Herintroductie van de beeksteenvlieg in Brabantse beek

Twee, kleine, witte emmertjes draagt aquatisch ecoloog Ralf Verdonschot van Wageningen Environmental Research met zich mee. In die dichte emmertjes zit een diersoort die al sinds de jaren zeventig vanwege watervervuiling niet meer is aangetroffen de Brabantse beken: de beeksteenvlieg.

We lopen door een nat bos naar de Grote Beerze, waar de kwaliteit van het water zodanig verbeterd is, dat de beeksteenvlieg er weer zou moeten kunnen leven. Reden: hij heeft een belangrijke functie in het beeksysteem. Ze knippen de bladeren die in de herfst in de beek vallen in kleine stukjes. Alleen: op eigen kracht komt dit insect daar niet terug, want de actieradius van de beeksteenvlieg is volgens Ralf Verdonschot niet meer dan 100 meter.

Ecoloog Iris van der Laan van Waterschap De Dommel: "Twee jaar geleden hebben we hier beekherstel uitgevoerd en is de hoeveelheid stikstof en fosfaten afgenomen." Dat komt volgens haar dat veel landbouwgebieden langs de beek aangekocht zijn en omgezet zijn naar natuur. "De beek grenst niet meer direct aan landbouwgebieden, waardoor er een soort buffergebied is ontstaan", legt Iris van der Laan uit.

"En dit is eigenlijk de kers op de taart", zegt ze, wijzend naar de twee witte emmertjes met de larevn van de beeksteenvlieg. Ralf Verdonschot vult aan: "Deze soort is in heel Brabant en Vlaanderen verdwenen, ze komen alleen nog voor in het Meinweggebied in Limburg en op de Veluwe. Omdat het geen goeie vliegers zijn, helpen we ze een handje vandaag."

Nadat er een geschikte plek in de Grote Beerze is gevonden, trekken Ralf en Iris de waadpakken aan, en eindelijk gaan de emmertjes open. Daarin een laagje water, wat herfstbladeren van de eik, en de ongeveer één centimer grote larven van de beeksteenvlieg. "We hebben de dag hiervoor op de Veluwe in totaal zo’n 150 larven gevangen, die nu op het punt staan van uitvliegen", vertelt de waterschapsecoloog. "Ze gaan dus nu elk moment de volwassen fase. Dat is eigenlijk het mooiste moment, want dan gaan ze ook de eitjes afzetten."

Langzaam laat Ralf, die tot aan z’n middel in de beek staat, het emmertje in het water zakken, zodat het water van de beek zich rustig vermengt met het water uit het emmertje. Volgend jaar beschuit met muisjes? "Daar gaan we voor!"