Sfeerfoto van Kassa
Kassa
Kassa

Iedere zaterdag 19.05 uur op NPO1

Het consumentenplatform van BNNVARA met Vraag & Beantwoord, dossiers en het laatste nieuws. Bekijk actuele onderwerpen en uitzending gemist online!
Kassa

Dure onbetrouwbare thermometers vliegen de winkel uit

24 okt 2020
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
6311 keer bekeken
  •  
Consumenten die willen uitsluiten of ze het coronavirus onder de leden hebben, schaffen momenteel massaal onbetrouwbare dure thermometers aan. Vooral infrarood- en oorthermometers zijn populair, maar die meten niet goed of iemand koorts heeft. Dit blijkt uit een steekproef van de Vrije Universiteit (VU) in samenwerking met Kassa.
Een onderzoeker van de VU testte een digitale rectaalthermometer, een infrarood voorhoofdthermometer, een oor- en een speenthermometer waarmee ouders kunnen nagaan of hun baby koorts heeft. Hij ging ook na wat een staafthermometer aangeeft als je die in de mond stopt. De thermometers werden getest door een proefpersoon die na inspanning in een klimaatkamer een opgewarmde lichaamstemperatuur had van 38.5 °C. Deze lichaamstemperatuur is een simulatie van de lichaamstemperatuur tijdens koorts. Er werd voor gezorgd dat deze temperatuur constant bleef tijdens de metingen.
Terwijl de thermometer tussen de billen 38.5 °C toonde, gaven alle andere thermometers een te lage lichaamstemperatuur aan. De infraroodthermometer kwam als slechtste uit de test. Die gaf bijna twee graden te laag aan in vergelijking tot de interne lichaamstemperatuur die je volgens de wetenschappers als uitgangspunt moet nemen om vast te stellen of iemand verhoging of koorts heeft. Ook de oorthermometer gaf tot bijna 1,5 graad te laag aan. De meting onder de tong en leverde eveneens een te lage waarde op.

Infraroodmethode staat al langer ter discussie

Volgens Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de Vrije Universiteit (VU), staat de infraroodmeetmethode in wetenschappelijke publicaties al langer ter discussie. "Je meet hiermee de huidtemperatuur en die is afhankelijk van de omgevingstemperatuur. Als je koorts hebt en je hebt hierdoor zweet op je voorhoofd, of je huid koelt af door de buitenlucht dan geeft de thermometer geen betrouwbare meting. De kerntemperatuur van het lichaam is het meest constant en die kun je het beste meten met een rectaal thermometer."
Ook de oorthermometer is minder betrouwbaar, omdat de gehoorgang kan afwijken per persoon. "Als iemand een nauwe gehoorgang heeft, wordt de wand van de gehoorgang gemeten en niet het trommelvlies waardoor de koorts gemist kan worden", aldus Daanen.

Duurdere thermometers vliegen over de toonbank

Opmerkelijk genoeg zijn vooral de duurdere infrarood voorhoofdthermometer en oorthermometer razend populair. De Etos geeft aan twee keer zoveel ‘normale’ thermometers te verkopen als vorig jaar en vijf keer zoveel thermometers in het duurdere segment.
Bol.com zegt ten opzichte van dezelfde weken vorig jaar zelfs meer dan vijftien keer zoveel thermometers te verkopen. Het meest populair is de oorthermometer en er is een toenemende vraag naar digitale infrarood thermometers.
Ook bij Kruidvat en Trekpleister vliegen de thermometers de winkels uit. Daar zijn juist de infrarood thermometers (de non-contactmeters) het meest in trek, gevolgd door de oorthermometer.

Rectaal temperatuur meten

Volgens Daanen is het echter het beste om te kiezen voor de thermometer die rectaal de temperatuur meet. "Deze koop je voor een paar euro en die geeft het beste de kerntemperatuur van het lichaam aan, zodat je zeker weet of je wel of geen koorts hebt."
Overigens is het volgens het RIVM ook mogelijk dat je corona hebt zonder verhoging of koorts. Een checklist met symptomen staat op de website van het RIVM.

Grote twijfels over infraroodthermometers bij ingang bedrijven en winkels

Er zijn ook grote twijfels over de betrouwbaarheid van infraroodthermometers die bedrijven, winkels en horeca neerzetten bij de ingang om coronapatiënten te weren. Uit een aanvullende steekproef van Kassa en de VU blijkt dat een bezoeker  met een verhoogde lichaamstemperatuur van 38 graden niet  werd tegengehouden door deze meetsystemen. Zie hiervoor onze eerdere berichtgeving van vandaag.

