Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte tracht stikstofbom van Hoekstra onschadelijk te maken

Sigrid Kaag wil draaiend CDA aan afspraken houden
Joop

Zwarte bladzijden: ga op onderzoek, niet op heksenjacht

  •  
04-11-2020
  •  
leestijd 7 minuten
  •  
Lady Elizabeth Murray and Dido Belle, once attributed to Zoffany

© Portretten van Sally bestaan niet maar dit geeft misschien een indruk al was ze waarschijnlijk lichter. Dit zijn Lady Elisabeth Murray en haar nicht Dido Elisabeth Belle, dochter van haar oom

Je kunt van beide geschiedenissen veel leren, vooropgesteld dat je de moed hebt je hedendaagse morele verontwaardiging met zorg en voorzichtigheid te hanteren
Annemarie Toebosch, hoofd Nederlands aan de Universiteit van Michigan is trots op haar zoon. Hij heeft verleden week een portret getekend van Amerika’s derde president Thomas Jefferson met daarbij “ very immoral” en “had kids with his half-sister who was underage and whom he owned”. Zijn moeder vindt dit blijkbaar vooruitgang. Zij vraagt zich af of Nederlandse kindertjes zulke tekeningen maken over J.P. Coen. Dat is onwaarschijnlijk maar ik heb zometeen wel een suggestie. Eerst Thomas Jefferson.
Als plantagehouder in Virginia erfde deze van zijn ouders 53 slaven. Gedurende zijn hele leven heeft hij er ongeveer 600 in bezit gehad. Op zijn landgoed Monticello werd Jefferson dan ook van jongs af aan door dienaren en dienaressen omringd, die al zijn wensen – groot en klein – prompt vervulden. Toen Jefferson als vertegenwoordiger van de opstandige dertien koloniën naar Parijs gestuurd werd om Franse militaire steun te zoeken tegen de Britse vijand, nam hij er dan ook enkele mee om zijn huishouden te voeren. Onder hen bevond zich de teenager Sally Hemings, halfzuster van zijn overleden vrouw. Toen ze eenmaal zestien was geworden kon Jefferson niet meer van haar afblijven. Hij hield haar tot zijn dood in 1827 als concubine. De zoon van Annemarie
Toebosch heeft het dan ook bij het verkeerde eind als hij beweert dat Thomas Jefferson met zijn eigen halfzuster sliep.
Het is in slavenmaatschappijen vrij gebruikelijk als de eigenaars seksuele relaties aanknopen met hun menselijk bezit. Het was helemaal niet vreemd als kinderen van Amerikaanse plantagehouders gemengdbloedige halfbroers of halfzussen hadden, zoals de echtgenote van Thomas Jefferson. Soms ontstonden hele slavengeslachten die familie waren hun blanke bezitters in het grote huis. Ook kenden de slavenstaten in de Verenigde Staten de zogenaamde fancy girls, mooie jonge meisjes, vaak gemengdbloedig, die voor hoge prijzen werden gekocht door magnaten en exploitanten van deftige bordelen.
Van vrouwen werd kleuroverschrijdende bandeloosheid niet geaccepteerd. Een relatie tussen een blanke vrouw en een zwarte man – haar slaaf of niet – gold als immoreel, de gevestigde orde bedreigend en onbestaanbaar. In Jeffersons Virginia moest elke vrouw die een kind kreeg van andermans slaaf diens meester voor vijf jaar dienen of een boete betalen van vijftien pond. In Maryland werd ze dan zelf slavin. Niemand keek er dan ook van op dat Jefferson met Sally ging samenleven alsof ze man en vrouw waren. Zolang dat om zo te zeggen maar niet in de mooie kamer gebeurde, was er weinig aan de hand. Sally gedroeg zich haar leven lang als de dienstmaagd van Jefferson. Ze schonk hem ondertussen zes kinderen. Bij verkiezingen maakten zijn politieke tegenstanders dan ook graag bekend dat er op Monticello veel slaven rondliepen die fysiek sterk op hun meester leken.
Als founding father behoort Thomas Jefferson tot de grondleggers van de Verenigde Staten. Hij had grote invloed op de grondwet. Hij was een belangrijk president en zijn leven lang een soort opinieleider. Jefferson stond, zoals het onder beschaafde mensen in zijn tijd hoorde, kritisch ten opzichte van de slavernij. Hij vond dat dit stelsel eigenlijk niet deugde. Men moest er mee ophouden maar de afschaffing diende zeer geleidelijk plaats te vinden. Wat dat betreft lijkt zijn houding op die van politici uit de eerste helft van de twintigste eeuw: die zeiden ook dat de vrijmaking van de koloniën niet op stel en sprong kon geschieden op straffe van chaos en ellende. Men moest daar de tijd voor nemen. Zelf liet Jefferson tijdens zijn eigen leven nauwelijks slaven vrij. Zijn dochter Martha heeft ze na zijn dood allemaal moeten verkopen om de schulden uit de erfernis te delgen. Sally Hemings werd buiten deze afwikkeling gehouden. Zijn kon tot haar dood een soort weduwenbestaan leiden in een eigen huis.
Mogen wij dit afdoen als verkrachting en pedofilie? Het was in de achttiende eeuw heel normaal als meisjes op hun zestiende een huwelijk sloten. Sally was lichamelijk een volwassen vrouw. Zo keek iedereen er in die dagen tegenaan. Hield ze van haar meester? Dat is moeilijk te zeggen. Het bood uiteraard grote voordelen om die schijn te wekken. Ze heeft dat dan decennia consequent volgehouden en dat is weer minder voorstelbaar.
Monticello is al sinds jaar en dag  een museum. Sally wordt niet zoals tot voor een aantal jaren, uit de geschiedenis van Jefferson weggepoetst. Integendeel. In de vaste expositie en op de site van Monticello krijgt zij de nodige aandacht. Sally is volgens de historici van het museum een krachtige en intelligente vrouw geweest die binnen de beperkingen van het slavensysteem er voor zichzelf en haar kinderen het maximale wist uit te slepen. Zij was geen willoos slachtoffer. Ze was een heldin. Dat aspect is de zoon van Annemarie Toebosch vergeten. Moeder net zo goed trouwens. Er zit veel meer rijkdom in de geschiedenis van Sally Hemings en Thomas Jefferson dan de rechtlijnige Toebosch kan waarnemen nu zij zich volledig lijkt te hebben overgegeven aan schuldbesef voor wat haar rasgenoten in Noord-Amerika allemaal hebben aangericht.
Coen Maar we zouden het nog over Jan Pieterszoon Coen hebben als onderwerp voor kindertekeningen. In tegenstelling tot Thomas Jefferson deed hij niet aan interraciale seks. Integendeel: hij zag met weerzin hoe zijn landgenoten zich overgaven aan uitgebreid geslachtsverkeer met Aziatische vrouwen, slavin of niet. Hijzelf voerde temidden van al die ontucht een soort zwartekousenhuwelijk met zijn half zo jonge echtgenote Eva Ment. De bijbel lag er open op tafel.
Eva-Ment-zonder-lijst

