Column Jelle Reumer: Niets doen is geen optie

"De klimaatverandering als gevolg van het almaar stijgende CO2 gehalte van de atmosfeer is toch echt een feit", schrijft Jelle Reumer. Ondanks de goede werk van veel mensen lijkt er weinig te veranderen. "Het is nog altijd bloedheet en er valt nog steeds geen regen, alle goede voornemens ten spijt." Maar niets doen? Dat is geen optie.

Lees hieronder de gehele column:

Afgelopen week was ik even voor veldwerk in de Vogezen. De bomen in Nederland, België en noordoost Frankrijk waar je dan langs rijdt, zien er nu, in de eerste weken van augustus, al uit of het half oktober is. Bruin. Niet mooi geel of rood verkleurd, maar lelijk bruin. De berken gingen het eerst, de robinia’s zijn compleet verdord, ik zag bladerloze hazelaars, essen met slaphangend blad en zo kan ik doorgaan. Alles is verdroogd, als in een herbarium. Het kan niemand meer ontgaan dat het klimaat volslagen op hol geslagen is. De hittegolven, de extreme droogte, de bosbranden die er een gevolg van zijn, de nu al voorspelde enorme stortbuien en overstromingen komend najaar, al dat soort narigheid valt niet meer toe te schrijven aan het toeval of aan de natuurlijke schommelingen die er altijd zijn. De klimaatverandering als gevolg van het almaar stijgende CO2 gehalte van de atmosfeer is toch echt een feit. Klimaatsceptici geloven er niks van. De opperklimaatscepticus roeptoetert ‘drill baby drill’, de oliemaatschappij met de Sint-Jacobsschelp als logo gaat weer vol op het orgel van de fossiele brandstoffen, en zo dendert de mensheid als een roedel op hol geslagen lemmingen naar de rand van de afgrond.

De vraag is wat je eraan kunt doen. Om even bij mezelf te rade te gaan (en zoiets kan iedereen doen, bij zichzelf te rade gaan, en de uitkomsten van zulke interne zoektochten zullen nooit heel veel van elkaar verschillen): ik heb zonnepanelen op een recent geïsoleerd dak, het huis is voorzien van dubbel glas, ik neem wanneer het kan graag fiets of trein in plaats van de auto, er gaat geen cent naar producten uit de bio-industrie, het eten is zoveel mogelijk biologisch – dat soort dingen. Je kunt als individu best veel doen. Maar al mijn zonnepanelen en biologische spinazie ten spijt merk ik niets van het effect van mijn goede gedrag. Dat is een verlammende paradox: je kunt nog zoveel zonnepanelen plaatsen, nog zo weinig biefstuk eten en nog maar één keer per week douchen, het wordt evengoed steeds droger en warmer. Datzelfde ervaart iedereen en dat moet voor diezelfde iedereen een toenemende frustratie vormen. Het is nog altijd bloedheet en er valt nog steeds geen regen, alle goede voornemens ten spijt.

Grote veranderingen die echt zoden aan de dijk zetten kunnen worden bewerkstelligd door de gezamenlijke actie van heel veel individuen, maar het grote effect moet, naar ik vrees, toch van bovenaf komen. Waarom wordt de fossiele industrie nog altijd gepamperd met directe of indirecte subsidies? Waarom is er geen accijnsheffing op vliegtuigbrandstof maar wel op de benzine die de wijkverpleegster moet tanken? Waarom betaal je geen btw op vliegtickets maar wel over groente en fruit? Waarom moeten er miljarden naar een staalbedrijf in particuliere Indiase handen? Hoe komt het dat de waterstoftransitie vastloopt? Waarom is er zeven jaar na de uitspraak van de Raad van State nog steeds geen oplossing voor het stikstofprobleem?

Ik weet het, het is een te goedkope reactie om van alles wat er mis gaat de regering de schuld te geven en je eigen verantwoordelijkheid op de overheid af te schuiven, maar een regering wordt geacht te regeren, knopen door te hakken, besluiten te nemen, door te pakken en niet telkens te roepen dat er eerst meer onderzoek nodig is voordat er een besluit kan worden genomen dat pas vanaf 2030 kan worden geïmplementeerd. Niets doen is geen optie en dat geldt niet alleen voor u en mij, maar in veel grotere mate vooral ook voor de overheid.

Fijne zondag.