Starmaker (2001)

TV-talentenjacht en muzikale snelkookpan Starmaker bestond maar kort.

2001 was het jaar van Nederlands primeur van het homohuwelijk, de sprong van Herman Brood vanaf het dak van het Amsterdamse Hilton en de aanslagen van 11 september. 2001 was ook het jaar van de lancering van Yorins Starmaker. Henny Huisman presenteerde weliswaar al langere tijd de Soundmixshow, maar op de formats van grote commerciële talentenjachten als Idols (2003), X Factor (2006), Holland’s got talent (2008) en The voice of Holland (2010) werd nog niet eens gebroed. Starmaker ontstond in het kielzog van megahype Big Brother. Die oer-realityshow zorgde er niet alleen voor dat we ons collectief overgaven aan voyeurisme, maar ook dat bankhangende Nederlanders door torenhoge kijkcijfers instant BN’ers werden. In de zoektocht naar een opvolger kwam concurrent SBS 6 met Big diet, waarbij kijkers zich konden verlustigen aan de strijd tegen vetschorten en ongewenste mannenborsten. Yorin zond het meer feestelijke Starmaker uit.

Korte opfriscursus: in het door Gijs Staverman gepresenteerde Starmaker woonden twaalf jonge, muzikale talenten in het omgebouwde Big Brother-huis in Almere. Camera’s legden hen vast tijdens koken, poetsen, slapen en onhandige toenaderingspogingen. Ook bij workshops, jamsessies en masterclasses van wereldsterren als Lionel Richie en Ricky Martin en nationale grootheden, onder wie Marco Borsato, werden zij gevolgd.

Na de afval- en wegstemrace bleven Anna Speller, Sita Vermeulen, Rachel Kramer, Martijn Terporten, Stefan de Roon, Bart Voncken en Bouchra Tjon Pon Fong over. Ofwel: K-otic. Hun catchy debuutsingle ‘Damn’ (I think I love you)’ haalde direct de eerste plaats in zowel de Mega Top 100 als de Top 40. Het album Bulletproof, goed voor twee keer platina, ging in dat pre-streaming tijdperk letterlijk ruim een kwart miljoen keer over de toonbank. Tot op heden een ongekend aantal voor winnaars van een tv-talentenjacht.

Tim van Rongen (47), nu producent en programmamaker in Los Angeles, was destijds werkzaam bij Mojo Concerts en een van de bedenkers van de show. Hij herinnert zich dat de formule werd geboren tijdens twee koppen koffie bij een ontbijt brainstormsessie in het Amsterdamse American Hotel. Aan tafel: Martin Dodd (onder meer producent van hitmachine Ace of Base), platenbaas Florent Luyckx en Mojo-directeur Leon Ramakers. Van Rongen: ‘Vanuit Mojo werkte ik mee aan de TMF Awards en andere tv-evenementen. We merkten dat je artiesten en liedjes kon breaken door de combinatie van muziek en televisie. Dat hun singles daardoor hoger in de charts eindigden. Big Brother was in die tijd heel succesvol en ik zei: waarom maken we niet een soort Little Brother? Met muzikanten in een huis die uiteindelijk samen een band gaan vormen? Dat was het begin.

‘Mijn baas Leon zocht contact met John de Mol over dat idee, waarna allerlei creatieve besprekingen volgden. Over de kandidaten bijvoorbeeld: er werd gecast op karakters. Martijn was een rocker, Sita zat in de hoek pop/alternatief en Bart kwam uit Landgraaf. We zochten karakters van wie we vermoedden dat ze zouden kunnen samenwerken. In eerste instantie belangrijk: er moest goede televisie worden gemaakt. Heel snel prioriteit daarna: komen tot een geweldige band. In die tijd transformeerde Veronica tot Yorin en voor de nieuwe zender waren programma’s nodig. Starmaker werd gekocht. Ik geloof dat het een jaar na de ontbijtsessie op tv verscheen, behoorlijk snel in die wereld. Uitzending: drie maanden achter elkaar, vijf dagen per week.’

