Sfeerfoto van Vroege Vogels
Vroege Vogels

Vroege Vogels

Elke vrijdag om 19.55 uur opnpo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

Muizen in de winter

15 dec 2017
  •  
leestijd 2 minuten
Slapende eikelmuis

© Slapende eikelmuizen, Bron: Janneke de Weerdt

Muizen verschillen in de manier waarop ze de winter doorkomen. Sommige soorten gaan in winterslaap, andere leggen een flinke voorraad aan.

Slapen of verzamelen

De alleen in Zuid-Limburg voorkomende hazelmuis en eikelmuis behoren tot de familie van de slaapmuizen. De naam zegt het al deze muizen houden een lange winterslaap. De meeste muizen bouwen een voedselvoorraad op om in de winter van te kunnen leven. Veldmuizen en bosmuizen leggen bijvoorbeeld ondergrondse voorraadkamers aan die onder andere worden gevuld met zaden en stukjes stengel van planten.

Spitsmuizen

Spitsmuizen blijven bijna altijd de hele winter actief. In periodes van strenge vorst hebben deze dieren het erg moeilijk doordat hun voedsel – insecten en andere kleine ongewervelde diertjes – niet of nauwelijks beschikbaar is. Dat leidt ertoe dat er in de winter onder spitsmuizen een hoge sterfte plaatsvindt. Soms kiezen spitsmuizen bij een zeer koude winter voor een lethargische periode. 
Spitsmuizen kunnen een onaangename geur verspreiden, die wordt veroorzaakt door hun muskusklieren. Ze behoren tot de orde van de insecteneters (Insectivora), waartoe in Nederland ook de mol en de egel behoren. Kenmerkend voor spitsmuizen is de tot een slurfje verlengde snuit, die gewoonlijk spits toeloopt. Spitsmuizen zijn vlugge beweeglijke diertjes, die ook uitstekend kunnen zwemmen. Het zijn felle roofdiertjes die zich voeden met dierlijk voedsel, zoals insecten, spinnen, slakjes, wormen. De vraatzucht is groot en ze eten dagelijks ongeveer de helft van hun lichaamsgewicht aan voedsel en kunnen slechts korte tijd zonder voedsel. 

Eikelmuizen

In tegenstelling tot de energieke spitsmuizen houden eikelmuizen een winterslaap van oktober tot april. Deze brengt hij opgerold tot een bolletje in zijn nest van takjes en bladeren door. De eikelmuis houdt geen aaneengesloten winterslaap, maar een afwisseling van lange slaapperioden met korte actieve perioden, afhankelijk van de temperatuur.
Tijdens een actieve periode herschikken of herstellen ze hun nest en gaan op zoek naar voedsel en water. Ze eten echter zeer weinig. Als zich in het voor- of najaar koudere perioden voordoen, gaat de eikelmuis soms ook in een ‘slaapstand’. Eikelmuizen zijn alleseters, met een menu variërend van vruchten, zaden en bladeren tot insecten, slakken en zelfs eieren, jonge vogels en kleine zoogdieren. In vergelijking met andere slaapmuizen, eet de eikelmuis meer dierlijk voedsel. De eikelmuis past zijn voedselkeuze aan het aanbod van de seizoenen aan. In de herfst, in de aanloop naar zijn winterslaap, eet de eikelmuis meer. De eikelmuis legt geen wintervoorraad voor de winter aan.

Meer over:

winter, muizen

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.