Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte tracht stikstofbom van Hoekstra onschadelijk te maken

Sigrid Kaag wil draaiend CDA aan afspraken houden
Joop

Zoek naar de persoon die potentiële terrorist bij de les houdt

  •  
27-08-2018
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
4952002882_3e3bd1461c_z
Schaamtevolle vernederingen maken de jihad een welkom eindstation
In opdracht van de Politieacademie deed het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) onderzoek naar verdachten van (islamitisch) terrorisme. De onderzoekers – Fabienne Thijs, Elanie Rodermond en Frank Weerman – wisten zowel antwoorden te geven als vragen op te roepen. Media rapporteerden over de bevindingen en citeerden de onderzoekers over nog immer raadselachtige verbanden. We weten echter meer dan de opstellers van het rapport Verdachten van terrorisme in beeld ons meegeven.
FACTOREN / Het is duidelijk geworden dat in Nederland – evenals elders in Europa – het merendeel van de verdachten eerder de aandacht van de politie verkreeg, gegeven delicten (die overigens van weinig opmerkelijke aard zijn). Kenmerkend is verder met name de islamitische migratieachtergrond, het lage, gemankeerde opleidingsniveau van de vrij jonge verdachten en de hoge mate van een flexibel werkverband en van werkloosheid. Kortom, verdachten van terroristisch handelen hebben dikwijls al een strafblad en bijna altijd een lage sociaaleconomische positie.
Met recht benadrukken de onderzoekers dat dergelijke factoren voor een zeer beperkt aantal mannen en vrouwen de opmaat is voor terroristisch handelen. De cruciale vraag blijft wat sommige mensen met dergelijke risicofactoren tot terrorisme aanzet en wat andere personen onder vergelijkbare omstandigheden daarvan weerhoudt. Ter afsluiting benadrukken de onderzoekers dat er binnen de onderzoeksgroep aan verdachten ‘veel variatie in achtergrond, kenmerken en voorgeschiedenis [is], en er geen specifieke combinatie van factoren aan te wijzen [valt] die voor de hele groep geldt’ (p. 91). We lijken zo nog even ver als voor het onderzoek werd verricht. Het mag (dan ook) niet verbazen dat er voor meer en vooral kwalitatief onderzoek wordt gepleit.
Gebed zonder end We kunnen dergelijk onderzoek naar criminogene, demografische en sociaaleconomische factoren blijven doen. Het zal een gebed zonder eind blijken, wanneer de sociaalpsychologische factoren buiten beeld blijft. Hoewel nergens geëxpliciteerd, knallen uit het onderzoek van Thijs, Rodermond en Weerman de emoties je tegemoet: schrijnende vernederingen en de angst voor nieuwe vernederingen. Voor die pijnlijke emotie hebben we het woord ‘schaamte’: een wrang samenballen van verdriet, angst en woede.
Voornoemde risicofactoren als gemankeerde opleiding, werkloosheid en criminaliteit zeggen ongetwijfeld iets over de maatschappelijke ‘positie’ van de verdachten, maar bovenal en veel meer van het ‘hopeloze aanzien’ van de verdachten, meer in het bijzonder binnen de eigen sociaal-religieuze groep. Binnen de islamitische groepen sturen, mede vanwege de migratie, hoge verwachtingen de opvoeding aan en scoren inmiddels zeer vele jongeren naar en boven verwachting.
Met een lage opleiding, geen (vast) werk, crimineel handelen van het weinig opzienbarende soort en politieaandacht verwerf je mogelijk wel enige aanzien binnen de groep van gelijken aan ‘losers’. Je verwerft er absoluut geen aanzien, waardering en bewondering door binnen het bredere verband van de eigen groep. Juist dít is de combinatie van factoren die de verdachten kenmerkt. Je kunt er (door onderzoek) nog vele varianten aan vernederingen aan toe voegen, de kern blijft hetzelfde: schaamte.
Significant other Wanneer je dan de mogelijkheid krijgt aangeboden om het schaamtevolle verleden dat je hebt opgebouwd ‘om te zetten’ in een glorierijke toekomst bij of in naam van IS dan is dat het overwegen waard en voor sommigen meer dan dat. Het is geen kwestie van ‘berouw’ over het eigen criminele handelen die de stap naar gewelddadig jihadisme voedt – zoals een van de onderzoekers in het NRC van 23 augustus stelde. Het persoonlijk falen, het bijkomende gebrek aan waardering en de schittering aan geborgenheid bij IS duwen en trekken aan de door schaamte geteisterde jonge man of vrouw.
Dit neemt niet weg, dat lang niet alle mannen en vrouwen die gebukt gaan onder de terreur van schaamte tot terroristisch of welk ander gewelddadig handelen overgaan. Onderzoek naar die (f)actoren is er nog weinig gedaan. Het ontbreekt echter niet geheel en heeft eveneens een belangrijke sociaalpsychologische component. Absoluut noodzakelijk om op het ‘rechte’ pad te blijven, lijkt te zijn een ‘significant other’ in de eigen gelederen (helaas is er niet echt een goed Nederlands woord voor): iemand die op cruciale momenten in het opgroeien en volwassen worden zijn / haar geloof in jouw potentieel uitspreekt, je bescherming biedt overeenkomstig zijn / haar vermogen, je begeleidt bij de entree in en omgang met die ‘boze buitenwereld’. Bij gebrek aan zo’n significant other kan de IS een aanlokkelijk alternatief worden, al dan niet via YouTube, een imam of een gevangenisverblijf.
Die schaamtevolle dramatiek van IS-gangers weet de journaliste Souad Mekhennet aangrijpend te tekenen. Voor wie nog twijfelt aan het eigen nest als voedingsbodem voor de gang naar IS moet haar I was told to come alone; My journey behind the lines of Jihad (2017) maar eens tot zich nemen. Wie nog twijfelt aan het belang van de significant other moet Staatssecretaris of seriecrimineel; Het smalle pad van de Marokkaan (2009) van Paul Andersson Toussaint maar eens tot zich nemen. Kortom, we weten waar we (kwalitatief) onderzoek naar moeten doen: de significant other, de persoon die je binnenboord houdt.