Vanavond schuiven bij Kassa Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie van de VU, Veerle Kohlen, studente bewegingswetenschappen aan de VU, privacy-expert Jeroen Terstegge en Roland Schoonen van Fire Horse Amsterdam aan om verder te praten over de betrouwbaarheid van infraroodthermometers.

Reactie

Volgens fabrikant FLIR is er wel degelijk een verhoging te meten, waardoor de camera’s een hulpmiddel kunnen zijn in de strijd tegen COVID-19. FLIR meet daarnaast relatief en niet absoluut om afwijkingen ten opzichte van de mensen massa te detecteren. Hoe kritisch je dit doet, kun je zelf afstemmen. 

De FLIR Warmtebeeldcamera, ook wel een Infraroodthermografie camera genoemd, kan een verhoogde huid temperatuur detecteren, die op de aanwezigheid van koorts kan duiden.

Wanneer deze meting gevolgd en bevestigd wordt door een meting met een officieel medisch apparaat voor het meten van de lichaamstemperatuur, zoals een medische thermometer, kan het gebruik van een infraroodcamera als een aanvullend diagnostisch hulpmiddel worden gebruikt bij de verspreiding van virale ziekten zoals vogelgriep, Mexicaanse griep of COVID-19. Zie hieronder de officiële reactie van FLIR op deze situatie.

Meer weten over de betrouwbaarheid van thermometers? Kijk dan naar Kassa: om 19:05 bij BNNVARA op NPO 1.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (10)

Martin7182
Martin718226 okt 2020 - 21:59

Zeer bedenkelijke test. Met sporten verhoog je inderdaad je kerntemperatuur, maar omdat je niet ziek bent, probeert het lichaam je temperatuur naar de normale waarde terug te brengen, d.m.v. zweten, o.a. via je hoofd. Je hoofdhuid is dan dus kouder dan je kerntemperatuur. Bij koorts werkt het heel anders; dan is temperatuurverhoging juist een middel om de infectie te bestrijden. Veel mensen hebben het ook koud en rillen als ze koorts hebben, zodat hun temperatuur goed hoog blijft. Je hoofd zal dan ook minder snel zweten om af te koelen. Een goede test zou moeten bestaan uit twee groepen mensen; 1 groep met koorts en 1 groep zonder koorts.

Daarnaast kun je ook relatief meten; stel dat onder normale condities je hoofd ongeveer 1 graad kouder is dan je kerntemperatuur, dan nog kan een contactloze thermometer van nut zijn. Normale waarde: 36 graden, koorts: 37 graden en hoger.

Babylonia
Babylonia25 okt 2020 - 13:25

Vreemde zeer bedenkelijke test.

Er zou gesteld worden dat die thermometers verkeerd meten omdat bij geen van de testen van de dame in kwestie die de test uitvoerde, naar boven kwam dat ze een verhoogde innerlijke lichaamstemperatuur had. En kreeg ze toegang tot de locaties omdat ze „gezond“ en "geen koorts had".

Eigenlijk kloppen de tests dus „prima“. De dame had namelijk ook helemaal geen koorts. Die innerlijke lichaamstemperatuur is kunstmatig opgewekt, met flink sporten en fietsen. Maar koorts had ze geenszins !!!!

Het enige wat hier is aangetoond is hoe je metingen „en jezelf“ (en de kijkers van kassa) voor de gek kunt houden.

Men had net voor toegang tot die locaties ook een verwarmde metalen plaat tegen het voorhoofd kunnen houden om de huidtemperatuur flink op te warmen. (Letterlijk „een plank voor de kop“).
Dan zou zo’n temperatuur voorhoofdsscan wellicht de persoon eruit hebben gelicht als iemand „met koorts“. En dan zeker daarop de conclusie willen trekken dat die thermometers niet goed functioneren, omdat de persoon in kwestie helemaal niet ziek is?

Het is niks nieuws hoor. Metingen voor de gek houden.
Dat deden we vroeger al met koude winters en we hadden geen zin om naar school te gaan. Klagen dat we ziek waren. En dan stiekem de koortsthermometer bij de kachel houden. (Wel goed in de gaten houden dat de temperatuur niet ongeloofwaardig hoog zou oplopen. Haha).

Volgende keer beter uitgaan van reële situaties, en wat er aan testmogelijkheden menselijk gezien reëel haalbaar is. Rectale temperatuur metingen bij dat soort locaties vallen daar niet onder. Dus je zult het moeten doen met middelen waar sociaal gezien geen bezwaar tegen is. Ook al zouden ze minder betrouwbaar zijn.
Het is hooguit een „indicatie“ tot verder onderzoek en betere controle, mocht een uitslag daar aanleiding toe geven.

Ximaar
Ximaar24 okt 2020 - 18:32

https://ximaar.wordpress.com/2009/11/27/nov-27-hardkope/ Zie het stukje dat ik in 2009 op m'n blog zette. Wrijvingswarmte door fietsen houdt niet in dat het hele lichaam gelijkmatig een hogere temperatuur krijgt. Je moet dus testen met iemand die echte koorts heeft, wat de man rechts aan tafel terecht heeft gedaan.

paddy2
paddy224 okt 2020 - 18:25

Eindelijk wordt eens aandacht besteed aan de onnauwkeurigheid van infra-rood thermometers. Alleen erg jammer dat de sommige uitspraken van dhr Daanen niet echt wetenschappelijk gefundeerd zijn. Zo geeft hij aan dat de nauwkeurigheid van de gebruikte IR-thermometer 0.1°C is maar het gaat hier om de resolutie. Daarnaast is er totaal geen aandacht besteed aan het feit dat IR temperatuurmeter voor deze toepassing totaal ongeschikt is aangezien niet de temperatuur maar de warmtestraling gemeten wordt [wat de meting nog onnauwkeuriger maakt]. Gemiste kans van Radar, wat mij betreft. Sorry

Ron01
Ron0124 okt 2020 - 18:11

Beste kassa, jullie hebben 2 dingen door elkaar gehaald.
1. Er is een gezond iemand tijdens te test gebruikt die koort via inspanning opgewekt heeft.
2. Iemand die werkelijk ziek is kan een andere reactie op zijn lichaam hebben.

Had nu eens iemand genomen die werkelijk griep of corona heeft, dit om een realistisch beeld te schappen, want jullie hadden net zo goed een cavia kunnen nemen. M.i. is deze "test" dus geheel misplaatst.
En dan nog over de presentatrice: zij spreekt de gasten op een erg belerende toon toe, alsof zij de wijsheid in pacht heeft. Erg irritant!
Hou de mensen in hun waarde, ik ben overtuigd van de oprechtheid van alle betrokkenen die hun best doen om onze veiligheid te garanderen. En dan past zo'n "toontje" niet!

Harm Rutten
Harm Rutten24 okt 2020 - 18:01

Ik denk dat Kassa hier te snel meegaat met het onderzoek. Het is goed voorstelbaar dat hyperthermie opgewekt onder niet fysiologische toestand gepaard gaat met een andere oppervlakte temperatuur. Het is onjuist om deze gegevens te extrapoleren naar metingen met mensen met koorts. Het enige goede experiment is om oppervlaktetemperatuur en kerntemperatuur te meten bij patienten met echte koorts

coram.blad@gmail.com
coram.blad@gmail.com24 okt 2020 - 18:00

Interessant onderwerp! Het lijkt mij belangrijk om het breder te trekken. In ziekenhuizen werkt men al jaren met oorthermometers, terwijl een correcte weergave van de temperatuur van groot belang kan zijn, bijv. bij sepsis.

Waarheen.2010
Waarheen.201024 okt 2020 - 17:56

De test die jullie hebben uitgevoerd hebben klopt natuurlijk niet helemaal als je fietst koelt je huid af en ik denk als je koorts hebt dat je huid wel degelijk warmer is.
Ik betwijfel of je temparteur te verhogen door the sporten een Goode methode is.

ArieArends
ArieArends24 okt 2020 - 17:51

Als ik bij 4 graden net 10 km heb gefietst is mijn huid een stuk kouder. Dat lijkt mij logisch. Ir meting werkt pas op het moment je lichaam is aangepast aan de omgevingstemperatuur.

lopaka
lopaka24 okt 2020 - 17:45

Goede presentatie over de thermometers maar ik mis de controle check van thermometers van de ziekenhuizen