© Eva Ment

Eva Ment kreeg in Batavia onmiddellijk een soort hofhouding van zogenaamde staatsjoffers. Dat waren de etnisch gemengde dochters die Jan Pieterszoon Coens wereldgelijkvormige medewerkers achterlieten als zij naar Nederland afreisden. Het duurde dan zeker een jaar of drie voor je weer terug kon zijn en de kans dat je onderweg kwam te overlijden, was reëel. Bij de vrome Coens in huis waren die kinderen dan goed opgeborgen. Een van die meisjes was Sara, dochter van de hooggeplaatste functionaris Jacques Specx bij een Japanse vrouw. Ze was pas twaalf toen ze al verliefd werd op een compagniessoldaat Pieter Jacobsz Cortenhoeff, ook van gemengde afkomst en zelf een jaar of zestien oud. Door het omkopen van andere staatsjoffers verschafte hij zich toegang tot de slaapkamer van Sara. Daar werd het jonge paar op heterdaad betrapt.
Batavia werd op dat moment door de vijand belegerd en de toestand was nijpend. Toch gaf Jan Pieterszoon Coen alle aandacht aan deze zaak. Hij ging als een bezetene tekeer. Hij gaf bevel onmiddellijk een schavot op te richten om ze allebei terecht te stellen. Hoe is een beetje onduidelijk. Maar het had kunnen gebeuren dat Cortenhoeff was opgehangen en Sara in een ton water verdronken. Het lukte Coens rechterhand Antonio van Diemen met veel moeite de razende gouverneur-generaal tot bedaren te brengen. Een terechtstelling zonder vorm van proces mocht niet plaats vinden. De twee moesten in ieder geval voor de raad van justitie worden gebracht. Zo is het ook gebeurd.
De hele stad sprak schande van de manier waarop Coen deze zaak aanpakte. De kerkenraad vroeg om clementie en stelde voor dat Sara en Pieter acuut zouden trouwen. Daarna zand er over. In de Raad van Justitie staakten de stemmen. Antonio van Diemen trotseerde Coen en kwam consequent voor Pieter en Sara op. Later zou hij weigeren het vonnis te tekenen. De voorzitter van de Raad dr. Pieter Vlack, zwager van Coen, gaf de doorslag. Pieter Cortenhoeff is op het schavot onthoofd, een vorm van executie die in het algemeen werd gereserveerd voor veroordeelden van nette familie. Gewone jongens werden opgehangen. Sara moest staande op de drempel van het Bataviase stadhuis toekijken. Daarna werd zij streng gegeseld.
Coen-e1435132934484