Meer over:

opinie, terrorisme,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (74)

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 7:29

Het blijft overigens een probleem, want je gaat juist bewust profileren, ook met de nodige fouten. Tegelijkertijd zeg je dat profileren, 'status' mede een oorzaak is in een samenleving die al bezig is met segregatie en polarisatie.

1 Reactie
Libertain
Libertain28 aug. 2018 - 10:27

("Het blijft overigens een probleem, want je gaat juist bewust profileren, ook met de nodige fouten. Tegelijkertijd zeg je dat profileren, ‘status’ mede een oorzaak is in een samenleving die al bezig is met segregatie en polarisatie.") ...met allerbelangrijkste factor de traditionele xenofobie die als onderwerp vanuit autochtone hoek strikte taboe is verklaard, mede blijkens het schrijven van dit auteur.

HM van der Meulen
HM van der Meulen27 aug. 2018 - 17:02

Gelukkig blijkt uit al die psychologische analyses dat er geen enkele objectieve reden bestaat om geweld toe te passen, of toe te treden tot organisaties die het toepassen van geweld tot doel hebben. En als ze een werkzame remedie vinden, dan hoop ik dat ze die ook gaan toepassen op die lui die er over denken om in dienst van het een of andere leger te treden. Dan zijn we van dat probleem ook gelijk verlost.

2 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek28 aug. 2018 - 6:56

@H.M.van der Meulen / Al is er vast wel te discussiëren over wat 'objectieve reden' behelst, vernederingen en de angst voor nieuwe vernederingen - kortom, schaamte - vormen in ieder geval een zeer tastbare reden om op enigerlei wijze agressief uit te halen. Het is een wereldwijd fenomeen, geschiedt dikwijls juist in georganiseerd verband en 'geweld' behoort daar stellig ook bij (al is het gebruik van 'fysiek geweld' in de afgelopen eeuwen langzaam maar zeker toch een stuk minder geworden).

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 7:19

HM van der Meulen Ik begrijp die mensen ook totaal niet! Waarom zou je dat moeten willen. Het wordt ook altijd verkocht als iets willen betekenen (voor je vaderland) en als zodanig beloond. Al heb je de halve wereld uitgeroeid.

Joop Schouten
Joop Schouten27 aug. 2018 - 12:05

Aanvulling van een wetenschappelijk onderzoek naar 'schaamte'. De Vlaamse psycholoog Paul Verhaeghe stelt onomwonden vast: “Het neoliberalisme is een mislukking op economisch vlak, een ramp op maatschappelijk vlak en ronduit gevaarlijk op psychologisch vlak. De interesse van de Belgische hoogleraar klinische psychologie en psychoanalyse Paul Verhaeghe gaat uit naar de relatie tussen maatschappelijke veranderingen, identiteit en mentale stoornissen. Dit onderwerp kwam onder zijn aandacht door het groeiende aantal mensen in zijn omgeving dat met angstige en depressieve gevoelens kampt. Verhaeghe begon te vermoeden dat dit geen individueel, maar een maatschappelijk probleem is.' The survival of the fittest is misschien een mooie theorie op papier, maar als het toegepast wordt op de menselijke werkelijkheid blijkt het desastreus. De wereld van de self-made man is hard en eenzaam. In een maatschappij waarin je zelf verantwoordelijk bent voor je succes, is het je eigen schuld als je niks bereikt. Er is geen genade voor verliezers. Bron: https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/biografieen/v/paul-verhaeghe.html

4 Reacties
JanBakker2
JanBakker227 aug. 2018 - 15:00

Waarom komen er dan zoveel economische . Kan mij ook geen massale asiel aanvragen voor socialische landen herinneren. De Venezuelanen vluchten ook niet massaal naar Cuba. Dus ik denk dat het allemaal erg meevalt mede gezien de geluks en tevredenheids onderzoeken mondiaal.

HM van der Meulen
HM van der Meulen28 aug. 2018 - 0:03

"De Venezuelanen vluchten ook niet massaal naar Cuba." Dat komt door het aan gebrek aan kano's.

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 7:10

Joop Schouten Mooie bijdrage. En er zijn er meer te vinden, deskundigen die precies hetzelfde constateren. Alhoewel niet toegespitst op jihadisten in het bijzonder.

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 7:22

Al denk ik wel dat het niet de laagopgeleiden zijn die het organiseren en aan de touwtjes trekken, maar de mensen die bereid zijn zich met een bomgordel te bewegen tussen mensen in de wetenschap zichzelf op te blazen of doodgeschoten te worden.

Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 11:27

@Sanaya Khan / Dank voor je uitgebreide respons. Het fenomeen ‘schaamte’ is op zich niet te voorkomen en soms ook hoogst noodzakelijk (in opvoeding, bestraffing e.d.). We weten inmiddels wel het nodige van ‘de (agressieve) reikwijdte van schaamte’ en kunnen zodoende wel degelijk efficiënter reageren dan we doen. Zo weten we waar we de ernstigste vormen van schaamte oplopen, nl. in de eigen groep (waarbinnen we ‘geborgenheid’ verwachten). Dit is een richting die we nog maar heel recentelijk zijn gaan aftasten: schaamte-ervaringen lopen (potentiële) jihadisten in de eerste plaats in de eigen (islamitische) gelederen op (de meeste komen ook uit primair islamitische landen). We zochten de boosdoeners vooral in de ‘boze buitenwereld’: xenofobie, racisme en discriminatie in de westerse samenlevingen. Tot die beschamende actoren uit eigen gelederen kan ook juist de imam behoren. Ondanks de honderdduizenden moslims, moeten de meeste imams nog steeds uit het islamitische moederland worden ingevlogen. Afhankelijk van zijn herkomst en de opvang in het westen, heeft hij meer of (dikwijls) minder kennis van het spanningsveld tussen de jongeren uit de eigen groep en de vereisten van de omringende westerse samenleving. Er wordt van hem wél een antwoord verwacht op een grote verscheidenheid aan vragen. De imam kan de verwachtingen lang niet altijd waarmaken, waardoor hij het vertrouwen beschaamt. Inderdaad, meer dan eens is de verwachte bron van ‘inspiratie’ die motiverende bron juist niet. Zeker, ook het tegenovergestelde kan plaatsvinden, zoals je stelt. De imam kan als ‘significant other’ je op het rechte pad houden: tja, dat ‘recht’ wil in de ogen van menigeen wel eens juist de weg naar terrorisme zijn. In de praktijk blijkt dat de 'boodschap' niet de doorslag geeft, maar de omringende emoties, zoals vertrouwen, kameraadschap, waardering.

