Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde over hun absurdistische tv-serie Schwalbe

De eerder geprezen Rundfunkmannen Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde gaan in Schwalbe op hun eigenbedachte sportieve toer. Dat vraagt meer dan alleen ‘lollig doen’.

Jan Blom, de tragische stuurloper, Brody Brantjes, strandsnookeraar in een heel klein fluorescerend zwembroekje, Darwin Bral, de best zelfingenomen journalist die geen tegel ongelicht laat. Karakters uit een nieuwe serie van Rundfunk, van wie eind deze maand ook de met een Poelifinario bekroonde theatershow Schau wordt uitgezonden.

Rundfunk is een begrip. Ze zijn al heel lang vrienden en hebben meer dan tien jaar een theaterhuwelijk, Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde. Meteen al toen ze, vers van de toneelschool, op tv begonnen met Rundfunk, de hoekige middelbare schoolsatire met de lustvolle mevrouw Spek en Pierre Bokma als de Duitse leraar meneer Heydrich (‘De hele klas heeft een onvoldoende, allemaal on-wol-doende’). Waarna drie gevierde theatershows volgden: Wachstumsschmerzen, Todesangstschrei en Schau. Plus de ruigkomische speelfilm, Rundfunk: Jachterwachter en een tv-serie over wannabe acteurs en roemzoekers Duco en Roy. Rundfunk-scènes zijn absurd, schrijnend, pijnlijk, goor, vervreemdend en soms ontroerend.

En nu is er, helemaal in de Duitse traditie, Schwalbe. Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde vertellen erover.

Yannick: ‘Producent Maarten van Dijk wilde vroeger, toen we van de toneelschool kwamen, al eens iets met ons maken. Hij was toen een van de bazen van BNN. Dat liep anders, maar nu kwam hij met een idee voor mockumentaries, pseudo-documentaires, over niet bestaande sporters. Geweldig idee. Wij hebben het breder getrokken en bedacht om verschillende sportdocumentairegenres te parodiëren.

Tom: ‘Hier kwam dertig jaar sport kijken samen, wielrennen, voetbal, Formule 1.’ Yannick: ‘Eén aflevering is een soort Andere tijden sport, waarin je een oud-sporter echt op een voetstuk zet, de tweede over strandsnooker is meer à la Man bijt hond. Verder wilden we een true crime maken, met grimmig beeld en aan een stuk door spannende muziek.’

Tom: ‘En we hebben onze droomrollen gespeeld.’

Yannick: ‘We deden ook een live-uitzending van een benefietvoetbalwedstrijd voor hulp aan slissende mensen. Tom was de nutteloze sidekick bij de wedstrijd, wat hij altijd al eens wilde doen. En ik was een slisser en lispelaar. We hebben zo’n lol gehad om er nog meer woorden met een s in te fietsen. Ik wilde een statement maken tegen alle mensen die slissen, omdat dat zo’n epidemie is. Let er maar eens op, je hoort het overal. Terwijl, dat weet ik zelf, vijf lessen logopedie en je bent ervan af.’

Vier Schwalbes dus. Eerst deze week de Andere tijden-achtige docu over Jan Blom, gespeeld door George van Houts, Neerlands beste stuurloper ooit, een motorracer zonder motor, enkel met een stuur om achteraan te lopen. Jan Blom wiens carrière zo vreselijk eindigde in de jaren 70, in de Moldavische modder. Volgende week staat een Don Quichot-achtige figuur centraal, Bro dy Brantjes, een rol van Ruben van der Meer, die voor zichzelf een glorieuze toekomst ziet in zijn eigenbedachte sport, het strandsnookeren. Vol verwachting staat hij op een winderig strand in een nat snookerlaken te prikken.

De derde Schwalbe gaat over potje chaotisch/gewelddadig benefietvoetbal tussen ‘influencers en eendagsvliegen’ om, Yannick zei het al, geld op te halen voor de slissende medemens, begeleid door het rituele wedstrijdcommentaar in de studio. In aflevering vier blijkt de vriendelijke gemengde wereld van het korfbal ten diepste gecorrumpeerd. Sportjournalist Darwin Bral, ‘die ijdele zak’, ontdekt schunnige misstanden onder de korf.

Lees verder in VARAgids 3. Vanaf dinsdag 13 januari 2026 op de mat, in de winkel en in de app. Nog geen abonnee?