Onderweg naar morgen (1994-2010)

VARAgids tv-encyclopedie: hoe Onderweg naar morgen begon als een ‘kwaliteitssoap’ tegenover GTST. Maar dat was niet vol te houden.

‘De toekomst houdt zoveel voor jou verborgen. En al droom je soms van gisteren, je weet je leeft vandaag. Voortdurend onderweg naar morgen.’  Levensinzicht uit de leader van Nederlands tweede soap, gezongen door Ruth Jacott. Het nummer stond vijf weken in de Top 40. Later zou Gordon de leader inzingen. ‘Karaktersoap’ Onderweg naar morgen begon in januari 1994 en was een bewerking van de Amerikaanse ziekenhuisserie Ryan’s hope. In de eerste jaren draaide het vooral om twee families, de Reitsema’s en de doktersfamilie Couwenberg. De soap werd eerst door TROS, EO en Veronica samen uitgezonden. Gert Zuijdgeest een van de cameramensen uit de beginjaren. 'Tijdens het draaien konden we haarfijn vertellen welke aflevering voor welke omroep was,' schrijft hij de VARAgids. 'Hoe? In de EO-afleveringen was geen enkele vloek te horen. Bij die van de TROS of Veronica kwam jezus nog wel eens langs.'
De constructie met de drie omroepen eindigde toen Veronica (en later diens opvolger Yorin) uit het publieke omroepbestel stapte om als commerciële zender verder te gaan. In 2005 kwam Onderweg naar morgen terug in het publieke bestel, bij BNN. Onderweg naar morgen zou heel lang lopen, wel zeventien jaar, tot 2010. En vele acteurs zouden er hun opwachting maken: Dolf de Vries, Annemieke Verdoorn, Marjolein Keuning, Manouk van der Meulen, Yolanthe Cabau, Chris Zegers, Karina Smulders… Die ‘weg bezaaid met lief en leed, waarvan je nog zo weinig weet’ uit de leader klopte als een bus, zoals in alle soaps. Wat de karakters allemaal niet voor de kiezen kregen: opeens opduikende kinderen, affaires, coma, geheugenverlies, rivaliteit, liefde, hartzeer, geweld. Onderweg-regisseur van het eerste uur, Frank Schoutens, zei indertijd in De Stem: ‘Ik vergelijk soap altijd met een schilderij dat je opzet met zeer grove penseelstreken. Zwart, wit, je zet goed tegenover kwaad. Wat ik met deze serie wel probeer, is er meer karakter in te leggen dan in de doorsnee soaps gebeurt.’

Er waren twee acteurs die de volle zeventien jaar bleven, Frits Jansma, als barman JP, en Pamela Teves, als ziekenhuisdirecteur Bettina Wertheimer. Pamela Teves, die nog steeds acteert en luisterboeken inspreekt, onder andere de Tante Poldi-serie van Mario Giordano, vertelt over haar lange tijd bij Onderweg…: ‘Eigenlijk zochten ze een Boudewijn voor de rol, een man, en die was blijkbaar niet te vinden. Ik werd op woensdag gebeld of ik op donderdag op auditie kon komen. Het ging om één of twee scènes, heel saai. Toen heb ik iets bedacht, in mijn hoofd, ik zeg niet wat, om die vrouw interessanter te maken. Blijkbaar werkte dat, want ik mocht terugkomen. En Bettina Wertheimer is nooit meer vertrokken. Ik was dol op die vrouw. Ze was ook een graag gezien iemand, hoe vaak ik op straat niet werd “herkend”. Ze was jaloersmakend krachtig. En een kreng natuurlijk, bikkelhard, meedogenloos. Maar met humor, en met een trieste kant, er zat een eenzame, verloren vrouw onder die grote waffel verstopt. Heerlijk voor een acteur, als de slechterik toch ook een echt mens is. Ik vond het een fantastische tijd. Als je verslaafd bent aan acteren zoals ik, en je kunt elke dag acteren, dan is dat een gigantisch cadeau. Al was het hard werken, van maandag tot en met vrijdag van zeven tot zeven op de set, met soms uren wachten tussendoor. Ik denk dat het grote verschil was met Goede tijden, slechte tijden, dat we van een ander kaliber waren en in elk geval begonnen met goede acteurs. Bij GTST waren het toch meer van straat geplukte jonge en beeldige jongens en meisjes, die dan in één keer de beroemdheid ingeslingerd werden, wat niet zo goed is voor je vakkennis en karakter. Niets ten nadele van mijn jonge collega’s natuurlijk, ik kon vreselijk goed overweg, werk én privé, met mijn “criminele zoon” Serge, acteur Wim Bax. Wat ik zelf leuk vond, was dat in Onderweg…, omdat de serie zich voor een groot deel afspeelde in een ziekenhuis, vaak actuele medische thema’s aangesneden werden. En wat echt moed van de schrijvers vergde was bijvoorbeeld de lesbische kus van Renée, de rol van die mooie en lieve Bettina Berger.’