2 Reacties
Ozon
Ozon28 aug. 2018 - 11:47

AartBroek 27 augustus 2018 at 13:27 Hebben jullie ook gekeken naar de beweegredenen voor mensen uit islamitische landen? Er zijn immers ook velen richting IS-gebied getrokken vanuit Saudi, Tunesië, Marokko, Indonesië ed speelt schaamte daar ook? Heeft de schaamte-cultuur een relatie met de eer-cultuur? Ik zou denken van wel, maar wellicht zie ik dat verkeerd.

Aart G. Broek
Aart G. Broek29 aug. 2018 - 7:27

@ Ozon / Dank voor de vragen. 1] Met een indringende belangstelling bracht de terrorismedeskundige Jessica Stern jaren door bij militante groeperingen in de islamitische wereld, analyseerde hun gedrag, handelen en de achterliggende motieven. Zij kwam tot een overtuigend inzicht. Ze legde haar bevindingen neer in de overrompelende studie: Terror in the Name of God (2003). In een interview vatte ze de voedingsbodem van het probleem en de oplossende richting als volgt samen: ‘Mij lijken gevoelens van vernedering en vervreemding de kern van het pro­­bleem.’ Recentelijk onderstreepte de internationaal vermaarde journaliste Souad Mekhennet Sterns sociaalpsychologische constatering aan de hand van meeslepende verhalen van jihadisten (in haar boek I was told to come alone; 2017). 2] Het onderscheid schaamtecultuur / schuldcultuur lijkt mij onhoudbaar (wat ik heb onderbouwd in mijn De terreur van schaamte; Brandstof voor agressie, 2015). Schaamte en schuld doen zich overal in de wereld voor. We 'verpakken' het echter op uiteenlopende wijzen. Mede daardoor veronderstellen wij nogal eens dat iets 'schaamte' aangeeft, terwijl het evenzeer of juist om 'schuld' zou kunnen gaan. [Terzijde: bij schaamte denk je aan wat 'de ander(en)' jou (kunnen) aandoen voor kwaads, terwijl bij 'schuld' je juist denkt wat jij voor kwaads 'de ander(en)' aandeed. 'Eercultuur' is inderdaad een specifieke invulling van 'schaamtecultuur', maar met veel meer 'schuldgevoelens' gevuld dan het woord doet vermoeden. Eer is per definitie een 'sociaal' fenomeen: een sociale code in groepsverband, die door jezelf of je naasten moet worden gerespecteerd maar ook kan worden ondermijnd door je er niet aan te houden.

Piet de Geus
Piet de Geus27 aug. 2018 - 10:36

"Het is duidelijk geworden dat in Nederland – evenals elders in Europa – het merendeel van de verdachten eerder de aandacht van de politie verkreeg, gegeven delicten (die overigens van weinig opmerkelijke aard zijn)." Dat laatste is nu juist de crux: zelfs als crimineel zijn ze mislukt en ook in dat milieu genieten ze geen enkel aanzien.

2 Reacties
DanielleDefoe
DanielleDefoe27 aug. 2018 - 11:13

Dat was zelfs al duidelijk uit berichten in de media over de daders.

Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 11:28

@ Piet de Geus / inderdaad; zelfs in dat milieu niet echt aanzien verwerven zorgt voor additionele schaamte-ervaringen.

Appi Mohamud
Appi Mohamud27 aug. 2018 - 10:30

Mag ik vanuit gaan dat deze onderzoek en observaties over jihadisten vanuit eigen bodem gaat? Want naar mijn idee is schaamte niet de voornaamste reden dat de meeste strijders uit het Midden-Oosten zich bij IS aansloten. Mijn observatie zegt me dat het meer woede is dan schaamte, al sluit je schaamte niet volledig uit.

7 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 11:31

@ Appi Mohamud / schaamte is een samengaan van drie primaire emoties: angst, verdriet, en woede. Naar mate de schaamte-ervaringen toenemen kan de 'woede' toenemen en de overhand krijgen; voor details verwijs ik naar deze webpagina: https://schaamtelozen.nl/terreur-van-schaamte/

Max Eisenmann
Max Eisenmann27 aug. 2018 - 11:46

Woede volgt vaak uit schaamte. En als je jezelf van jongs af aan, vooral bij jongens met de culturele paplepel ingegoten, zonder ernaar hard aan jezelf te werken, onterecht een superioriteitsgevoel aanmeet, niet alleen tegenover b.v. vrouwen maar vooral ook tegenover mensen met een andere levenswijze, dan is uit onmacht eerst een criminele levensweg, of een minder dan zelf verwachte geslaagde maatschappelijke carrière, of gewoon een frustratie dat die vrijgevochten westerlingen inclusief vrouwen het vaak zo goed doen een niet te onderschatten voedingsbodem voor radicalisme omdat dat wel het gevoel van grote macht en verlangde superioriteit in haar overtuigingen biedt.

Appi Mohamud
Appi Mohamud27 aug. 2018 - 13:14

AartBroek. U ook bedankt voor u reactie. Mijn vraag gieng over deze onderzoek wat gedaan was door NSCR. We weten ondertussen hoe en waarom Daesh is ontstaan. Het waren voornamelijk de generaals en commandanten van Saddam die het opgericht hadden. Wat we ook weten is dat ze mischien schaamte voelen over het verlies van hun land war ze geleden hebben door de Americanen, maar dat ze ook voornamelijk woedend waren over de opdrachten wat ze kregen van de zoon van Saddam wat tot verlies leed.

