Marit Daams: 'Ingrijpen is geen optie voor een natuurfilmer'

Niet elk moment in de natuur levert zomaar een verhaal op. Natuurfilmer Marit Daams weet dat beter dan wie ook. Voordat ze de camera richt, heeft ze haar verhaal al in haar hoofd of tenminste, een schets daarvan.

Marit begint haar voorbereiding met een heldere verhaalstructuur. Ze denkt al op locatie in montages: verschillende hoeken, composities, van dichtbij en veraf. "Je wil niet met één beeld terugkomen", zegt ze. Het gedrag van het dier staat in dit proces centraal. Van tevoren bepaalt ze aan de hand van haar kennis over een soort wat het verhaal ongeveer gaat worden. Maar de natuur houdt zich zelden aan een script. "Er gebeuren heel vaak onverwachte dingen die je van tevoren niet had kunnen bedenken. Daar moet je oog voor hebben en scherp op blijven."

Een mooi voorbeeld vond plaats in het Wormer- en Jisperveld. Daar had Marit eigenlijk een verhaal over verschillende broedvogels voor ogen. "Maar als er dan plots een bruine kiekendief over het hoofd van drie kievitkuikens scheert, wil je dat natuurlijk ook meenemen."

"De natuur kan ontzettend hard zijn", zegt Marit. Toch is ingrijpen geen optie. Als natuurfilmer weet ze dat ze indringer is binnen een gebied, maar ze probeert zo min mogelijk te verstoren. Door bewust een plek te zoeken waar ze zich afzijdig kan houden, houdt ze automatisch afstand. En dat helpt. "Je vangt alleen maar het meest natuurlijke gedrag als die dieren jou eigenlijk niet, of zo min mogelijk in de gaten hebben."

Bekijk het gehele fragment uit de uitzending over Wormer- en Jisperveld op startpunt 18:00

In het fragment met de kievitkuikens test de natuur die houding. "Het roept misschien wel een bepaald gevoel op van: ik zou nu zo graag in willen grijpen en willen helpen", geeft ze toe. Wat haar dan helpt, is zichzelf eraan herinneren dat ook een roofvogel moet eten om te overleven. "Dat is dan wel wat je een beetje tegen jezelf blijft zeggen." De natuur haar gang laten gaan, hoe moeilijk ook, voor Marit hoort het onlosmakelijk bij het vak.

In de toekomst wil Marit een verhaal vertellen dat wat dichter bij huis is. Eén over spreeuwen en hun onderlinge samenwerking, hun communicatie en hun banden. "Hier in Utrecht heb je een gigantische kolonie vlak bij het station. 's Avonds hoor je ze gewoon met elkaar communiceren". Het raakt de kern van waarom ze dit werk doet. "Ik wil mensen laten zien hoe ontzettend bijzonder onze natuur is. Veel mensen zijn de link met de natuur een beetje kwijt. Ik hoop dat die verwondering wat meer terugkomt."

Kijk zondag 5 april 2026 om 19.25 naar de aflevering over De Vier Seizoenen op NPO 2!