Kabinet komt met ingrijpende stikstofplannen: strengere regels rond Veluwe en Peel

Het kabinet werkt aan een omvangrijk pakket aan stikstofmaatregelen waarbij rond kwetsbare natuurgebieden strengere regels gaan gelden. Volgens bronnen komen er beschermingszones van 500 meter tot 1 kilometer rondom natuurgebieden, terwijl voor de Veluwe en de Peel inmiddels regionale afspraken zijn gemaakt over natuurherstel, stikstofreductie en investeringen van honderden miljoenen euro's.

Uit gelekte plannen blijkt dat rond ongeveer twintig grote natuurgebieden, waaronder de Peel, de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug, zones van maximaal één kilometer kunnen worden ingesteld waarin de stikstofuitstoot fors moet worden teruggebracht. Rond kleinere natuurgebieden zouden zones van maximaal 500 meter gelden. Voor bedrijven in deze gebieden kan dat betekenen dat zij moeten innoveren, verplaatsen of stoppen.

Voor de Veluwe hebben het Rijk en regionale overheden woensdag afgesproken dat de stikstofuitstoot in en rond het natuurgebied met minimaal 65 procent moet dalen ten opzichte van 2019. Lokale bestuurders streven zelfs naar een reductie van 69 procent.

De afspraken gelden voor een zone van 500 meter rondom het natuurgebied, waar ongeveer 2.850 veehouderijen zijn gevestigd. Volgens betrokken bestuurders gaat het om een regionale doelstelling en niet om een verplichte reductie voor individuele boeren. Om de doelen te halen wordt rekening gehouden met bedrijfsbeëindiging, verduurzaming, verplaatsing van bedrijven en vermindering van de veestapel.

Voor de uitvoering van de plannen stelt het Rijk 300 miljoen euro beschikbaar. Dat geld kan onder meer worden ingezet voor verduurzaming van stallen, verbetering van de waterkwaliteit en natuurherstel.

Ook voor de Peel is woensdag een akkoord gesloten. Daar ligt de nadruk niet alleen op stikstofreductie, maar vooral op herstel van de natuur en verbetering van de waterhuishouding. Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) noemt voldoende water in het gebied zelfs belangrijker dan stikstofreductie alleen. De Peel kampt al jaren met zowel een te hoge stikstofbelasting als verdroging.

Voor het gebied is eveneens 300 miljoen euro beschikbaar. Daarvan is 110 miljoen euro bestemd voor boeren die willen verduurzamen of omschakelen naar een andere bedrijfsvoering. Nog eens 50 miljoen euro is gereserveerd voor boeren die willen stoppen of verhuizen. Het resterende bedrag gaat naar natuurbeheer. Brabant en Limburg ontvangen ieder 150 miljoen euro.

Concrete reductiedoelen voor stikstof, zoals op de Veluwe, zijn voor de Peel nog niet vastgesteld. De verdere uitwerking moet de komende periode op gebieds- en perceelsniveau plaatsvinden.

De berichtgeving over de landelijke stikstofplannen leidde deze week tot onrust onder boeren. Minister Van Essen stelde woensdag dat in de media "een bult onzin" is verschenen over de voorgenomen maatregelen. Met name berichten over een generieke korting op veestapels wees hij nadrukkelijk van de hand. Volgens de minister wordt niet gewerkt aan een landelijke verplichting waarbij alle boeren een deel van hun dieren moeten inleveren.

Wel bevestigde Van Essen dat de aanpak van de Veluwe een belangrijke plaats krijgt in het landelijke stikstofplan dat naar verwachting op 26 juni wordt gepresenteerd.

Milieuorganisatie Greenpeace reageerde kritisch op de huidige plannen. Volgens de organisatie is een beschermingszone van 500 meter rond de Veluwe onvoldoende om kwetsbare natuur effectief te beschermen. Greenpeace wijst erop dat verschillende wetenschappelijke adviezen pleiten voor grotere zones en verwacht dat de plannen nog worden aangescherpt.

Met de regionale afspraken rond de Veluwe en de Peel zet het kabinet een eerste stap naar een bredere landelijke stikstofaanpak, die volgens het ministerie zowel natuurherstel als het vlot trekken van vergunningverlening mogelijk moet maken.

Bron: ANP