Foutje: fossiel zeearend blijkt veel minder oud dan gedacht

Jarenlang lagen er zeearendbotten tussen de fossielen van neushoorns, apen en reuzenkopbevers in de Tegelenvitrine van het Teylers Museum. Achter een glasplaat krijgt de bezoeker hier een indruk van het Tiglien; een geologische periode van zo’n twee miljoen jaar geleden. Nieuw onderzoek laat echter zien dat die zeearend helemaal niet in die vitrine thuishoort. De botten zijn geen twee miljoen, maar elfduizend jaar oud.

Wie de botten van de zeearend met goed licht bekijkt, valt op dat ze er anders uitzien dan de andere fossielen. Ze zijn wat grijzer en zijn brandschoon, terwijl fossielen uit het Tiglien normaalgesproken veel kleiresten bevatten. Toch zijn pas recent serieuze vraagtekens gezet bij de ouderdom van de zeearend. Niet gek, wanneer je bedenkt dat de fossielen in een ruim 140 jaar oude, originele museumzaal met weinig daglicht en slechts één lamp liggen.

Student paleontologie Rick de Graaf onderzocht onder leiding van paleontologen Dick Mol van Historyland en Anne Schulp van Naturalis de daadwerkelijke ouderdom van de botten. De koolstofdatering van een klein stukje bot gaf de doorslag; de zeearend is zo’n elfduizend jaar oud. Dick Mol: “Hiermee gaat er een streep door de zeearend uit het Tiglien van Tegelen. Jammer, maar het geeft wel aan hoe belangrijk het is dat oude collecties goed bewaard worden en toegankelijk zijn voor jonge onderzoekers.”

Voor het Teylers Museum is deze ontdekking geen reden de zeearend voortaan niet meer te laten zien in de Tegelenvitrine. Conservator Eulàlia Gassó Miracle: “De ontdekking laat zien hoe je in de wetenschap je theorie soms moet bijstellen en hoe de ene ontdekking weer leidt tot de volgende vraag. We hebben de botten inmiddels wel weer teruggelegd in de Tegelenvitrine, met een nieuw bordje erbij over het onderzoek. Teylers Museum gaat tenslotte over wetenschapsgeschiedenis, onderzoek en experiment.” In de tijdelijke tentoonstelling Zeker weten? Hoe wetenschap werkt van het Teylers Museum in Haarlem is meer te ontdekken over het zelfcorrigerend karakter van wetenschap.