Gemiddelde temperatuur op de wereld ligt bijzonder hoog

De wereldwijde temperatuur lag in de afgelopen dagen bijzonder hoog. De gemiddelde mondiale temperatuur was bijna 15 graden, terwijl het in deze tijd van het jaar normaal gesproken zo'n 13,7 graden is. De temperaturen sinds eind oktober behoren, vergeleken met het normale niveau rond deze tijd, tot de hoogste die de Europese klimaatdienst Copernicus ooit heeft gemeten.

Copernicus berekent dagelijks de gemiddelde temperatuur op de planeet op basis van metingen van over de hele wereld. Het is nu herfst op het noordelijk halfrond, waaronder in Nederland. Op het zuidelijk halfrond is het lente. Copernicus heeft de dagelijkse gegevens sinds 1940. Die periode beslaat bijna 32.000 dagen. Doordat de klimaatonderzoekers over een langere periode naar de hele wereld kijken, hebben hittegolven en seizoenen minder invloed.

Vorige week dinsdag was het gemiddeld 14,933 graden. In de periode 1991-2020, het ijkpunt, was het op die datum gemiddeld 13,778 graden. Dat betekent dat de temperatuur 1,155 graad boven het normale niveau voor die dag lag. Het is maar een keer eerder voorgekomen dat de temperatuur zo ver boven gemiddeld was, namelijk op 17 november 2023.

Ook vier andere dagen sinds eind oktober staan in de top 10 van relatief warmste dagen ooit. Zo was het afgelopen woensdag 1,150 graad boven gemiddeld en afgelopen donderdag 1,114 graad.

In de afgelopen tien jaar zijn er maar twaalf dagen geweest waarop de wereldwijde temperatuur onder het gemiddelde lag, voor het laatst op 1 december 2022.

De aarde warmt op door de uitstoot van broeikasgassen, die warmte vasthouden in de atmosfeer. Het voornaamste is CO2, dat onder meer vrijkomt bij de verbranding van olie, gas en kolen. Volgens recente cijfers van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) is de CO2-concentratie met 53 procent gestegen sinds het begin van de industriële tijd.

Ook methaan (CH4) en lachgas (N2O) dragen bij aan een steeds warmer en grilliger klimaat. Volgens de WMO-cijfers is de methaanconcentratie met 167 procent gestegen sinds circa 1750, voor lachgas bedraagt de toename 26 procent. Methaanuitstoot komt onder meer van de veehouderij, rijstteelt en olie- en gaswinning. Bij lachgas is het gebruik van kunstmest en dierlijke mest in de landbouw de belangrijkste menselijke uitstootbron.

In het Turkse Antalya wordt de komende twee weken de 31e internationale VN-klimaattop gehouden. Bij de internationale klimaatafspraken kijken landen naar een ander ijkpunt, namelijk de staat van het klimaat aan het eind van de 19e eeuw, voor de opkomst van de massa-industrie.

Bron: ANP