
Bosolifant
Wilde dieren spelen een belangrijke rol bij het tegengaan van klimaatverandering, maar die rol krijgt nog nauwelijks aandacht in het internationale klimaatbeleid. Daar willen 25 landen verandering in brengen. Tijdens COP31 lanceren zij de Wildlife for Climate Declaration, waarin zij zich ertoe verbinden wilde dierpopulaties en hun leefgebieden te beschermen, in stand te houden en te herstellen “als hoeksteen van wetenschappelijk onderbouwde klimaatactie”. Het is voor het eerst dat een groep regeringen op een VN-klimaatconferentie gezamenlijk pleit voor de bescherming van wilde dieren als onderdeel van klimaatactie.
De landen roepen andere regeringen op om te erkennen dat wilde dieren helpen CO₂ in de natuur op te slaan, en dit mee te nemen in hun klimaat- en biodiversiteitsplannen. Ze pleiten onder meer voor het tegengaan van overmatige exploitatie van wilde dieren, bijvoorbeeld door jacht, visserij en handel, het beschermen en verbinden van leefgebieden en duurzamere voedselproductie die de druk op de natuur vermindert.
De verklaring is onderschreven door landen uit verschillende regio’s, waaronder Brazilië, Belize, de Democratische Republiek Congo, Fiji, Guatemala, Kenia en Zimbabwe. Bij de lancering lichtten vertegenwoordigers van enkele ondertekenende regeringen, waaronder Zimbabwe, Brazilië, Panama en Lesotho, toe hoe de bescherming van wilde dieren kan bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering en aan een grotere weerbaarheid tegen de gevolgen ervan.
Evelyn Ndlovu, minister van Milieu, Klimaat en Wilde Dieren van Zimbabwe, sprak tijdens een side-event op COP31 over het belang van de verklaring: “Als we wilde dieren verliezen, verliezen we niet alleen soorten. We verliezen ook de natuurlijke processen die ervoor zorgen dat ecosystemen goed functioneren. Daarom is het beschermen en herstellen van wilde dieren klimaatactie. Het moet ook als zodanig worden erkend en prioriteit krijgen. Deze verklaring markeert het begin van een gezamenlijke inzet om met een bredere blik naar klimaatactie te kijken en te begrijpen dat gezonde wilde dierpopulaties en gezonde ecosystemen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, en dat beide essentieel zijn voor een veerkrachtige toekomst. Zimbabwe staat klaar om met alle landen samen te werken, in een geest van partnerschap, openheid en een gemeenschappelijk doel.”
Door te grazen, op andere dieren te jagen, zaden en voedingsstoffen te verspreiden en de bodem en waterbodem te beïnvloeden, helpen wilde dieren ecosystemen gezond te houden. Daarmee dragen ze eraan bij dat bossen, graslanden, moerasgebieden, kustgebieden en oceanen CO₂ kunnen opnemen en opslaan en beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering. Wanneer wilde dieren worden bedreigd door overmatige jacht en visserij of het verdwijnen van hun leefgebied door landbouw, ontbossing en verstedelijking, neemt ook hun bijdrage aan het tegengaan van klimaatverandering af.
Er zijn talloze voorbeelden van diersoorten die bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering, op land en op zee, en in elke regio op aarde. Neem de Afrikaanse bosolifant, die tropische bossen vormgeeft door kleine bomen plat te trappen, waardoor de grotere, langzamer groeiende en koolstofrijkere bomen kunnen gedijen. Bossen met olifanten in het Congobekken slaan ongeveer 7% meer koolstof op dan bossen zonder deze reuzen. Zeeotters vervullen een vergelijkbare functie door te jagen op zee-egels, die complete kelpwouden kunnen opeten. Door hun aantal in toom te houden, zorgen zeeotters ervoor dat kelpwouden kunnen floreren en meer koolstof vastleggen. Uit een studie bleek dat kelpwouden die door zeeotters worden beschermd twaalf keer zoveel CO₂ kunnen opnemen als kelpwouden zonder zeeotters.
Wetenschappelijk onderzoek onderstreept het belang van wilde dieren voor het klimaat. Volgens een studie uit 2023 in Nature Climate Change kan het beschermen en herstellen van negen groepen land- en zeedieren potentieel bijdragen aan de extra vastlegging van 6,4 gigaton CO₂ per jaar. Ook roepen meer dan 350 wetenschappers uit 47 landen regeringen op om de rol van wilde dieren expliciet mee te nemen in hun klimaatbeleid.
Steeds meer landen nemen natuurlijke ecosystemen op in hun klimaatplannen. Maar als ze daarbij geen maatregelen treffen om de wilde dieren te beschermen en hun populaties te herstellen, komt de effectiviteit van deze natuurlijke klimaatoplossingen in gevaar.
De Wildlife for Climate Declaration biedt hierop een tijdig en politiek haalbaar antwoord en vult een leemte in het klimaatbeleid: de rol van wilde dieren in klimaatactie wordt daarin nog onvoldoende erkend. In internationale natuurverdragen, zoals het Biodiversiteitsverdrag (CBD) en het Verdrag inzake trekkende wilde diersoorten (CMS), wordt de rol van wilde dieren bij klimaatactie al erkend. Binnen het VN-klimaatverdrag (UNFCCC) is dat nog niet het geval. De verklaring laat zien dat het tij keert, zet een gezamenlijke koers uit, stimuleert samenwerking en brengt meer samenhang tussen bestaande toezeggingen.
Bron: ifaw
Thema's: