Gas en stroom bijna 50 procent in prijs gestegen: Welk energiecontract kies je nu?

Stel je energiecontract loopt een van de komende maanden af. Hoe maak je voor jezelf de beste en voordeligste keuze bij de zoektocht naar een nieuw contract? Hoeveel duurder zijn gas en stroom geworden sinds de start van de oorlog tussen de VS en Iran? En wat staat ons komende winter te wachten?

We bespreken actuele vragen over de energierekening met Sanne Bins, energie-expert van vergelijkingssite Gaslicht.com.

“Sinds 1 maart (pal nadat de VS en Israël samen Iran aanvielen - red.) is gas ruim 47 procent duurder geworden. Het gemiddelde gastarief steeg van 1,21 euro naar 1,78 euro per vierkante meter”, geeft Bins aan.

“Stroom werd in dezelfde periode ruim 45 procent duurder, van gemiddeld 0,22 euro naar 0,32 euro per kWh.”

“Bij een gemiddeld verbruik (1.000 m³ gas en 2.300 kWh stroom) zorgen de hogere leveringstarieven ervoor dat je op jaarbasis ongeveer 800 euro meer betaalt.”

Dat bedrag is opgebouwd uit:

- 570 euro extra voor gas

- 230 euro extra voor stroom

“Hierbij aangetekend: de uiteindelijke jaarkosten hangen daarnaast onder andere af van de vaste leveringskosten en eventuele kortingen die je krijgt”, voegt Bins eraan toe.

“Het belangrijkste advies is om tijdig energieprijzen te vergelijken. Vul daarbij je eigen energieverbruik in en kijk niet alleen naar de prijs per kuub gas en kWh stroom, maar vooral naar de totale jaarkosten. Daarin worden óók vaste leveringskosten en eventuele kortingen meegenomen. Vergelijk dus niet alleen op basis van het termijnbedrag. Dat is slechts een voorschot en zegt niet wat je energie uiteindelijk daadwerkelijk kost.”

Daarnaast is het belangrijk om te bepalen welk contracttype bij je past, zegt energie-expert Bins.

“Wil je vooral zekerheid? Dan past een vast contract daar beter bij. Met een meerjarig contract zet je de leveringstarieven langer vast en ben je dus langer beschermd tegen eventuele prijsstijgingen.”

“Op onze vergelijkingssite Gaslicht.com zien we de afgelopen weken een toename in het aantal overstappers dat voor een contract kiest met de tarieven die drie jaar vaststaan. De prijsverschillen tussen vaste contracten van één, twee en drie jaar zijn kleiner geworden. Waar één jaar vast lange tijd het voordeligst was, zijn twee en drie jaar vast nu soms nét iets goedkoper.”

“Wil je kunnen profiteren van prijsdalingen en accepteer je tegelijkertijd dat prijzen ook kunnen stijgen, dan kun je naar een dynamisch of variabel contract kijken.”

Als je weet dat je contract afloopt, bezoek dan tijdig vergelijkingssites voor energieprijzen, raadt Bins aan.

“Zeker nu is het verstandig om al enkele weken vóór de einddatum van je huidige energiecontract te vergelijken. De energiemarkt is erg beweeglijk en tarieven kunnen snel veranderen. Bij sommige leveranciers kun je bovendien nu al een contract afsluiten dat pas over enkele maanden ingaat.”

“De energiemarkt is op dit moment erg onrustig. Voor huishoudens die vooral prijszekerheid willen, is een vast contract daarom een logische keuze”, geeft Bins aan. “Met een eenjarig vast contract weet je waar je het komende jaar aan toe bent, zonder jezelf meteen voor meerdere jaren vast te leggen.”

“Wie prijsschommelingen kan opvangen en bijvoorbeeld het stroomverbruik kan verschuiven naar goedkope momenten, kan ook een dynamisch contract overwegen. Je profiteert dan direct wanneer de marktprijzen dalen, maar merkt het ook direct wanneer ze stijgen.”

“Een variabel contract zit daar tussenin. Je hebt niet de prijszekerheid van vast en ook niet de directe koppeling met de groothandelsmarkt van dynamisch.”

“Hoeveel zekerheid wil je en hoeveel prijsrisico ben je bereid te nemen? Omdat niemand in de toekomst kan kijken, blijft het vooral een persoonlijke afweging. Een vast contract afsluiten voelt op dit moment misschien duur, maar tegelijkertijd liggen de tarieven nog altijd ruim onder de extreme niveaus tijdens de energiecrisis (tussen 2021 en 2023 - red.).”

“Maar let op: de duurste maanden kunnen nog komen. De energieprijzen zijn al flink opgelopen, terwijl bij veel huishoudens de verwarming nog nauwelijks aanstaat. Juist in de winter verbruik je veel energie om je huis warm te houden. Met een cv-ketel gaat het vooral om gas, met een warmtepomp om stroomverbruik. Ook de stroomprijs kan pieken wanneer de vraag hoog is en er weinig aanbod is uit zonne- en windenergie. In de winter leveren zonnepanelen bovendien veel minder op dan in de zomer.”

