Oud-NOS-verslaggever Gerri Eickhof blikt terug op zijn jeugdvakanties

Familieverhoudingen worden op vakantie vaak uitvergroot of komen onder druk te staan. Deel 1 van een zomerserie: Gerri Eickhof herinnert zich die oom die in Duitsland altijd heel langzaam reed.

Gerri Eickhof groeide op in Tuindorp Oostzaan, in Amsterdam-Noord, met zijn moeder en grootouders. Het huis had een geel peertje van 25 watt in de keuken en een oud zeil op de vloer. Er was geen koelkast, geen douche, en de was deed zijn moeder met een wringer, in een zinken teil. In diezelfde teil werd Gerri op zaterdag gewassen, als laatste, nadat opa, oma en zijn moeder er al in hadden gezeten. Warm stromend water was in oma’s ogen een overbodige luxe. Oma deed de boodschappen uitsluitend bij katholieke winkeliers: de slager was goed, de bakker was een ramp, maar hij was katholiek, dus haalde het gezin zijn brood met aangebrande korsten bij hem. Een televisie werd pas aangeschaft toen oma ontdekte dat ze zo de dagsluiting met pater Leopold Verhagen kon zien. Over oma werd weleens gezegd dat ze met de paus zou willen trouwen als hij niet celibatair was. Zijn vader heeft hij nooit gekend, al weet hij sinds een paar jaar wel wie dat was.

Zijn vroegste vakantie dateert uit het jaar dat hij drie werd, maar herinneringen heeft hij er zelf niet aan. Wat hij ervan weet is hem later verteld.

‘Ik was drie jaar oud toen we voor het eerst op vakantie gingen. We gingen met de touringcar naar de Harz in Nedersaksen, met mijn moeder, mijn opa, mijn oma, een oudoom en een oudtante. De oudtante was een zus van mijn opa en de oudoom een broer van mijn oma, en ze waren met elkaar getrouwd, dus er was een dubbele familieconnectie. De reisorganisatie nam eigenlijk geen kinderen van mijn leeftijd mee, maar ze maakten een uitzondering, en omdat het goed beviel, mocht ik het jaar daarna gewoon weer mee.’

Na de Harz gingen ze twee zomers op rij naar Oostenrijk en naar het Bodenmeer. Het gezelschap in de bus bestond volledig uit gepensioneerden, op zijn moeder, de chauffeur en de reisleider na. Gerri was het enige kind.

‘Door al die oudjes werd ik ook heel erg verwend, zo erg dat mijn moeder er tegen op moest treden. Hij heeft er vandaag al zes gehad, zei ze dan, als weer iemand me een chocoladereep toestak. Dan werden die repen apart gelegd voor de volgende dag, en dan smolten ze in de zon.’

Op een van die tussenstops sliepen zijn moeder en hij samen op een hotelkamer in Duitsland.

‘Ze had diarree gekregen en raakte in paniek. Ze dacht dat het aan het water lag. Het Amsterdamse water is heel erg goed, vond ze, maar water uit de Rijn, of waar het kraanwater ook vandaan kwam, dat deugde niet. Het was voor het eerst in mijn leven dat ik mijn moeder in paniek zag. Verantwoordelijk voelde ik me niet, daarvoor was ik echt nog te jong. Ik dacht wel dat ik een beetje aardig moest zijn, want ze was ziek. Na wat norit-pilletjes ging het weer met haar.’

Op vakantie waren zijn moeder en grootmoeder niet meer directief.

‘Ze vertelden mij niet meer wat ik moest doen en laten, dat deden de reisleider en al die mensen die zich op dat kleine kereltje stortten. Thuis letten ze altijd op wat er mis kon gaan, pas op voor dit, pas op voor dat. De mensen in de bus deden dat niet of nauwelijks. Die vonden mij allemaal schattig.’

Anderen hadden een vader, hij had een opa, en dat was prima.

‘Die was gek op mij en ik op hem. Hij was zijn hele leven beroepschauffeur geweest en gek op auto’s. Dat ben ik ook. Toen ik klein was, tekende ik voor het eerst een auto, zoals alle kinderen dat doen, van opzij, met twee wielen. Dat zou ik anders doen, zei opa, en hij tekende een schematische auto met een aanzicht vanaf de onderkant, met de assen erbij. De man is overleden toen ik net zeven was.’

Met zijn grootmoeder lag het ingewikkelder.

‘Ze was een dominante vrouw, en op een gegeven moment word je je daarvan bewust, en dat was niet altijd even prettig. We leden er allebei onder, mijn moeder en ik. Ik leed er ook onder dat mijn moeder eronder leed. Als er iets met geweld op televisie was, vond mijn moeder dat vervelend en wilde ze eigenlijk wat anders opzetten, maar oma tolereerde dat niet. Haar wil was wet.’

Zijn oma was ziekelijk. Tussen zijn negende en twaalfde gingen ze daarom een aantal jaren helemaal niet meer met vakantie. In die zomers nam Gerri met een paar strippenkaarten op zak de bus naar het Centraal Station en dan de tram naar de eindhalte. Daar bleef hij zitten en reed terug. Als het nog niet laat was, pakte hij een andere lijn. Lijn 25 ging het verst, met als eindhalte de President Kennedylaan in Amsterdam-Zuid. Hij wachtte altijd op een lege tram, zodat hij vooraan kon zitten, met het gezicht in de rijrichting.

In die tijd gingen ze ook dagjes weg, zijn moeder en hij, in een goedkope auto zonder radio. Ze legden een transistorradiootje achter de voorruit. Als ze richting de kust reden, kwam Radio Veronica mooi door. Ze gingen naar het Amsterdamse Bos, de Scheveningse pier, de Martinitoren in Groningen, Madurodam.

‘Als ik veel geluk had, gingen we in die veertien vakantiedagen wel twee keer naar de Efteling. Want dat vond ik toch wel het leukste.’