© Jan Pieterszoon Coen

Kort na deze gebeurtenissen overleed Coen aan dysenterie. De pas uit Nederland teruggekeerde Jacques Specx nam voorlopig al zijn bevoegdheden waar. Hij was woedend om het gebeurde en probeerde alle betrokkenen bij de veroordeling terug te pakken. Zo zag de hele Raad van Justitie zich op zijn bevel uitgesloten van het Heilig Avondmaal in de Nederduits Gereformeerde Kerk wat in die tijd enorm veel schande op je hoofd laadde. Jacques Specx haalde zijn dochter weg uit het huishouden van Coen en liet haar later trouwen met een oude dominee. Sara Speckx is op haar negentiende overleden.
In 1930 schreef de dichter Slauerhoff een onbeholpen en nogal onspeelbaar toneelstuk over Coen waarin deze affaire een belangrijke rol speelde. Pas in 1948 wilden Amsterdamse studenten het op de planken brengen. Dat werd hen door de PvdA-burgemeester Arnold D’Ailly verboden omdat dit tot teveel politieke ophef zou leiden. In 1961 gebeurde het dan toch maar tijdens een besloten voorstelling. D’Ailly’s opvolger Gijsbert van Hall, ook PvdA, vreesde op zijn beurt moeilijkheden, in dit geval vanwege de twisten tussen Nederland en Indonesië over het bestuur van Nieuw Guinea.
Mij dunkt de tragedie van Sara, Pieter en de genadeloze Coen biedt aanknopingspunten genoeg voor creativiteit in het klaslokaal. Misschien meer nog dan het verborgen huishouden van Sally en Thomas en het spel van macht en machteloosheid dat zij decennia lang speelden. Je kunt van beide geschiedenissen veel leren, vooropgesteld dat je de moed hebt je hedendaagse morele verontwaardiging met zorg en voorzichtigheid te hanteren. In plaats van die de vrije loop te laten. Anders ben je niet veel beter dan Coen met zijn blindelingse veroordeling van Pieter en Sara. Ga op onderzoek, niet op heksenjacht. Anders zal het werkelijk bewijs je ontglippen.
 
 

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (48)

GoudenBergen
GoudenBergen5 nov. 2020 - 2:03

In 1632 stierf de VOC opperkoopman Cornelis van Nijenroode op Decima plotseling. Hij had twee kinderen bij twee Japanse vrouwen, Cornelia en Hester. De twee meisjes werden door de VOC naar Batavia gehaald en in een weeshuis geplaatst. Cornelia Van Nijenroode trouwde in 1652 met Pieter Cnoll die in 1672 overleed. Haar tweede huwelijk met Joan Bitter werd een drama. Hij aasde op haar fortuin. Ze procedeerde 15 jaar tegen Joan maar verloor uiteindelijk, wat laat zien dat de positie van de vrouw in de 17e eeuw erg zwak was. In zijn boek "Bitters Bruid" heeft Leonard Blussé het tragische leven van Cornelia beschreven.

Ivan61
Ivan614 nov. 2020 - 16:57

@ The Apple, Han heeft duidelijke mooi stuk geschreven en ook uitgelegd aan ons historicus. Ik begrijp dat jij moeite hebt met de feiten en ten koste van alles wil een wedstrijd maken. Turken waren 500 jaar heer en meester op Balkan. De keuze was simpel. Bekeren of vernedering ondergaan. Pasha of zijn gezant had voorrecht om met elke bruid eerste nacht door te brengen. De eerst geboren zoon van een christelijke gezin werd naar Stambol gebracht en opgeleid tot janicar, Dat zijn de feiten, De geschiedenis is gebaseerd op de feiten. Dat maakt Han duidelijk.

2 Reacties
The Apple
The Apple5 nov. 2020 - 9:44

"De geschiedenis is gebaseerd op de feiten." - Dat klinkt als de aankondiging van een Hollywoodproductie. De vraag is hoe je de feiten presenteert. "Ga op onderzoek, niet op heksenjacht. Anders zal het werkelijk bewijs je ontglippen." Het bewijs waarvan?

The Apple
The Apple5 nov. 2020 - 16:40

Sarajlija - Denk je niet dat Han jouw woorden ook zou vinden getuigen van een heksenjacht? Nogmaals: wat is het bewijs waar hij het over heeft?

Leontrotsky
Leontrotsky4 nov. 2020 - 14:49

Geschiedenis wordt altijd door de overwinnaars geschreven. Je kan dit ook vertalen met: Geschiedenis wordt altijd in het perpectief uitgelegd van die groepen die vroeger dominant waren of/en vroeger de macht hadden. Dit betekent automatisch dat geschiedenis niet statisch is maar dat de geschiedenis moet worden onderzocht vanuit het huidige perspectief en vanuit de standpunten die we nu innemen en vanuit de huidige culturele en sociale waarden. Dit betekent dat het herschrijven van de geschiedenis vanuit het oogpunt van vandaag ervoor zal zorgen dat de geschiedvervalsing van vroeger (geschiedenis werd door de overwinnaars vervalst om hen als de besten af te schilderen) uit de boeken kan worden gehaald en dat we een inclusieve en juiste voorstelling van de geschiedenis kunnen gaan optekenen waarin mensen van alle culturele achtergronden gelijk vertegenwoordigd worden. Een geschiedenis niet alleen voor wit en over wit, nee een geschiedenis voor iedereen ongeacht kleur, ras en geloofsovertuiging.

1 Reactie
Leontrotsky
Leontrotsky4 nov. 2020 - 15:01

Ik bedoel hiermee (voordat ik allerlei kritiek krijg dat ik de geschiedenis wil herschrijven) dat geschiedenis altijd vanuit allerlei perspectieven kan worden bekeken. Voorbeeld: Nederland heeft veel kolonieën gehad. De Nederlandse koloniale geschiedenis wordt verteld vanuit het perspectief van de overwinnaars (wij Nederlanders). Terwijl bijvoorbeeld de Indonesiérs die samen met ons deze geschiedenis beleefden iets heel anders beleefden en meemaakten. Het is dus van belang een geschiedenis te schrijven vanuit het perspectief van iedereen. Van overwinnaars en overwonnenen. Van kolonialen en gekolonialiseerden. Alleen op die wijze kunnen we de echte geschiedenis kennen. Er waren net zoveel Indonesische helden tijdens de koloniale tijd als er Nederlanders waren in Indonesië. Toch wordt over de Indonesische helden weinig verteld, terwijl deze wel degelijk door de eeuwen heen de geschiedenis meebepaalden.

Tweekeerbellen
Tweekeerbellen4 nov. 2020 - 14:04

Han, op dit soort momenten is jouw kennis onontbeerlijk. Wat een geweldig stuk! Nuance in een tijd van hysterie. Het kan gelukkig nog.

4 Reacties
The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 20:19

Het maakt het in ieder geval een stuk gemakkelijker om een loopje te nemen met de mensenrechten. Dit is een tekst uit 1776 "We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their creator with certain unalienable rights, that among these are life, liberty and the pursuit of happiness." Bill Maher: "The Declaration of Independence starts with the words "We hold these truths to be self-evident". *Self*-evident, because the Founders assumed some things were so obviously repugnant, they would just be covered by a sense of shame. And these were guys who owned slaves. But Trump reminds us that some people will break every rule that's not specifically enumerated, " Here Comes President Gus - https://www.youtube.com/watch?v=QA9ak5rKmOY

DanielleDefoe
DanielleDefoe5 nov. 2020 - 11:57

Helaas moet je wel "men" in de messte gevallen met mannen vertalen. Ook de Amerikaanse abolitionisten vonden vrouwenkiesrecht een brug te ver.