“Hoge tarieven tijdens de wintermaanden wegen daardoor zwaar mee in je totale jaarrekening. Een prijsdaling vanaf april maakt dat niet zomaar goed: zodra je minder energie nodig hebt om je huis te verwarmen, profiteer je ook minder van goedkopere tarieven.”

“Overweeg je een dynamisch of variabel contract in de hoop op dalende prijzen? Besef dan dat vooral het moment van die daling verschil maakt. Je kunt profiteren als de tarieven dalen, maar je loopt ook het risico op hoge kosten tijdens de maanden waarin je het meeste verbruikt. Kijk daarom niet alleen naar mogelijke besparingen later, maar ook naar de vraag of je een dure winter financieel kunt opvangen.”

Sanne Bins licht kort toe waarin de verschillende energiecontracten van elkaar verschillen.

Vast contract voor 1 jaar: “Je leveringstarieven staan gedurende één jaar vast. Voordeel is zekerheid en bescherming tegen verdere prijsstijgingen en vaak mooie kortingen. Maar als de marktprijs daalt, profiteer je daar tijdens je contract niet direct van. Ook kan bij tussentijds overstappen - voordat het jaar voorbij is - een opzegvergoeding gelden.”

Meerjarig vast contract: “Je leveringstarieven staan gedurende een langere periode vast. Je hebt dus langer zekerheid en bent langer beschermd tegen eventuele prijsstijgingen. Daar staat tegenover dat je jezelf ook langer vastlegt. Bij dalende prijzen of aantrekkelijkere aanbiedingen kun je daardoor minder makkelijk profiteren. Bovendien is de korting vaak een stuk lager.”

Variabel contract: “De leverancier kan de tarieven tussentijds aanpassen. Je bent flexibel en kunt zonder opzegvergoeding overstappen. Daar staat tegenover dat je weinig prijszekerheid hebt: bij stijgende energieprijzen kunnen je tarieven omhooggaan. Bovendien heb je niet de directe koppeling met de groothandelsmarkt die je bij een dynamisch contract wel hebt.”

Bij een variabel energiecontract kan de leverancier het tarief meerdere keren per jaar aanpassen. In de praktijk gebeurt dat vaak twee keer per jaar, bijvoorbeeld op 1 januari en 1 juli.

Maar er is geen algemene regel dat het altijd precies twee keer per jaar is. De leverancier moet in het contract aangeven wanneer en onder welke voorwaarden de tarieven kunnen veranderen en jou tijdig informeren. Let daar dus op.

Dynamisch contract: “De stroomprijs verandert bij een dynamisch contract per kwartier of per uur, de gasprijs doorgaans per dag. Je profiteert direct van lage marktprijzen en kunt bij stroom extra besparen door je verbruik naar goedkope momenten te verschuiven. Keerzijde is dat prijsstijgingen ook direct bij jou terechtkomen. Je energiekosten kunnen daardoor sterker fluctueren.”

Wat gebeurt er als je vaste energiecontract is afgelopen aan het eind van de contractperiode? Wordt het dan vanzelf een variabel contract? Sanne Bins licht het toe:

“Als je niets doet, gaat je vaste contract na afloop over in een contract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven. De leverancier moet je de nieuwe tarieven minimaal 30 dagen voor de einddatum laten weten. Dat betekent overigens niet dat je opnieuw vastzit. Een variabel contract voor onbepaalde tijd kun je zonder opzegvergoeding opzeggen; er kan wel een opzegtermijn gelden.”

Het verlengtarief van je huidige leverancier is niet automatisch het voordeligste aanbod in de markt, geeft Bins aan. “Daarom is het verstandig om vóór het einde van je vaste contract opnieuw te vergelijken in plaats van het contract ongemerkt door te laten lopen.”

Hoe ziet energie-expert Bins de energieprijzen zich ontwikkelen komende winter?

“De onzekerheid is momenteel groot. De gasmarkt wordt sterk beïnvloed door de geopolitieke situatie en de beschikbaarheid van vloeibaar aardgas, LNG. Daarnaast spelen de gasvoorraden, de vraag naar gas en natuurlijk het weer komende winter een belangrijke rol. Daardoor blijft de kans op flinke prijsschommelingen deze winter aanwezig. Een koude winter, problemen met de LNG-aanvoer of verdere geopolitieke onrust kunnen de prijzen snel opstuwen. Meer LNG-aanvoer, zacht winterweer en een lagere vraag kunnen juist voor prijsdalingen zorgen.”

“Op dit moment zijn er weinig aanwijzingen voor een snelle, forse prijsdaling, maar voorspellen waar de energieprijs over enkele maanden precies staat blijft vrijwel onmogelijk. Wie nu voor een vast contract kiest, kiest daarom vooral ook voor zekerheid over de prijs.”