Nestkast vol jonge mandarijneendjes

"Twee mandarijneend-vrouwtjes kozen onverwacht dezelfde bosuilenkast als broedplek", schrijft Mark Sloendregt. "Dankzij webcambeelden werd duidelijk hoe een uitzonderlijk samengesteld legsel van maar liefst negentien eieren ontstond. Een aantal weken later waagden de jonge eendjes de sprong uit de kast, aangemoedigd door een van de twee vrouwtjes beneden."

De mandarijneend komt van nature voor in onder meer China, Japan, Korea en delen van Rusland. In Nederland gaat het om nakomelingen uit watervogelcollecties, ontsnapte of uitgezette vogels. "Als holenbroeder nestelt de mandarijneend in grote boomholtes, bijvoorbeeld oude spechtenholen, meestal in bosrijke omgeving en nabij water", schrijft Mark. Deze liggen vaak in de buurt van meren, rivieren of andere wateren. Zo kunnen uilenkasten die in de buurt van water liggen een mogelijke nestplaats vormen. "In de buurt van deze nestplaats ligt bovendien een vijver waar vaker mandarijneenden worden gezien en waar zij mogelijk ook broeden. Dat maakte deze locatie extra geschikt.

"De camerabeelden maakten duidelijk dat er meer aan de hand was dan een gewoon broedgeval", aldus Mark. In het begin van de video zie je twee vrouwtjes tegelijk in de kast vechten om de broedplek. Een aantal dagen later er maar liefst negentien eieren in het nest! Mandarijneenden leggen gewoonlijk acht tot twaalf eieren per legsel. In combinatie met de camerabeelden wijst dit er sterk op dat het gaat om een samengesteld legsel van de twee vrouwtjes.

Het leggen van eieren in het nest van een soortgenoot is een bekend verschijnsel bij watervogels en wordt vaak aangeduid als ‘eggdumping’ of intraspecifiek broedparasitisme. "Bij holenbroedende eenden, waaronder soorten die nestkasten gebruiken, kan concurrentie om geschikte nestplaatsen daarbij een rol spelen. Door eieren in het nest van een ander vrouwtje te leggen, krijgen die eieren toch een kans om te worden uitgebroed. Tegelijk kan een zeer groot legsel nadelig zijn: niet alle eieren worden altijd even efficiënt bebroed en een overvol nest kan de kans op uitkomst verkleinen of leiden tot nestverlating."

Een aantal weken later kwamen de eieren uit. De jongen waren nog geen dag oud en werden al onrustig om de nestkast te verlaten. Madarijneenden zijn nestvlieders, wat voor deze soort betekent dat ze het nest al na één dag verlaten en pas na 60 dagen kunnen vliegen. "De bosuilenkast hing op ongeveer 4,5 meter hoogte. Beneden op de grond moedigde de vrouwtjes mandarijneend de jongen aan om te springen. Dat klinkt spectaculair, maar voor holenbroedende eenden is het verlaten van een hoog nest een normaal onderdeel van de levenscyclus."

• Zelf Geschoten: Bekijk alle ingezonden natuurfilmpjes
• Zelf ook iets moois of bijzonders gefilmd in de natuur? Stuur het ons op!

Bron: Vogelbescherming, SOVON