HM van der Meulen
HM van der Meulen28 aug. 2018 - 0:43

"We weten ondertussen hoe en waarom Daesh is ontstaan." "Among the first moves of L. Paul Bremer III, the proconsul they appointed to run their occupation, was an order demobilizing Iraqi autocrat Saddam Hussein’s 350,000-man army and the rest of his military as well." - https://www.juancole.com/2014/06/created-instability-middle.html Misschien wijst een nieuwe studie wel werkloze militairen aan als de belangrijkste oorzaak. Stel dat je eens zou gaan onderzoeken of slachtoffers van geweld gemeenschappelijke kenmerken hebben. Dan kom je al gauw tot de conclusie (ik verzin maar wat), dat ze ongewapend waren, geen lichamelijk training hadden, vaak een gebrek aan contactuele vaardigheden en zelfbewustzijn vertonen, etc. Al gauw lijkt het dan net alsof de slachtoffers zelf schuld dragen, als gevolg van de invalshoek die je kiest. Vergeet nooit dat dit soort onderzoeken altijd gepleegd worden vanuit het blikpunt en de interessepositie van de opdrachtgevers.

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 19:15

Zoiets van 'waar je naar zoekt zul je vinden' ?

HM van der Meulen
HM van der Meulen29 aug. 2018 - 0:28

Minoes - Min of meer; het maakt een groot verschil of je psycholoog laat kijken naar het (etaleren van het) aanbod in een warenhuis uit het oogpunt van de bescherming van de consument, of met de bedoeling zoveel mogelijk te verkopen. Toch wordt in beide gevallen het individu in en bepaalde context (hier: het warenhuis) geplaatst. In het geval van de jihadisten wordt die context juist naar de achtergrond gedrukt en is de vraagstelling wat het individu er toe brengt om.... etc Aan de hand van deze voorbeeldjes kun je al zien in dat de invalshoek van de vraagstelling zeer bepalend is voor de antwoorden die je krijgt. Mijn bedoeling is niet om de resultaten van het onderzoek ter discussie, maar de eenzijdigheid van de benadering. Het is bijzonder "tricky" materie en zelfs veel psychologen en sociologen zijn zich vaak niet voor de volle 100% bewust vanuit welke premissen ze te werk gaan, alhoewel dat de eerste vraag is die ze zich zouden moeten stellen.

HM van der Meulen
HM van der Meulen29 aug. 2018 - 0:42

herstel: ter discussie te stellen. Ook:: zelfs als het juist is wat deze onderzoekers gevonden hebben, welk doel wordt door die constatering gediend en wat schieten we er mee op?

W-74
W-7427 aug. 2018 - 9:58

“Hoewel nergens geëxpliciteerd, knallen uit het onderzoek van Thijs, Rodermond en Weerman de emoties je tegemoet: schrijnende vernederingen en de angst voor nieuwe vernederingen. Voor die pijnlijke emotie hebben we het woord ‘schaamte’: een wrang samenballen van verdriet, angst en woede.“ Nee inderdaad nergens geëxpliciteerd (sic) want man man, waar heb je het over met je “vernederingen”? Klinkt mij teveel als “alternatieve feiten”, zoals Trump zou zeggen. Deze apologetische riedel waarbij de gedragsproblemen van een specifiek groepje op klassiek behavioristische wijze primair bij externe oorzaken wordt gezocht en de betrokken geheel ontslaat van enige eigen verantwoordelijkheid begint zo sleets te worden. Wie trapt hier in godsnaam nog in?

3 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 11:05

@W-74 / Een opeenstapeling van schaamte-ervaringen wordt niet als ‘excuus’ - c.q. 'apologetische riedel' - opgevoerd, maar als verklaring; zie mijn antwoord @Frits Leiber voor verwijzingen, of lees deze webpagina op onze website Schaamte Lozen, over schaamte als de brandstof voor agressie: https://schaamtelozen.nl/terreur-van-schaamte/

DanielleDefoe
DanielleDefoe27 aug. 2018 - 11:17

Een groot ego leidt tot teleurstellingen, ook al kun je er president mee worden.

JanBakker2
JanBakker227 aug. 2018 - 15:01

Helaas nog heel veel.

JvanDeventer
JvanDeventer27 aug. 2018 - 9:35

De terrorist-in-wording is een maatschappelijke mislukkeling, een kleine crimineel die aanzien denkt te verwerven met zijn islamitische terrorisme. Wie had dat nou gedacht. De politie ondervindt steeds meer invloed van de sociale wetenschappen. En nu maar hopen dat er meer terroristen worden gepakt en minder fietsen worden gestolen.

5 Reacties
JvanDeventer
JvanDeventer27 aug. 2018 - 9:39

Volgens mij voldeed Osama Bin Laden niet aan dit profiel.

Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 11:01

@ JvanDeventer / n.a.v. "volgens mij voldeed Osama Bin Laden [OBL] niet aan dit profiel" - OBL voldeed inderdaad niet aan het profiel zoals het onderhavige onderzoek naar voren schuift, d.w.z. als we ons vastklampen aan zaken als opleiding, sociaaleconomische positie en vergeten in te zoomen op de emotionele uitwerking. Kijken we naar de sociaalpsychologische factor 'schaamte' dan blijkt dat OBL wel degelijk in opmerkelijke mate werd gevoed door ervaringen die door hem als (bijzonder) vernederend werden ervaren. Schaamte is niet cultuur gebonden, schaamte is niet aan specifieke sociaal-religieuze of -economische groepen gebonden, schaamte is niet seksegebonden; kortom, schaamte is een algemeen menselijk fenomeen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe27 aug. 2018 - 12:29

Osama bin Laden was afkomstig uit de SA. Zijn vader was steenrijk en had 52 kinderen. Wellicht liet de ouderlijke aandacht te wensen over.