The Apple
The Apple5 nov. 2020 - 16:35

DanielleDefoe - De verklaring is duidelijk genoeg en je kunt alleen maar ontkomen aan de implicaties door te stellen dat (onder anderen) vrouwen en kleurlingen geen "men" zijn. Het is self-evident dat dat niet het geval is, want als het geen "men" zijn, wat dan wel? Of ben je misschien een aanhanger van President Gus?

DanielleDefoe
DanielleDefoe5 nov. 2020 - 19:35

Huisdieren? (Geen zin en tijd om youtube te gaan zitten kijken).

Norsemen
Norsemen4 nov. 2020 - 13:50

Het enige wat mensen leren van de geschiedenis, is dat ze er niets van leren.

2 Reacties
Frans Kwakman
Frans Kwakman4 nov. 2020 - 19:22

Je vergat een bijvoeglijk naamwoord : domme. Domme mensen leren niets van de geschiedenis, anderen leren ervan. Dit stukje van Han vind ik best wel goed.

Norsemen
Norsemen5 nov. 2020 - 14:33

ipv mensen had ik mensheid moeten zeggen.

Griezel in post-gezellig Nederland
Griezel in post-gezellig Nederland4 nov. 2020 - 12:51

wat een boeiend stuk de pvda die in de jaren 60 een toneelstuk verbiedt weet je daar mee van?

4 Reacties
Hanvander Horst
Hanvander Horst4 nov. 2020 - 13:01

Ga de kranten uit die tijd maar lezen via delpher.nl van de Koninklijke Bibliotheek. Eerst een beetje fröbelen dan leer je hoe je gemakkelijk met zoekwoorden in bepaalde periodes kunt kijken.

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 14:35

Als mensen zelf de link niet willen geven van hun bronnen, dan wordt je daar altijd extra nieuwsgierig van. Dus niet getreuzeld, aan het werk, het is zo boeiend dat je best wel een paar uurtjes kunt besteden aan het uitpluizen hoe je daar met zoekwoorden in bepaalde periodes kunt kijken.

Fransss en Vrij
Fransss en Vrij4 nov. 2020 - 19:07

[ Als mensen zelf de link niet willen geven van hun bronnen ] Sommige mensen weten dingen uit hun hoofd. Historici schijnen daar goed in te zijn. Dan kun je geen link naar je eigen hersenen geven maar wel duiden waar het mogelijk te vinden is.

DanielleDefoe
DanielleDefoe5 nov. 2020 - 11:54

Slauerhoff schreef een stuk over Coen dat bij verschijning in 1931 niet werd gewaardeerd en waarvan de opvoering door twee burgemeesters van Amsterdam werd verboden. In 1961 mocht er wel een besloten uitvoering plaats vinden. Er zijn wel vaker toneelopvoeringen verboden neem ik aan, maar dit is gemakkelijk te vinden. Daar hoef je Delpher ook niet voor door te ploeteren. https://www.theaterkrant.nl/nieuws/jan-pietersz-coen-verboden-toneelstuk-slauerhoff/

Miss Piggy
Miss Piggy4 nov. 2020 - 12:02

Han, volgens mij gaat het om mevrouw Annemarie Toebosch, en niet Monique. Tenminste, ze antwoorde me zelfs persoonlijk als Annemarie in haar opiniestuk. Verder genuanceerd stuk hier. De geschiedenis is inderdaad niet zo zwart wit als mevrouw Toebosch in haar stuk omschreef. Wel, behalve dat Coen volgens de maatstaven van zijn eigen tijd al te ver ging.

Ballonnendoorprikker
Ballonnendoorprikker4 nov. 2020 - 11:56

Dag Han, Goed stuk. Wat het bestuderen van het verleden betreft, moet ik altijd denken aan het boek The Idea of History van RG Collingwood. Volgens Collingwood is geschiedenis altijd geschiedenis van het denken. Namelijk her-denken en her-denken is daarbij iets anders dan herdenken. Herdenken is gedenken, her-denken is je proberen te verplaatsen in die voorvaderen en proberen te denken wat zij dachten. Dat her-denken is erg lastig om niet te zeggen onmogelijk als je daarbij uitgaat van de huidige normen, waarden en opvattingen.

7 Reacties
The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 12:52

Ballonnendoorprikker: "Dat her-denken is erg lastig om niet te zeggen onmogelijk als je daarbij uitgaat van de huidige normen, waarden en opvattingen." Dan ben je bij HvdH in ieder geval aan het goede adres: die zal geen gelegenheid voorbij laten gaan om er op te wijzen dat je als slaaf ook kon ontsnappen of zelfs carrière maken, zoals sexy Sally in de tijd vóór MeToo. Het was toen eigenlijk net als tegenwoordig: alleen de kneusjes zijn de lul.