Van die nogal intensieve frequentie waren de Starmaker-deelnemers vooraf totaal niet op de hoogte, vertelt voormalig K-otic-bandlid Rachel Kramer (41). Over haar entree in de show: ‘Zingen is mijn passie. Ik kwam net van de Academie voor Lichte Muziek, nota bene opgericht door John de Mol senior, toen mijn vader belde dat hij een interessante oproep op een poster had gezien in Rotterdam. Er werden jonge artiesten gezocht voor een campus met trainingen door grote producers. De rest bleef vaag. Ik vond: alles wat ik kan leren over het vak, pik ik mee en ik meldde me aan voor de auditie. Ik herinner me een grote kamer op het Media Park in Hilversum met een tafel waar twintig man achter zaten onder wie Martin Dodd en Tim van Rongen. Na die kennismaking volgden nog zeven of acht rondes: zingen, psychische test, lichamelijke test, een theaterronde, weer zingen. Ik dacht: wat is dit? En: waar begin ik aan?’

‘Pas in de allerlaatste week werd meegedeeld: het gaat om een tv-programma dat wordt opgenomen in het Big Brother-huis. Ik reageerde: oké dan, wat is de bedoeling? Toen bleek dat we daar drie maanden zouden gaan slapen en wonen. Op het moment dat we het huis binnengingen, had ik letterlijk het gevoel dat er een gevangenisdeur achter mij dicht klapte. Weg familie en verkering. Pen en papier waren verboden, we mochten niet bellen, niks, het was heel streng. Ik heb enorm veel moeite gehad die eerste zes weken, maar ik wilde zo ontzettend graag verder in het vak komen dat ik bleef. Het was ook bijzonder: vanuit het niets kwam ik in een superdeluxe situatie terecht. Werken met Martin Dodd en Max Martin van Zomba Jive, het label van Britney Spears, Justin Timberlake en *NSYNC. Clips maken waar veel geld ingepompt werd. Wereldsterren als Ricky Martin ontmoeten. Hoewel ik bij hem dacht: wat is hij klein, waar is de rest gebleven? Scary Spice Mel B. was heel open en vroeg aan ons meiden: hoe vingeren jullie hier eigenlijk met al die camera’s? En wij: hallo, sorry maar dat doen we natuurlijk niet. Geweldig.’

Presentator Gijs Staverman over die uitzonderlijke combinatie van aanstormend talent en wereldsterren: ‘Het eerste wat me te binnen schiet was de opening van het programma: met z’n allen achter de grote vleugel samen “All night long” met Lionel Richie zingen. Superleuk. Nelly Furtado kwam langs, net als Anastacia. Het was echt een campus waar kandidaten heel dicht bij de artiesten konden komen. Dat zag je nergens. Er waren topchoreografen en zang- en theater coaches die de studenten vertelden over de ins en outs van het artiestendom. Die een kijkje in de keuken gaven.’

‘En wat ik me vooral herinner is dat er gewoon goede muziek werd gemaakt. Niet nazingen of coveren. Nee, originele nummers. Veel jonge mensen leefden mee met het programma. Abnormaal hoe populair de deelnemers waren. Ze gingen naar de Free Record Shop ergens in Almere om handtekeningen uit te delen. Ik verwachtte twintig belangstellenden, maar het waren er ruim meer dan duizend. De politie moest de ploeg ontzetten. Kortom: Starmaker was een goed concept. Ik vond het jammer dat het ondanks het succes bij een seizoen bleef, maar legde mij erbij neer. Zo gaat dat in de tv-wereld.’