Zomaariemand2
Zomaariemand228 aug. 2018 - 7:01

Een van de zaken die er toe heeft geleid (zoals zelf aangevoerd door OBL) dat Bin Laden zijn terroristische acties op het westen richtte, was dat Saudi Arabie zijn eigen broek niet kon ophangen tijdens de eerste golfoorlog en de VS moest vragen grote hoeveelheden troepen en materieel in 'het heilige land' te stationeren. De dreiging van Saddam Hussein was te groot en dat vond o.a. OBL een grote schande. Het heilige land dat beschermd moet worden door ongelovige kaffirs, terwijl het geweldige leger Mudjahedeen dat de Russen uit Afghanistan verdreven had (overigens met steun van de CIA) genegeerd werd. In dat stadium van zijn leven heeft schaamte en rancune zeker een rol gespeeld bij Bin Laden.

HM van der Meulen
HM van der Meulen29 aug. 2018 - 19:10

Die schaamte en rancune waren echter niet het gevolg van eigen falen.

Eric Minnens
Eric Minnens27 aug. 2018 - 8:40

"Zoek naar de persoon die de potentiële terrorist bij de les houdt" Ik ga dan meteen naar een goede vertaling zoeken van de term 'significant other'. Want alweer zo'n anglicisme, dat overigens al decennia in de psychologische en sociologische literatuur blijkt te bestaan. Waarom niet gewoon letterlijk vertalen met 'belangrijke ander' of 'betekenisvolle ander'? Bezwaar is misschien dat het niet zo lekker bekt. Je zoekt naar iets in de trant van 'leraar' of 'coach' of 'begeleider'. Sociale coach? Richtinggever? Richtingwijzer? Arm-om-de-schouder-legger? Schouderhulp? Significant? (het adjectief verzelfstandigd) Mantelhulp? Het zit er allemaal net naast. Opeens weet ik het, al is dat natuurlijk persoonlijk. Dat woordje 'ander' irriteert. Beter: 'Belangrijke derde'.

12 Reacties
Karingin
Karingin27 aug. 2018 - 10:09

Dat suggereert ook een tweede...wie is dat dan?

Piet de Geus
Piet de Geus27 aug. 2018 - 10:39

"Waarom niet gewoon letterlijk vertalen met ‘belangrijke ander’ of ‘betekenisvolle ander’?" De vertaling luidt in vakkringen relevante ander.

Eric Minnens
Eric Minnens27 aug. 2018 - 14:30

@Karingin Eerste, dat zijn de ouders. Tweede, dat zijn de echte leraren en coaches, en dergelijke. Vandaar derde. Het is maar hoe je telt hoor. Als je nog een niveau weet aan te geven, mag je ook vierde zeggen. @Piet Relevante ander. Ook goed. Nu klinkt 'ander' plots wel weer goed, omdat het assoneert met de a van 'relevante'. Kon de vertaling helaas al googlend niet terugvinden. Dus, vakkringen...? Heb je een verwijzing? Mooier zou het zijn als jij de term zelf bedacht had.

DanielleDefoe
DanielleDefoe27 aug. 2018 - 17:00

"Mooier zou het zijn als jij de term zelf bedacht had." Nee hoor. Je beperken tot gangbare terminologie voorkomt verwarring. niettemin denk ook toch dat het relevante "andere" moet zijn.

Eric Minnens
Eric Minnens27 aug. 2018 - 21:48

@Danielle Ander of andere. Het kan volgens mij allebei. Het is een zelfstandig gebruikt adjectief in de betekenis van persoon die ik niet zelf ben. Een relevante persoon kan dus ook een relevante ander zijn. Jammer dat noch Van Dale noch de ANS voorbeelden geven van 'ander' voorafgegaan door een adjectief. Komt ook weinig voor: 'blije ander' klinkt net zo merkwaardig als 'blije andere'. Wat bedoel je trouwens me met gangbare terminologie? De Engelse term of Piets vertaling? In dat laatste geval vraag ik ook jou om een link.

Eric Minnens
Eric Minnens27 aug. 2018 - 21:56

geven = geeft me met = met

DanielleDefoe
DanielleDefoe28 aug. 2018 - 6:59

Eric Minnens 27 augustus 2018 at 23:48 Deze term wordt oa. in zorgrapporten gehanteerd. Geen tijd voor linkjes.

Minoes&tuin
Minoes&tuin28 aug. 2018 - 7:16

M.i. de relevante ander omdat het juist diegene moet zijn die daadwerkelijk het verschil maakt.

Ozon
Ozon28 aug. 2018 - 11:57

Eric Minnens 27 augustus 2018 at 10:40 “Zoek naar de persoon die de potentiële terrorist bij de les houdt” "Ik ga dan meteen naar een goede vertaling zoeken van de term ‘significant other’. Want alweer zo’n anglicisme, dat overigens al decennia in de psychologische en sociologische literatuur blijkt te bestaan." Die snap ik niet? "Significant other" wordt hier volgens mij niet bedoeld, die term gaat over een "partner" waarmee je een (seksuele) relatie hebt. Dat is hier niet aan de orde.

Ozon
Ozon28 aug. 2018 - 12:01

Eric Minnens 27 augustus 2018 at 10:40 // Ozon 28 augustus 2018 at 13:57 Excuus, ik zie nu dat Aart Broek de term "significant other" (verkeerd?) gebruikt en je daar op reageert.

Piet de Geus
Piet de Geus29 aug. 2018 - 9:12

"Heb je een verwijzing? Mooier zou het zijn als jij de term zelf bedacht had." Ik las het eind jaren 70 al in sociologieboeken. Wie voor jou een relevante ander is is overigens afhankelijk van de situatie, want het is niet altijd dezelfde. Als het gaat om het uitleggen van de snaartheorie dan hecht je doorgaans waarde aan heel iemand anders mening dan wanneer het gaat over de analyse van een voetbalwedstrijd. De relevante ander kan dus zowel een ouder zijn, een leerkracht als een leeftijdsgenootje dat in dezelfde bende zit. Het is maar net aan wie jij in een bepaalde context autoriteit toekent, want jij bepaalt dat en niet de buitenwereld. Als je een potentiële terrorist op zijn schreden terug wilt laten keren kun je daar maar beter rekening mee houden. De een is wellicht vatbaar voor het gezag van een vredelievende imam, de volgende voor de woorden van een oudere broer of zus en een ander weer voor iemand die de route al eens heeft afgelegd en is gedradicaliseerd. Het is geen one size fits all.

