Goede tijden, slechte tijden (1990-nu)

Voor Goede tijden, slechte tijden, de eerste dagelijkse soapserie van Europa, moest Joop van den Ende het wiel opnieuw uitvinden. Hij kreeg hulp uit Australië en sjoemelde met kijkerspost, maar het lukte.  

De tijd van onbezorgdheid is voorbij 

Vandaag begint de lange weg naar morgen 

De dromen komen als een vlinder vrij 

Niet langer in geborgenheid verborgen 

Goede tijden, slechte tijden 

Een dag die als een nacht verschijnt 

Goede tijden, slechte tijden 

Liefde leidt je tot het eind 

De titelsong van Goede tijden, slechte tijden, gezongen door Lisa Boray en Louis de Vries, stond begin 1991 acht weken lang in de Top 40. Trouwe kijkers konden de tekst al lang meejoelen: Nederlands eerste dagelijkse soapserie was sinds enkele maanden te zien op RTL 4. Goede tijden draaide om het wel en wee van de inwoners van Meerdijk, de fictieve woonplaats van de familie Alberts, met hun zoon Arnie (Reinout Oerlemans), zijn vriendin Linda Dekker (Babette van Veen) en hun leeftijdgenoten, net van school. De soap zou uitgroeien tot een begrip, en anno 2026 loopt ze nog steeds. Veel acteurs en actrices uit dat eerste seizoen (maar ook uit latere) zijn beroemdheden geworden, zoals Katja Schuurman, Isa Hoes, Antonie Kamerling, Rick Engelkes en bovengenoemde twee. De soap won in 1995 de Gouden Televizier-Ring. Er is in ruim 35 jaar veel over de Goede tijden oftewel GTST geschreven, maar hoe verliep de aanloop naar die eerste aflevering? 

RTL 4 was eind 1989 gestart als jongerenkanaal RTL-Véronique. De enige commerciële televisiezender van Nederland, die uitzond vanuit Luxemburg, kende daarom een beperkte programmering. Dit veranderde rond de jaarwisseling, toen Joop van den Ende zich eraan verbond. De tv-producent was op het nippertje toestemming vanuit Den Haag misgelopen om met de commerciële concurrent TV10 te beginnen en moest toch ergens naartoe met de inboedel van zijn ‘sterrennet’. RTL-Véronique, mede op zijn aandringen omgedoopt tot RTL 4, zou de plek worden waar Van den Ende alsnog zijn plannen kon realiseren. ‘Er moest verandering komen,’ vertelt de producent. ‘Ik merkte al snel dat er te veel amusement op de zender te zien was.’  

Van den Ende was een fan van de Australische soapserie Sons and daughters. Als hij thuiskwam uit zijn studiocomplex in Aalsmeer vond hij het prettig om een aflevering te kijken. Zoiets zouden we in Nederland ook moeten hebben, vond hij. Van den Ende had al succesvol televisiedrama op zijn naam staan, zoals Dossier Verhulst en De fabriek, maar Sons and daughters was elke werkdag te zien, naar Amerikaans voorbeeld. Dat bestond in Europa nog niet. Hij vroeg Willy van Hemert, met wie hij onder meer Dagboek van een herdershond had gemaakt, om zich eens aan het scenario van zo’n daily te wagen. Dat mislukte. ‘Het sprak hem niet aan. Willy was van de langere teksten, de langere verhaallijnen.’ Van den Ende schakelde door. Hij maakte een afspraak met de Australiër Reg Grundy, de baas van het productiebedrijf achter Sons and daughters, toen deze in Engeland was. Hij zei dat hij Sons and daughters wilde hebben. Dat kon niet, reageerde Grundy. Wel had hij iets anders: The restless years, een serie over een groep schoolverlaters. Beide reeksen waren aan het brein ontsproten van Grundy’s naamgenoot Reg Watson. Van den Ende: ‘Toen we de videobanden en de scripts kregen, begrepen we de kracht van de serie.’ 

De Australiërs hielpen de fabriek op te zetten die een werkdagelijkse soapserie kon produceren. In Joop van den Ende. De biografie van Henk van Gelder lezen we dat er drie regisseurs nodig waren, een plotbedenker en een hoofdschrijver. Een regisseur was één week aan het opnemen, één week aan het monteren en één week bezig met de voorbereidingen voor de volgende opnameweek. Van den Ende stelde filmmaakster Olga Madsen aan als uitvoerend producente. Madsen haalde journalist en scenarist Rogier Proper erbij, die een lopendebandbedrijfje opzette om de honderden Australische scripts te vertalen en bewerken. Het werd een opleidingsinstituut, besefte Van den Ende. Tussen de 20 à 25 schrijvers, die zich enkele dagdelen per week over het hun toegewezen personage bogen, bevonden zich veel journalisten van de Volkskrant en NRC Handelsblad, zegt hij. ‘Zij wilden het vak van scenarioschrijven leren.’ De volledige ploeg – schrijvers, technici, acteurs – zou een kleine tachtig mensen tellen, die vijf afleveringen per week fabriceerden, twee è drie maanden vóór uitzending. Voor de rolbezetting ging Madsen, met haar collega Johan Nijenhuis, op zoek naar beginnende acteurs. Van den Ende bekeek de auditietapes van de beste tien kandidaten per rol, waarna een gezamenlijke beslissing viel.  