Buitenstaander
Buitenstaander4 nov. 2020 - 13:38

@TheApple Nee, het isveel eenvoudiger om met de huidige opvattingen de geschiedenis moreel te gaan herschrijven en vooral je hele voorgeschiedenis te veroordelen. Wat een morele superioriteit levert dat op. En wat denk je hoe ze over 100 jaar op ons terugkijken, met die benepen dedaine oordelen van nu?

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 14:31

Norm - Nee hoor, moreel herschrijven daar doen we niet aan. Lees bijvoorbeeld eens de geschiedenis van "Oroonoko: or, the Royal Slave" van Aphra Behn (1640–1689). De titulaire hoofdpersoon is een Afrikaanse prins uit Coramantien (Goudkust) die ontvoerd wordt en als slaaf naar de Britse kolonie Suriname wordt gebracht waar hij na een mislukte slavenopstand wordt geëxecuteerd - https://nl.wikipedia.org/wiki/Oroonoko Die leefde 350 jaar geleden, maar waarom zou je daarop terugkijken met die benepen dedaine oordelen van tegenwoordig?

Hanvander Horst
Hanvander Horst4 nov. 2020 - 14:39

Apple, provoceer me niet want anders begin ik over het Ottomaanse hof.

Ballonnendoorprikker
Ballonnendoorprikker4 nov. 2020 - 16:19

Beste The Apple, Nu kan ik niet voor Han spreken, maar dat een slaaf kon ontsnappen of 'carrière maken heeft in het geheel niets te maken met het her-denken van het verleden. Voor wat betreft uw opmerking over 'kneusjes die de lul zijn' dat is van alle tijden.

DanielleDefoe
DanielleDefoe4 nov. 2020 - 19:31

“Oroonoko" was voor mij verplichte literatuur. Het is een (zeer vroege!) roman geen geschiedenisboek, al had het als ondertitel ‘A True History’ en komen er ook historische figuren in voor. Aphra Behn's boek was zeer succesvol hetgeen doet vermoeden dat het tragische lot van de tot slaaf gemaakte Ghanese prins en zijn vriendin Imoinda een gevoelige snaar raakte.

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 20:03

DanielleDefoe - Ik gaf antwoord op de stelling van Norm, dat het zo eenvoudig zou zijn om met de huidige opvattingen de geschiedenis moreel te gaan herschrijven. Dat boek laat duidelijk zien dat daar geen sprake van is. Jouw opmerking dat Aphra Behn’s boek zeer succesvol was, laat zien dat er blijkbaar toch niet zoveel verschil bestond tussen de gangbare moraal van toen en die van nu. Dat politici, hereboeren, industriëlen en kooplieden vaak lak hebben aan elke vorm van moraal is van alle tijden, maar dat is niet de maatstaf. Oroonoko; or, The Royal Slave (Bedford Cultural Editions) Paperback – August 12, 1999 - This edition of Aphra Behn’s Oroonoko features a generous selection of thematically organized historical materials including explorers’ descriptions of the “new world” of the Caribbean; planters’ accounts of the sugar colonies; firsthand accounts of the slave trade from Dutch and English traders and abducted Africans; and early abolitionist publications by Europeans and former slaves. Misschien ook een aanrader voor Han, om hem af te helpen van het idee dat vroeger alles goed gevonden werd, wat tegenwoordig in een kwade reuk staat.

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 11:40

HanvanderHorst: "Mogen wij dit afdoen als verkrachting en pedofilie? Het was in de achttiende eeuw heel normaal als meisjes op hun zestiende een huwelijk sloten. Sally was lichamelijk een volwassen vrouw. Zo keek iedereen er in die dagen tegenaan." OK, niets aan de hand dus. "Sally is volgens de historici van het museum een krachtige en intelligente vrouw geweest die binnen de beperkingen van het slavensysteem er voor zichzelf en haar kinderen het maximale wist uit te slepen. Zij was geen willoos slachtoffer. Ze was een heldin." Zo zie je maar hoever je het kunt schoppen als slavin, als je maar over de goede eigenschappen beschikt. "Zelf liet Jefferson tijdens zijn eigen leven nauwelijks slaven vrij. Zijn dochter Martha heeft ze na zijn dood allemaal moeten verkopen om de schulden uit de erfernis te delgen." Het is net hetzelfde als met die plantages in Suriname. Iedereen heeft het over een mensonwaardige praktijk die onnoemelijk veel leed heeft veroorzaakt, maar als je de boekhouding erop naleest, dan zul je zien dat ze amper winstgevend waren. "Het was helemaal niet vreemd als kinderen van Amerikaanse plantagehouders gemengdbloedige halfbroers of halfzussen hadden, zoals de echtgenote van Thomas Jefferson. Soms ontstonden hele slavengeslachten die familie waren hun blanke bezitters in het grote huis." Eigenlijk was het best een gezellige boel: een soort huishouden van Jan Steen, maar dan gemengd.