DanielleDefoe
DanielleDefoe4 sep. 2018 - 12:52

"Significant others" is een term die sociologen gebruiken voor het beschrijven van alle personen die je denken en doen sterk beinvloeden. Hoeft geen "partner" te zijn.

Fritz Leiber
Fritz Leiber27 aug. 2018 - 8:32

Een schaamtecultuur heeft geen exclusieve schaamtevolle vernederingen nodig om zich tot een dergelijke sociale omgeving te ontwikkelen dat zij tot een onderscheidende verzameling radicale verliezers leidt. De schaamtecultuur, en in het bijzonder wanneer deze een is waarin de man vanaf zijn kindertijd opgroeit met het idee van superioriteit van haar cultuur en vooral zijn positie samenhangend met religie, heeft niet zoveel meer nodig om door schaamte overmand in confrontatie met meer succesvolle culturen inclusief mannen én vrouwen tot een radicale verliezer te worden. De beroemde socioloog Hans Magnus Enzensberger schreef over deze oorzaak van het radicalisme waar het hier om gaat het breed als briljant ontvangen essay De Radicale Verliezer. “Voor Enzensberger is de gewelddadige islamitische fundamentalist een verliezer, iets wat je niet meteen zou denken. Hij is een verliezer ten opzichte van het energieke en welvarende Westen. Dat is de bron van zijn frustratie: ‘elke koelkast, elke telefoon, elk stopcontact, elke schroevendraaier, om maar te zwijgen van de producten van hoogontwikkelde technologie, betekent voor elke Arabier die in staat is na te denken een stille vernedering.’ De afgelopen vierhonderd jaar heeft men geen noemenswaardige uitvinding gedaan. De stilstand van de islamitische wereld, de ‘totale economische, technische en intellectuele afhankelijkheid van het Westen’ is voor de Arabier moeilijk te verkroppen. Maar in plaats dat dit tot bescheidenheid leidt, wordt deze vernedering omgezet in wraakzucht, mannelijkheidswaan en religieus superioriteitsgevoel. Men maakt zich tot een offerbereide uitverkorene. Voor Enzensberger is dit verliezersschap de eigenlijke bron van het terrorisme. De Arabische wereld gaat volgens Enzensberger niet vrijuit als voedingsmodem voor terrorisme. Hij denkt daarbij onder meer aan de afwezigheid van het ‘wederzijdsbeginsel’. Beledigen van andersdenkenden is in de Arabische wereld normaal, maar wordt ten opzichte van de islam niet geaccepteerd, zoals we hebben gezien met de cartoonrellen tot en met Charlie Hebdo. De islam moet in het Westen onbeperkt moskeeën kunnen bouwen, maar er mogen geen christelijke kerken gebouwd worden in de Arabische wereld. In Saoedi-Arabië is alleen al het bezit van een Bijbel reden tot vervolging. De haatpredikers eisen te kunnen preken op grond van de vrijheid van meningsuiting. Hun doel is die af te schaffen. Respect voor islamistische zeden wordt luidkeels geëist, maar anderen niet bewezen.” -Carel Peters (VN) https://www.vn.nl/twee-glorieus-nutteloze-essays-amos-oz-en-hans-magnus-enzensberg/ "Als de radicale verliezer een 'verliezers-vaderland' vindt, een collectief van gelijkgezinden dat hem prima kan gebruiken, en als bovendien een ideologische ontsteking plaats heeft - geloof werkt prima maar iets anders kan ook - krijgt de destructieve energie die in hem zit de potentie van absolute gewetenloosheid: 'Er ontstaat een amalgaam van doodswens en grootheidswaan, en van zijn machteloosheid wordt hij verlost door een catastrofaal gevoel van almacht.' " -Wilma de Rek (Volkskrant) https://www.groene.nl/artikel/de-lachende-doder

3 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 9:19

@Fritz Leiber / Dank voor je respons. Ik ben stellig niet de eerste of enige die schaamte-ervaringen aanwijst als de doorslaggevende brandstof voor agressie c.q. geweld. In mijn essayistische studie De terreur van schaamte (2015 [2007]) kom je behalve Enzensbergers beschouwing, ook nog werk tegen van onder meer Roy Baumeister, Frantz Fanon, Mark R. Leary, Kipling D. Williams, Thomas J. Scheff, Jessica Stern, Abram de Swaan, June P. Tangney en Jean M. Twenge. Deze ‘name dropping’ bedoelt een indruk te geven over het onderzoek dat over ‘de agressieve reikwijdte van schaamte’ inmiddels is verricht. Bizar genoeg is de aandacht ervoor in criminologische studies en beleid nog uiterst beperkt. Hiervan is het onderzoek waar mijn column op reageert een tastbaar voorbeeld.

Fritz Leiber
Fritz Leiber27 aug. 2018 - 10:22

@AaartBroek Ook dank voor de reactie. Je erkent dus dat er zoals Enzensberger betoogt dat bij de ervaren schaamtevolle vernederingen bij vooral mannen uit deze culturen er een onterecht cultureel en religieus gefundeerd superioritieitsdenken aan vooraf gaat die geconfronteerd met de realiteit in het vrije Westen voortdurend onderuit gehaald wordt.

