Geldklopperij rond tinnitus: valse hoop voor wanhopige patiënten

Eén op de vijf mensen heeft er last van. Tinnitus, in de volksmond ook wel bekend als oorsuizen. Voor de een is het een zachte piep op de achtergrond, voor de ander een allesoverheersend geluid dat nooit stopt. Dag en nacht suist, fluit of bromt het in het hoofd. Stilte bestaat niet meer. Wie ernstig getroffen is, verlangt wanhopig naar rust en probeert soms alles om het geluid te laten verdwijnen.  

Om het voor eens en voor altijd te verduidelijken, er is geen medicijn tegen tinnitus. We kiezen dus ook bewust niet voor een titel van dit stuk met de vraag: Is tinnitus te genezen? Of: Is dit de oplossing tegen tinnitus? Veel artikelen op het internet over tinnitus hebben een misleidende kop. Maar nee, tot op de dag van vandaag is er geen wezen effectief middel gevonden tegen tinnitus. 

Bij 21 procent van de mensen komt tinnitus voor, veel mensen hebben er nauwelijks last van. Maar bij zo’n 3 tot 5 procent beïnvloedt het wel het dagelijks leven. Tinnitus is een geluid in je hoofd, zoals een piep of zoem. Het ontstaat doordat je hersenen een signaal doorgeven. Dit signaal wordt in sommige gevallen als bedreiging gezien en kan leiden tot ernstige mentale klachten. 

KNO-artsen, neurologen en psychologen zijn het daarover eens. Tinnitus is niet te verhelpen met pillen, druppels, operaties of supplementen. Ook van middelen als Tinixol, ginseng, kurkuma of andere voedingssupplementen is nooit wetenschappelijk bewezen dat ze werken. Als iemand zich beter voelt na het slikken ervan, dan is dat vrijwel zeker een placebo-effect. 

Mensen met ernstige tinnitus zijn vaak wanhopig. Het geluid stopt nooit, je kunt er niet van weglopen en er bestaat geen simpele oplossing. Juist om die reden zijn tinnituspatiënten kwetsbaar voor commerciële beloftes. Pillen, apps, implantaten, alternatieve therapieën en dure behandelingen die beweren de oplossing te zijn. 

Psycholoog Rilana Cima, van het Tinnitus Expertise Centrum Adelante, waarschuwt voor de gevaren van misleidende informatie rond tinnitus. Volgens haar zijn tinnituspatiënten vaak extreem kwetsbaar en bereid alles te proberen om zich beter te voelen. Ze ziet regelmatig mensen die door verkeerde online-informatie enorme bedragen uitgeven aan ineffectieve behandelingen. Soms nemen mensen drastische beslissingen, zoals onnodige medische ingrepen, in de hoop dat hun tinnitus verdwijnt.  

Hoewel tinnitus dus niet te genezen is, zijn er wel behandelingen die kunnen helpen om er beter mee om te gaan. Het te leren verdragen: dit gebeurt aan de hand van verschillende psychologische therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie of exposure-therapie. 

Deze therapieën richten zich niet op het weghalen van het geluid, maar op het veranderen van de betekenis die je brein eraan geeft. Tinnitus wordt in je hersenen als bedreiging gezien, waardoor stress, angst en hyperfocus ontstaan. Therapie helpt om dat bedreigende label los te laten, zodat het geluid minder overheersend wordt. 

Tinnitus kan zwaar zijn en je dagelijks leven flink beïnvloeden. Je staat hier niet alleen in. Er is betrouwbare informatie beschikbaar over behandelingen. Twijfel je of heb je vragen? Praat altijd met je huisarts of specialist voordat je iets probeert.