2 Reacties
Pater
Pater4 nov. 2020 - 12:57

Wat is eigenlijk je probleem?

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 14:20

Pater - Is een genuanceerde kijk op de geschiedenis een probleem?

Satya
Satya4 nov. 2020 - 11:32

Hoe sta jij tegenover kindhuwelijken in bv Afrika? Ik blijf me daar toch tegen uitspreken al besef ik me heel goed dat zij nog in een andere 'tijd', fase van ontwikkeling, leven. Ik probeer alleen niet te veel oordeel te hebben maar wel de visie van bepaalde mensen op een vriendelijke manier te veranderen. Ik vond zelf de reisverslagen van Jacob Haafner erg nuttig om meer nuance en visie op de tijd van de VOC te krijgen. Duidelijk een man die toen al benoemde dat er verschrikkelijk met inheemse bevolkingen werd omgegaan. Hij was daarin geen enkeling. Het in een andere tijd plaatsen van bepaalde gedragingen gaat dan toch weer niet helemaal op, immers ook in die tijd was er kritiek op. Het verleden is niet zo zwart wit als het soms wordt voorgesteld, wat in jouw stuk goed aan bod komt. Wat mij aan het stuk van mevrouw Toebosch stoorde was het schuldgevoel. Het is volgens mij onnodig. Wat mij aan veel mensen tegenwoordig net zo stoort is het bagatelliseren en verstoppen, beide denkwijzes zijn een opening voor totalitaire identiteitspolitiek.

5 Reacties
Pater
Pater4 nov. 2020 - 13:08

Van harte eens met opmerking over totalitaire identiteitspolitiek. Als je bedoelt dat trouwen met 16 jaar een kindhuwelijk is lijkt dat me discutabel. Minderjarigen mogen in NL vanaf 16 jaar trouwen mits met toestemming van de ouders. We spreken dan niet van een kindhuwelijk.

Satya
Satya4 nov. 2020 - 17:53

Als een meisje als rijp wordt geacht bij ongesteldheid. Of naar het bekken wordt gekeken.

DanielleDefoe
DanielleDefoe4 nov. 2020 - 19:47

Omdat een 16-jarige toestemming nodig heeft van de ouders is het niet onlogisch om te spreken van een kindhuwelijk.

Minoes&tuin
Minoes&tuin5 nov. 2020 - 6:50

DanielleDefoe Dat vind ik geen logische benadering. In mijn tijd moest je nl. op je twintigste nog toestemming hebben van je ouders. Toen was de leeftijd nl. 21 jaar. Je kunt iemand van twintig ook geen kind meer noemen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe5 nov. 2020 - 10:16

Definitie van kind is lastig. Voor mij is het vermogen zwanger te raken in ieder geval geen geschikt criterium voor volwassenheid en ook het mogen sluiten van een huwelijk met toestemmig van de rechter/ouders niet. Ik ken nog mensen die weken hebben doorgebracht in een jeugdherberg in Gretna-Green. Waarom ze zo nodig wilden trouwen is mij nog steeds onduidelijk.