Sanaya Khan
Sanaya Khan27 aug. 2018 - 10:58

@ AartBroek Is schaamte niet een factor waar criminologen geen oplossing voor kunnen hebben, zodat het onderzoeken ervan weinig praktische betekenis heeft? Er lijkt mij nogal wat voor nodig willen schaamtevolle vernederingen, die iedereen heeft in zijn leven, leiden tot een politiek gewelddadige jihad. Want zoals gezegd met religie heeft het niets meer te maken, de vrome moslim pleegt geen aanslagen. De factor imam lijkt mij daarentegen wél een die direct in verbinding staat met alle (potentiële) terroristen, of dat nu in de moskee, op youtube, of nagepraat wordt in een gevangenisverblijf. Dit is de 'significant other' die iemands negatieve ervaringen zou kunnen omzetten in een positieve richting, een functie die misbruikt wordt voor andere doeleinden dan het welzijn van de gelovige. Daarnaast is ons onderwijs niet in staat en ook niet bedoeld om laagopgeleiden te leren voor zichzelf te denken, iets dat voor hoogopgeleiden al moeilijk genoeg is gezien de vaccinatiekwestie. De mens is zeer beïnvloedbaar, en onze samenleving kan niet voorkomen dat het ook een kwetsbare groep genereert met kenmerken zoals genoemd in deze column. Ten slotte lijkt de column zich te richten op IS, terwijl 'islamitisch' terrorisme lang voor en na deze tijdelijke staat plaatsvindt. Een voedingsbodem is geen garantie voor een gevolg, terwijl een 'islamitisch' terrorist zich altijd heeft laat inspireren. Niet de schaamte maar de inspiratie dient onderzocht te worden, en de inspiratie is tegelijkertijd de kans wél een positieve richting aan de negativiteit te geven.

Robert Follon
Robert Follon27 aug. 2018 - 8:32

[Hoewel nergens geëxpliciteerd...] De zinsnede die al hetgeen erna komt op voorhand diskwalificeert....

2 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 9:39

@ Robert / Schat ik je opmerking juist in, dan klopt die niet. Er kan uit de gegevens meer worden geconcludeerd dan de onderzoekers doen. De aarde draaide al om de zon vóór iemand dat expliciet constateerde - toch?

Robert Follon
Robert Follon27 aug. 2018 - 11:13

[De aarde draaide al om de zon vóór iemand dat expliciet constateerde..] Jezelf met Copernicus vergelijken vind ik al helemaal 'schaamteloos'.

Libertain
Libertain27 aug. 2018 - 8:14

("Het mag (dan ook) niet verbazen dat er voor meer en vooral kwalitatief onderzoek wordt gepleit.") Terecht. Waneer gaan de onderzoekers eens het pijnlijke en steeds nagelaten thema van het effect van de chronische xenofobie als belangrijk factor voor het duwen van potentiele terroristen in een bepaalde richting mee onderzoeken?

14 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 9:07

@Libertain / Begrijp ik je reactie goed, dan meen ik te moeten stellen, dat ik niet pleit voor onderzoek naar xenofobie als van belang bij het ontstaan van terrorisme; integendeel, het oplopen van schaamte-ervaringen door verdachten / potentiële terroristen vindt bovenal plaats binnen de eigen gelederen. Binnen de islamitische groepen wordt – evenmin als daarbuiten – het gemankeerde onderwijsniveau, baantjes zonder aanzien of werkloosheid, prutserig crimineel handelen en dergelijk echt niet bewonderd. Ook het exclusief toeschrijven van die schaamtevolle narigheid aan de boze buitenwereld wordt evenmin als bewonderenswaardig ervaren. De schuld elders leggen is tekenend voor het eigen schaamtevol handelen: de Bijbel begint er al mee: Adam geeft Eva de schuld van zijn eigen gulzigheid en het verbreken van de afspraak die hij met god had (gods vertrouwen beschamend).

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 9:27

De bron van de door Arabieren gevoelde vernedering ligt veel verder in het verleden, namelijk in de al eeuwenlange stagnatie van de Arabische wereld. Dit wordt hierboven duidelijk uitgelegd door Fritz Leiber. De Arabieren moeten dus niet de schuld bij het Westen leggen maar zelf eens hun verantwoordelijk nemen. Inmiddels begint het zelfs bij de linkse bestuurderen door te dringen dat je met theedrinken niets berijkt maar dat dat het tijd wordt voor een harde aanpak van extreme islamitische groeperingen zoals het salafisme (Halsema).

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 9:36

Marcouch, Aboutaleb en Arib bewijzen dat je in Nederland ook als Marokkaan alles kunt bereiken.

Zomaariemand2
Zomaariemand227 aug. 2018 - 9:47

Ik sluit me aan bij Aart en Observer, de grootste aantallen IS strijders van Buitenlandse afkomst komen namelijk uit Tunesie, Saudi Arabie, Rusland, Turkije en Jordanie. Op wellicht Rusland na, niet direct logische broedplaatsen voor xenofobie jegens moslims...

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 10:21

berijkt --> bereikt

Applonia van Rapengaar
Applonia van Rapengaar27 aug. 2018 - 12:33

Libertain, Je stelt een terechte vraag. Het succes van Arib, Marcouch en andere succesvolle Marokkanen bewijst natuurlijk geenszins dat er in Nederland geen sprake zou zijn van xenofobie en discriminatie, integendeel, ik heb daar zelf in mijn leven al vaak last van gehad. Ik kan me ook heel goed voorstellen dat xenofobie nou juist wel een rol speelt bij het ontstaan van terrorisme, maar gezien het antwoord van de heer Broek en met name de zinsnede "het exclusief toeschrijven van die schaamtevolle narigheid aan de boze buitenwereld" laat volgens mij zien dat de heer Broek een enorme blinde vlek heeft in de vorm van eigen vooroordelen ten opzichte van buitenlanders en vanuit een soort politieke overtuiging niet van plan is de feiten te onderzoeken.