‘Je kunt wel zeggen dat Onderweg naar morgen een belangrijk deel van mijn leven is geweest,’ zegt Pim Vosmaer. De acteur en regisseur is met pensioen, maar als er een leuke acteerrol voorbijkomt, zoals in de serie De ring, stapt hij nog wel eens in. ‘Ik had een rol in Onderweg naar morgen, heb er een tijd de regie gedaan en heb er mijn vrouw Dominique van Vliet ontmoet. En inmiddels zijn we al dertig jaar bij elkaar. Ik was erbij vanaf het begin, als Bob, een vriend van Frank Reitsema, die in die eerste aflevering van de trap “valt”. Bob was politieman en vertrouwde dat natuurlijk niet, die val van Frank. Later kwam Dominique in de rol van collega-politievrouw bij mij op het bureau werken. Zo hebben we elkaar ontmoet. Zij is nog lang gebleven. Na een jaar of vier is Bob op tragische wijze bij een brand omgekomen. Toen wilden ze van me af. Begrijpelijk, na zoveel jaar is alles wel verteld over zo’n bijkarakter. Daarna ben ik regisseur bij Onderweg naar morgen geworden, weer later ook bij GTST trouwens. Dat was om de hoek, beide soaps werden in hetzelfde pand in Aalsmeer opgenomen. Onderweg naar morgen begon als een “kwaliteitssoap” tegenover Goede tijden, maar dat idee is al snel losgelaten. Dat kun je niet volhouden, de werkdruk was zo hoog, dat ik het eigenlijk een wonder vind dat het ons gelukt is de karakters en verhaallijnen nog zo te bewaken. Het was vreselijk leuk, maar een geweldige snelkookpan. We namen in een moordend tijdschema zo’n 125 scènes per week op; anderhalve dag repeteren, drieënhalve dag opnemen. Een race tegen de klok, zeker de eerste jaren. Daar is vaak ’s avonds Chinees gehaald. Na een tijdje is dat wat bijgetrokken, maar het bleef een strakke routine, ook voor de acteurs, die elk weekend hun tekst moesten leren. In mijn beleving was Onderweg naar morgen niet wezenlijk anders dan GTST, als ik het me goed herinner werden de scripts zelfs door dezelfde schrijverspool geschreven. Maar het interessante was dat de twee soaps alle twee wel een eigen, gescheiden kijkerspubliek hadden. Onderweg naar morgen begon met voornamelijk geschoolde acteurs, maar al snel kwamen er meer beginnende acteurs bij, die allereerst vanwege hun uiterlijk of bepaalde uitstraling waren gecast. Ik vond voor beide karakters wat te zeggen. Een geschoolde acteur kun je veel vragen, die weet precies waar je een emotie vandaan kunt toveren, maar een onervaren acteur kan weer opvallen door onbevangenheid.’

Presentator en actrice Vivienne van den Assem, nu te zien als presentator van Boulevard, kwam er later bij, toen Onderweg naar morgen al ONM werd genoemd en bij Yorin werd uitgezonden. ‘Ik zat nog op de middelbare school, toen ik mijn eerste rol in Goudkust speelde, die andere, extremere soap. Maar Goudkust stopte. En wat was ik toen blij toen ik daarna de kans kreeg om naar Onderweg naar morgen te komen. Blijkbaar hadden ze me gezien in Goudkust.Ik kende het goed, ik keek zelf altijd ONM en GTST. En nu werd ik opeens zelf lid van de familie Couwenberg. En dat je daar dan rondloopt op de set in Aalsmeer, waar al die “huizen” van de personages staan, zo’n bijzondere speeltuin eigenlijk. Het was ook mijn eerste serieuze, volwassen rol. Lizzy Vehmeijer was best een stevig personage, eigengereid, zelfstandig en intelligent. Ze was veel op reis geweest en had in het buitenland gewoond en liet zich de kaas niet van het brood eten. Ik was Lizzy in een voor mij belangrijke, vormende tijd. Ik ben daar in die drie jaar op de set volwassen geworden en eigenlijk opgegroeid voor de camera. Tussendoor heb ik nog eindexamen gedaan, maar dan was Lizzy in de serie een tijdje op reis om haar moeder te zoeken geloof ik. Het was een geweldige tijd in een heel hecht team, voor en achter de schermen. Ik ben echt onder de hoede genomen door de andere acteurs. Je speelt meestal maar met een paar acteurs, ik zat vaak met Jop Joris in een scène bijvoorbeeld, zo mee gelachen en wat kon hij improviseren. Maar dan zaten we vaak wel samen gezellig met het hele team in de greenroom naar de VHS-banden te kijken als de weekafleveringen klaar waren. In mijn tijd waren er meer jonge acteurs aangetrokken voor ONM en was dat centrale gegeven van die twee families en de ziekenhuissetting een beetje losgelaten. We stonden nu ook vaker met een foto en interview in de Hitkrant en de Break-out, dat soort bladen. Ik vond het zo leuk om alles in deze wereld te leren kennen, camera’s, fotoshoots, interviews, al die verschillende disciplines. In ONM is zeker de basis gelegd voor wat ik daarna allemaal ben gaan doen. Na drie jaar voelde ik dat het tijd was om andere dingen te gaan doen en heb ik zelf de stekker eruit getrokken. Dat was moeilijk, in één van de laatste scènes moest ik vreselijk huilen, de tranen bleven maar komen. Mijn rol van Lizzy is toen overgenomen door Nikki Plessen. Daar maken we bij Boulevard nog wel eens grappen over, dat we alle twee Lizzy zijn geweest.’

Dit artikel komt uit VARAgids 4 (2026). Vanaf dinsdag 20 januari 2026 in de app, op de mat en in de winkel. Nog geen abonnee? Lees de VARAgids al vanaf 38 cent per week.

In de VARAgids tv-encyclopedie wekelijks biografieën over oude en nieuwe televisieprogramma’s, aan de hand van de mensen die meewerkten of het presenteerden. We delen VARAgids-artikelen uit het archief die in deze encyclopedie thuishoren, wekelijks aangevuld met een nieuw verhaal. Bekijk alle verhalen op varagids.nl/tvencyclopedie