Volgens Staverman blokkeerde een politieke reden – een rechtenkwestie – een nieuwe jaargang. ‘Yorin had rechten, John de Mol had rechten en de platenmaatschappij eveneens. Men kon het over de verdeling simpelweg niet eens worden en dat stond een tweede seizoen Starmaker in de weg.’ Tim van Rongen: ‘Daarbij kwam dat Veronica/Yorin het zingen wilde combineren met acteren. Het leek de zender mooi om artiesten voor totaal verschillende disciplines te zoeken. Ik ben daar nooit fan van geweest, je boodschap wordt onduidelijk: gaan we een soap maken? Of een popnummer? Toen er ook een andere uitvoerend producent kwam, zag Star Academy het licht, maar dat programma is wegens tegenvallende kijkcijfers (gemiddeld 190.000 geïnteresseerden, red.) voortijdig gestopt.’ Rachel Kramer: ‘En motor Martin Dodd hield het na een seizoen Starmaker voor gezien waardoor andere makers er ook minder zin in hadden. Ongelofelijk zonde dat andere talenten niet de kans kregen die wij hebben gehad.’

De programmacoördinator van RTL (waar Yorin destijds onder viel) Peter Biemans sluit zich daarbij aan: ‘Zo jammer dat het programma door onderlinge strijd niet terugkeerde. Want het was een goed format dat de maatschappij iets gaf in plaats van alleen maar iets te nemen. Het was een university in een pressurecooker. Jonge mensen werden opgeleid, talenten ontwikkeld, ze kregen de kans te groeien. Starmaker was niet alleen leuk om naar te kijken, maar ook nog constructief.’

Dat blijkt uit tientallen spin-offs die landen als Saoedi-Arabië, Rusland, India, Argentinië, Brazilië, Frankrijk en Griekenland jarenlang nieuwe nationale sterren opleverden en kandidaten voor diverse songfestivals. In Spanje begint komend jaar zelfs het twaalfde seizoen van Operaci ó n triunfo dat van ex-deelnemer David Bisbal een van de bestbetaalde entertainers van dat land maakte: hij verkocht meer dan zes miljoen albums wereldwijd en verzamelde daarmee 69 platina, 20 gouden en twee diamanten platen.

De leden van K-otic slaagden daar niet in. Maar de meesten verdienen wel nog altijd zingend hun brood. Rachel Kramer: ‘Ik treed op tijdens feesten en partijen, vaak met mijn partner Deon Leon. En in 2019 heb ik mijn eigen album Home opgenomen. De andere leden van K-otic zie ik nog regelmatig: onlangs zijn we nog gevraagd voor het Glazen Huis, we hebben een reünie-concert gehad in de Amsterdamse Heineken Music Hall, Bouchra is een echte vriendin geworden en we barbecueën met z’n allen elk jaar met partners en kinderen erbij. Wat dat betreft hebben de bedenkers van Starmaker ons goed bij elkaar gevonden. Natuurlijk hebben we onenigheid gehad, zoals broers en zussen hebben, en na twee jaar touren na het programma waren we even helemaal klaar met elkaar.’

‘Ik zie dat nu als een mooie, onwerkelijke periode die ik mocht meemaken. Daarna waren anderen aan de beurt eerst via Idols later door X Factor. Zo simpel is dat. Na het touren met K-otic ben ik best zoekende geweest: wat wil ik zelf nu eigenlijk? Ik heb geleerd dat het in deze wereld vaak draait om wie je leuk vindt in plaats van om je muziek. Dat je soms afgestraft wordt als je niet het perfecte maatje hebt. En ik heb veel geleerd over geld. In het begin lieten we ons ophalen voor optredens door limousines met eigen chauffeur, toen we zagen wat dat kostte hebben we een tourbus gehuurd.We hebben allemaal meegedeeld in de opbrengst van de muziek en merchandise en rechten. Dat was een leuk bedrag, maar niet zodanig dat ik de rest van mijn leven rustig aan kan doen. Al met al had ik Starmaker nooit willen missen.’

Dit artikel komt uit de VARAgids, 2021.

In de VARAgids tv-encyclopedie wekelijks biografieën over oude en nieuwe televisieprogramma’s, aan de hand van de mensen die meewerkten of het presenteerden. We delen VARAgids-artikelen uit het archief die in deze encyclopedie thuishoren, wekelijks aangevuld met een nieuw verhaal. Bekijk alle verhalen op varagids.nl/tvencyclopedie