Gesloten kas blijkt lek: bestrijdingsmiddelen blijven in water terechtkomen

Ondanks jarenlange investeringen lekken nog steeds bestrijdingsmiddelen uit kassen in het oppervlaktewater, blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu. Bij zeker 60% van de meetpunten worden milieunormen overschreden, soms zelfs met verboden stoffen. Volgens de organisatie is chemievrije teelt de enige oplossing om het waterleven te beschermen.

De glastuinbouw is geen gesloten systeem: ondanks maatregelen komen nog steeds bestrijdingsmiddelen in omliggende wateren terecht. Oorzaken lopen uiteen van lekkages tot ventilatie. Volgens Natuur & Milieu schieten maatregelen tekort en is chemievrije teelt nodig om vervuiling te stoppen.

Onderzoekers analyseerden elf jaar meetgegevens in glastuinbouwgebieden. Het aantal normoverschrijdingen daalde tussen 2014 en 2024, maar bij minstens 60% van de meetpunten worden nog jaarlijks normen overschreden. Vaak gaat het om flinke overschrijdingen, soms tot meer dan 100 keer de norm. Volgens Natuur & Milieu is elke overschrijding schadelijk voor het waterleven.

In het water zitten vaak mengsels van bestrijdingsmiddelen, wat leidt tot ‘toxische druk’: een gecombineerd schadelijk effect. Op de helft van de meetpunten is die zo hoog dat soorten kunnen verdwijnen. In glastuinbouwgebieden ligt dit aandeel ruim twee keer boven het landelijk gemiddelde.

Uit het onderzoek blijkt dat vooral insecticiden en fungiciden worden aangetroffen. Veel van deze middelen werken niet selectief. Zo doden insecticiden ook andere insecten dan alleen plaaginsecten. "We zien dat steeds meer telers gebruik maken van natuurlijke alternatieven voor insecticiden, zoals sluipwespen en lieveheersbeestjes. Dan zou je verwachten dat je niet zóveel insectendodende bestrijdingsmiddelen aantreft in het water, maar dat is helaas wel zo", aldus Natuur & Milieu.

De Rijksoverheid heeft met de sector afgesproken dat in de glastuinbouw uiterlijk in 2027 nagenoeg geen bestrijdingsmiddelen meer naar de omgeving mogen lekken. Op basis van de huidige cijfers is dat doel zonder extra maatregelen onhaalbaar. ‘De sector heeft laten zien dat verbetering mogelijk is, maar om dit probleem echt aan te pakken moeten we naar de bron kijken: het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen drastisch verminderen’, aldus Natuur & Milieu.

Bron: Natuur & Milieu