Babette van Veen omschrijft zichzelf als ‘een meisje van 21’ toen ze bij Goede tijden betrokken raakte. De dochter van theatermaker Herman van Veen had in Antwerpen de toneelschool voortijdig verlaten, maar het vak trok nog altijd. ‘Ik had net mijn eerste speelfilm gemaakt (Blueberry Hill, in 1989, red.) en twijfelde over wat ik met mijn leven wilde doen. Er stond een toneelstuk op stapel over Apartheid in Zuid-Afrika.’ Toen ze vernam van de plannen voor een soapserie, besloot ze auditie te doen. Teruggaan naar Nederland was een aantrekkelijk idee. De auditie verliep goed, maar Van Veen werd afgewezen. ‘Ze hadden voor een fotomodel gekozen.’ Dat model belde echter af, en Van Veen was nummer twee op de lijst. Ze herinnert zich dat ze onder de indruk was van de machine waarin ze terechtkwam. ‘De eerste lezing, waar ik iedereen ontmoette, was overweldigend. Het was zo’n grote cast.’ De repetities bleken hard werken. ‘Niet piepen, doorsukkelen en jezelf even op de tweede plaats zetten.’ De jonge acteurs werden begeleid door Australiërs. ‘Echte Crocodile Dundee-types met slangenleren laarzen. Het was één grote, geïnspireerde bende.’ 

In de zomer van 1990 worstelde Van den Ende met de titel van de nieuwe soap. De rusteloze jaren passeerde de revue, evenals Tijd van leven en Samen. ‘Met een goede titel trek je 25 procent meer kijkers. Hij is van wezenlijk belang, dus je moet er lang over nadenken.’ Op zeker moment vroeg een wanhopige Reg Watson zich af wat de Nederlandse vertaling was van good times, bad times. Bert van der Veer stelde daarop Goede tijden, slechte tijden voor. Van den Ende: ‘Het leek de slechtste titel van de eeuw, maar het bleek de beste titel van de eeuw te zijn.’ Van der Veer schreef, op muziek van popproducer Hans van Eijck, de titelsong.  

Op maandagavond 1 oktober 1990 verscheen dan eindelijk de eerste aflevering van Goede tijden, slechte tijden op de buis. In de openingsscène maakt Arnie Alberts ontbijtjes klaar voor zichzelf en zijn vriendin Linda, met wie hij in de slaapkamer van zijn ouders bivakkeert. Via parallelmontage komt de kijker erachter dat vader en moeder Alberts de idylle gaan verstoren: ze zijn plots teruggekeerd van vakantie en bellen hun zoon vanaf Schiphol. Na het telefoontje kijkt Linda beteuterd toe hoe haar vriendje het bed begint af te halen. ‘We zouden drie dagen en drie nachten samen zijn, Arnie, dat heb je beloofd!’  

De eerste drie maanden van Goede tijden omschrijft Van den Ende als ‘een hel’. De zeepfabriek draaide, maar alle onderdelen moesten nog op elkaar worden afgestemd. ‘Als je het eerste jaar terugziet, dan is het licht niet goed, de decors zijn niet goed. Het acteren is matig, de balans van de scènes is matig.’ De pers zag het ook en leverde scherpe kritiek. Kijkers en adverteerders reageerden afwachtend. Om de moed erin te houden, bedacht Van den Ende een truc. Iedere vrijdagavond na het draaien, wanneer cast en crew dineerden in de bar van de studio in Aalsmeer, nam de producent zogenaamd fanmail mee. ‘Ik had een postzak vol met oude kranten gedaan, met daar bovenop zestig briefkaarten. Ik pak er eentje uit en las voor hoe geweldig kijkers de serie vonden. De volgende week nam ik twee postzakken mee, ook gevuld met kranten. Dat heb ik wekenlang volgehouden. En iedereen dacht: laat die recensenten maar de pest krijgen, wij zijn een succes!’ Van den Ende rekende op de wet die de Australiërs hem hadden bijgebracht: het succes komt pas na een maand of twee, drie. Dan heeft het publiek je soapserie in het hart gesloten. ‘En dat klopte ook. Aan het einde van het seizoen hoefde ik geen postzakken meer te vullen, want die waren gevuld.’ Al na anderhalve maand trok Goede tijden een dagelijks publiek van ruim anderhalf miljoen kijkers. RTL besloot de soap een volgend seizoen te geven.  

Tijdens de eerste uitzending liep Van Veen vanuit de studio naar de bus. ‘Alle tv’s in de straat stonden aan en iedereen keek Goede tijden. Toen dacht ik: ik geloof dat dit iets heel bijzonders is.’ Nog steeds speelt ze Linda Dekker, al is ze drie lange periodes afwezig geweest. Met Roos de Jager (Guusje Nederhorst) en Jessica Harmsen (Katja Schuurman) vormde Linda in de jaren 90 een populaire meidenband. ‘Ademnood’, de debuutsingle van Linda, Roos & Jessica, bezette in 1995 zeven weken lang de bovenste plaats in de Top 40. Komende november hoopt Van Veen met Schuurman (Nederhorst overleed in 2004) en hun Grote Ademnood Discobal 2026 de zaal van AFAS Live in Amsterdam te vullen. ‘Goede tijden heeft me veel gebracht. Voornamelijk lol en een fijne basis in mijn leven.’ 

Ook Van den Ende geeft de serie een belangrijke plek in zijn oeuvre. ‘Het was de eerste dagelijkse soap in Europa. Het was een doorbraak voor de commerciële televisie – we hebben daar alles geleerd over product placement. We hebben er hard voor moeten werken, maar uiteindelijk is het goed geworden. Ik schaam me er niet voor. Ik ben er trots op.’

Dit artikel komt uit VARAgids 14, 2026.

In de VARAgids tv-encyclopedie wekelijks biografieën over oude en nieuwe televisieprogramma’s, aan de hand van de mensen die meewerkten of het presenteerden. We delen VARAgids-artikelen uit het archief die in deze encyclopedie thuishoren, wekelijks aangevuld met een nieuw verhaal. Bekijk alle verhalen op varagids.nl/tvencyclopedie