Bijzonder coulisselandschap dankzij de Woudfriezen

In de Noardlike Fryske Wâlden vind je geen uitgestrekte weides, maar een coulisselandschap. Dat is te danken aan de Woudfriezen, zoals boer Fokke Benedictus. Hij groeide op tussen de houtwallen en elzensingels. Toen boeren in de rest van het land inzetten op schaalvergroting, hield hij voet bij stuk om het authentieke landschap te behouden. 

Na de Tweede Wereldoorlog klonk in Nederland het credo ‘nooit meer honger’. Boeren moesten meer gaan produceren en daarvoor werd ingezet op schaalvergroting en efficiënte landindeling door ruilverkaveling. Het kleinschalige en vaak ook natuurrijke boerenland verdween en maakte plaats voor enorme percelen en kale vergezichten.  

Maar in het oosten van Friesland zijn de boeren niet meegegaan. Er is wel geïntensiveerd, gemechaniseerd en zandwegen zijn geasfalteerd, maar de percelen bleven klein en de landschapselementen behouden. Fokke Benedictus werd geboren in 1945 te Eastermar en woont en boert er nog steeds. Zijn omgeving ziet er nog precies hetzelfde uit als toen hij een kleine jongen was. “De wereld is veranderd maar Eastermar is hetzelfde gebleven”, zegt hij zelf.  

Toch dreigde ook hier het kleinschalige karakter met alle houtwallen en elzensingels te verdwijnen. Lang hadden ze een economische functie als geriefhout, of als hout in de kachel. Maar met de komst van gas werden de wallen en singels een ‘sta in de weg’ en zijn boeren begonnen met het rooien van de bomen.  

Fokke heeft zich toentertijd hard gemaakt voor een vergoeding voor het onderhoud van de houtwallen en elzensingels. Hiervoor heeft hij vaak in de trein naar Den Haag gezeten, en met succes! Toen deze landschapselementen niet alleen maar kostenposten waren, zijn de verdwenen wallen en singels hersteld en ze worden nu nog steeds onderhouden.  

Kijk zondag 14 juni 2026 om 19.10 uur naar de aflevering over de Noardlike Fryske Wâlden op NPO 2!