het inventariseren van kustvissen heel arbeidsintensief en moeilijk werk. Je moet met een groot net wadend door het ondiepe water op zoek naar vaak kleinere vissen die moeilijk op naam te brengen zijn.  

Maar er wordt steeds meer gekeken naar kustvissen. Zo bracht Ravon vorig jaar nog hun Veldgids Kustvissen uit en worden deze soorten ook gevangen bij het project Zegen in de Delta. De hoop is dat ze de structurele bemonstering uit kunnen breiden naar meer plekken langs de Hollandse kust. “Het is een goudmijn waar we graag in willen duiken”, zegt Hidde. Je vindt er allerlei platvissen zoals schol en bot, dat zijn de kampioenen van de ondiepe kustzones. Tijdens de opnames stuiten we zelfs op de giftige kleine pieterman, die met zijn puntige rugvin zeer pijnlijk kan steken.  

Het zal ook niemand ontgaan zijn dat de temperatuur van de Noordzee recordhoogte heeft bereikt deze zomer. Dit heeft grote gevolgen voor de visserij en het klimaat van Nederland maar allereerst natuurlijk voor de vis zelf. Veel vis kan zich relatief makkelijk verplaatsen, niet alleen naar het noorden wanneer het te warm wordt, maar ook verder van de kust af of naar diepere wateren bijvoorbeeld. Hierdoor zien we een verschuiving in de vissoorten die voor onze kust zwemmen. 

Hidde vertelt dat je zogeheten klimaatwinnaars hebt, waarvan de zeebaars een heel duidelijk voorbeeld van is. Veel mensen kennen hem van de menukaart, maar een halve eeuw geleden werd hij maar mondjesmaat in onze zee gevangen. Nu kun je er bijna niet omheen.  

Maar we worden niet alleen vissen rijker, er zijn ook echte klimaatverliezers. Een goed voorbeeld daarvan is de kabeljauw. Het lijkt erop dat deze vis erg veel leefgebied heeft ingeleverd. Het kan ook zijn dat de kabeljauw zich aan heeft gepast en dieper is gaan zwemmen, buiten de range van onze vissers, maar dat weten we nog niet.