Bouwman2
Bouwman24 nov. 2020 - 11:28

Net als @hanvanderhorst was Frederik van Eeden een vaardig & bekend schrijver. De verdere overeenkomst is dat beiden tot de licht anarchistische en stevig socialistische schrijvers gerekend kujnnen worden Ook Van Eeden was een moralist en zijn bekendste werk is derhalve voorzien van een stevig allegorisch karakter, Ook Van Eeden verztte zich tegen wat hij domineesland van weleer vond en wilde het liefst de mens bekeren en hervormen, wat op zichzelf heel verdienstelijk is en tamelijk wijd verbreid.en ook historisch. De messiaanse gedachte was beiden niet geheel vreemd. . . Van Eeden is bekend door de kolonie Walden, die een aantal jaren inderdaad bestond. Het bleek een utopie te zijn. Wist je trouwens dat Van Eeden later toen ie al boven de zestig was katholiiek is geworden en zich liet dopen? Dat is dus een gering maar nodig verschil in de vergelijking. . Hij stapte van de ene utopie over in de ander, is een lelijke gedachte die terstond verworpen moet worden. Dus is het is altijd dienstig om vergeten mensen met vergeten verhalen opnieuw te vertellen. Maar denk nou maar niet dat de Kleine Johannes nu nog op ieders nachtkastje ligt.naast Utopia van Thomas Moore.Want Utopia is gewoon een programma van John de Mol. Sic transit... enfin je weet het verder wel.

pastafari
pastafari4 nov. 2020 - 11:15

Goed geschreven Hans, mooi dat je er de tijd voor genomen hebt

1 Reactie
Bouwman2
Bouwman24 nov. 2020 - 12:01

Maar wie is Hans nou weer? Grimm?

Fredje3
Fredje34 nov. 2020 - 10:51

Een belangrijk stuk in deze is je vraag.... en je antwoord. [Mogen wij dit afdoen als verkrachting en pedofilie? Het was in de achttiende eeuw heel normaal als meisjes op hun zestiende een huwelijk sloten. ] Hele groepen mensen hebben tegenwoordig nogal de neiging om daden e.d. uit het verleden te veroordelen naar huidige maatstaven en daar gaat natuurlijk alles mis.

2 Reacties
The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 11:08

"Hele groepen mensen hebben tegenwoordig nogal de neiging om daden e.d. uit het verleden te veroordelen naar huidige maatstaven en daar gaat natuurlijk alles mis." In het verleden dachten mensen met een humanitaire instelling daar zó over: De pas uit Nederland teruggekeerde Jacques Specx (...) was woedend om het gebeurde en probeerde alle betrokkenen bij de veroordeling terug te pakken. Zo zag de hele Raad van Justitie zich op zijn bevel uitgesloten van het Heilig Avondmaal in de Nederduits Gereformeerde Kerk wat in die tijd enorm veel schande op je hoofd laadde.

DanielleDefoe
DanielleDefoe4 nov. 2020 - 11:33

Het huwelijkspatroon in Noord-West Europa was tamelijk uniek. De huwelijksleeftijd was in Nederland in de 18de eeuw niet veel anders dan nu, ruim in de 20. In de 19de eeuw steeg de leeftijd vanwege economische omstandigheden en er waren veel blijvend ongehuwden. Gearrangeerde huwelijken alleen in de hogere kringen.

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 10:44

"Ga op onderzoek, niet op heksenjacht. Anders zal het werkelijk bewijs je ontglippen." Het bewijs waarvan?

LBNB
LBNB4 nov. 2020 - 9:27

[Anders ben je niet veel beter dan Coen met zijn blindelingse veroordeling van Pieter en Sara. Ga op onderzoek, niet op heksenjacht. Anders zal het werkelijk bewijs je ontglippen.] Wijze raad.

3 Reacties
LBNB
LBNB4 nov. 2020 - 9:28

Verder altijd mooi om te lezen vanuit welke verschillende perspectieven geschiedenis bekeken kan worden. Mooi om te lezen.

Bouwman2
Bouwman24 nov. 2020 - 11:58

Ik denk in enen aan Maurits en Oldenbarneveldt, over de laatste heeft Vondel veel gedicht. Maar daarin was ook sprake van een heksenjacht. Een hele erge. Gelukkig is Alexander geen directe afstammeling van Maurits. want die was niet officieel gehuwd en had enkel bastaards. Coen had er wel een, dat was inderdaad die Eva Ment, Maar zijn kinderen stierven net als zijn echtgenote jong J.P. Coen heeft een tragisch ongelukkig leven gehad, daar moet je niet nonchalant aan voorbij gaan. Stel je zelf een in zijn plaats en zijn tijd. Dan wordt je een stuk milder.

The Apple
The Apple4 nov. 2020 - 12:43

Bouwman heeft wel begrip voor het uitmoorden van de gehele bevolking van de Banda-eilanden en het importeren van een paar honderdduizend slaven, want J.P. Coen heeft een tragisch ongelukkig leven gehad, daar moet je niet nonchalant aan voorbij gaan.