De hazen van Waterland zijn al volop actief

In de achtertuin van Amsterdam komt het leven langzaam op gang. De haas is er echter al als een van de eerste bij. Natuurfilmer Roel Diepstraten trekt het veld in opzoek naar deze hazen.  

De periode dat hazen jongen kunnen krijgen is relatief lang. Soms zijn er al jongen in januari, maar ook in september zijn er nog jongen te vinden. Na een draagtijd van ongeveer zes weken krijgt een moer, de vrouwtjeshaas, één tot vijf jongen. Per jaar kan ze tot wel vier nestjes grootbrengen.  

Terwijl Roel aan het filmen is, ziet hij op enige afstand een kleine groep rammelende hazen. Wat van een afstand chaotisch lijkt, blijkt een doelbewust ritueel: het vrouwtje test de mannetjes op kracht en uithoudingsvermogen. Zij bepaalt wie sterk genoeg is en wanneer er gepaard wordt. 

In tegenstelling tot konijnen graven hazen geen holen. In de natte veenbodem van Waterland zou dat ook nauwelijks mogelijk zijn. In plaats daarvan brengen de jongen hun eerste weken door in een zogenaamd leger: een ondiepe kuil in het gras. Daar liggen ze stil te wachten tot de moeder één keer per dag langskomt om ze te zogen. De haasjes bewegen zo min mogelijk om geen aandacht van roofdieren te trekken. Toch overleeft gemiddeld maar de helft van de jongen het eerste jaar. 

Dat Waterland zo veel hazen telt, is geen toeval. Het weidevogelbeheer dat hier wordt toegepast, zorgt ervoor dat er pas laat in het seizoen wordt gemaaid. Tegen die tijd zijn de jonge haasjes groot genoeg om voor de maaimachines te vluchten. Bovendien zijn de percelen gemiddeld kruidenrijker dan de raaigrasweilanden elders in het land, waardoor er genoeg voedsel te vinden is.

Kom je ooit een jonge haas alleen in het veld tegen? Laat het dier dan vooral liggen en raak het niet aan. Je geur op het dier vergroot de kans dat de moeder haar jong niet meer herkent en dat roofdieren het jong kunnen opsporen. 

Kijk zondag 19 april 2026 om 19.25 naar de aflevering over Waterland op NPO 2!