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 13:57

@Applonia: als dat werkelijk zo is dan moeten we potentiele terroristen op een long stay onderbrengen

Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 17:00

@Applonia van Rapengaar / Ten aanzien van mijn ‘blinde vlek’ is het volgende mogelijk verhelderend. De afgelopen decennia werd uitzonderlijk veel nadruk gelegd op de beschamende kracht van de ‘boze (westerse) wereld’ door xenofobie, racisme en discriminatie. Dit reduceerde de islamitische bevolkingsgroepen in de westerse landen tot willoze slachtoffers van onweerstaanbare krachten. Deze ‘kleinering’ is op zich al een beschamende opstelling naar immigrerende moslims, alsof die niet allang wisten en weten tegen hoeveel weerzin zij oplopen onder de bewoners van het land waarheen zij (of hun ouders) migreerden. Leer de migranten die ‘kaaskoppen’ kennen! Voor hoe dom houd je migranten? Het is indrukwekkend hoeveel migranten deze ‘boze wereld’ hebben weten te weerstaan en succesvol een alleszins leefbaar leven hebben gerealiseerd. Zij weten hoe de hazen lopen. Het is juist vanuit de ‘geborgenheid’ van de eigen groep – waarschijnlijk vooral een of meerdere ‘significant others’- die het mogelijk maakte dit leefbare leven in een betrekkelijk ‘vijandige’ omgeving te verwezenlijken. Dit neemt niet weg dat het een fikse opgave is om in een ander land – waarheen jezelf of je (groot)ouders migreerden – een thuis te scheppen. Leidt het falen om dit te realiseren tot uitzonderlijk agressief handelen – zoals gewelddadige criminaliteit en terrorisme – dan moet deze agressie in de eerste plaats toegeschreven worden aan de beschamingen die deze mensen oplopen in de eigen groep, zoals ik inderdaad stel en waarover ik gedetailleerder hier schrijf: https://schaamtelozen.nl/de-schaamtevolle-voedingsbodem-voor-islamitisch-terrorisme/

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 19:49

@AartBroek "Dit reduceerde de islamitische bevolkingsgroepen in de westerse landen tot willoze slachtoffers van onweerstaanbare krachten. " Deze paternalitische houding word ook wel "the racism of lower expectations" genoemd.

Applonia van Rapengaar
Applonia van Rapengaar28 aug. 2018 - 8:08

Aart, Dank voor je reactie, maar die toont m.i. juist niet aan waarom xenofobie niet als factor in dit soort onderzoeken meegenomen zou moeten worden. Je lijkt uit te gaan van de aanname dat omdat mensen er schaamte over voelen, die factor helemaal geen rol speelt, maar volgens mij kunnen mensen vanuit verschillende complexe gevoelens, misconcepties en door indoctrinatie ingegeven 'idealen' tot terrorisme vervallen. Jouw insteek is wel heel eenzijdig op schaamte gericht en mist volgens mij de psychologische diepte die nodig is om dit soort verschijnselen te verklaren. Oberserver, Ik ben geen racist en discrimineer niet, integendeel, ik zeg juist dat ik daar last van heb. Zogenaamd 'racism of lower expextations' is op mij in elk geval niet van toepassing, want ik ben vrij hoog opgeleid en heb een zekere mate van maatschappelijk succes kunnen bereiken, ondanks tegenwerking van jaloerse autochtonen. Als je als succesvolle Nederlander met een buitenlandse achtergrond niet eens meer aan de kaak mag stellen dat plat racisme op grond van huidskleur een negatieve invloed heeft op je leven in termen van werk, huisvesting en andere rechten, is er volgens mij sprake van een ontkenning van harde feiten waar ik in mijn leven in elk geval dagelijks mee te maken heb. Maar ik weet natuurlijk ook wel dat het in dit debat niet de bedoeling is dat de mensen om wie het gaat zich in het debat mengen met hun anekdotische verhalen uit het echte leven.

Aart G. Broek
Aart G. Broek28 aug. 2018 - 9:53

@Applonia / Mijn reactie plaatste ik op een verkeerde plek in dit ‘doolhof’ van reacties, maar je hebt die toch gevonden. Uitdagend (voor mij), dat je de moeite neemt om weer te reageren. Ik ben niet helder genoeg geweest, zo begrijp ik. Het staat buiten kijf, dat het gereduceerd worden tot je huidkleur of etniciteit en daardoor te worden afgewezen (racisme, xenofobie, discriminatie) uiterst pijnlijk is. In alledaags Nederlands: dat snijdt je door de ziel. Ja, dat zijn vernederingen, meer in het bijzonder wanneer die ‘reductie’ invulling krijgt door mensen waarvan je mede afhankelijk bent en/of waar je bij wilt behoren (voor werk, opleiding of wat dan ook). Waar het vervolgens op aan komt, is hoe de sociale groep waartoe je behoort je juist die ‘geborgenheid’ geeft om het hoofd te bieden aan dergelijke manifestaties uit de ‘boze buitenwereld’. Hoe weerbaar maakt je eigen groep je? Hoeveel kracht geeft je eigen groep je om het hoofd geheven te houden? Hoe stevig blijf je staan met (veel) tegenwind? In welke mate blijkt de eigen groep je deugdelijk voor te bereiden op die buitenwereld? Enzovoorts. Waar die geborgenheid ontbreekt, ontstaat schaamte die primair door de eigen groep wordt verwezenlijkt. In de praktijk van alledag blijkt voor velen de eigen (islamitische) omgeving ontoereikend om je staande te houden in die ‘boze (westerse) buitenwereld’ – ja, juist dát is beschamend en heeft de (agressieve) uitwerking waarover ik het heb in de column. Die beschaming wordt versterkt door de roep van menige (religieuze) leider dat de eigen achtergrond juist zo ‘magistraal’ is. De verwachtingen die deze veronderstelde grootsheid meebrengt, worden ‘beschaamd’, want niet waargemaakt. Daar zijn vele (anekdotische) voorbeelden van te geven. [Terzijde, niks mis met ‘anekdotische’ verhalen in een discussie als deze; die steunen dikwijls juist de zeggingskracht.]

Libertain
Libertain28 aug. 2018 - 10:43

@Aplonia van Rapengaar, heb je zeer goed kunnen inzien dat het auteur enkel met zijn eigen overtuiging in zijn eigen ivoren torentje bezig is net zoals velen in ons land doen. Mijn conclusie aan de hand van het geschrevene is dat hij totaal geen interesse in een reële discussie over reële problematiek heeft, wat vervolgens zijn mening ook grotendeels obsoleet maakt.

Applonia van Rapengaar
Applonia van Rapengaar28 aug. 2018 - 12:09

Aart, Nogmaals dank voor je reactie. Op basis van mijn eigen ervaringen en logica denk ik toch echt dat de geborgenheid die men in eigen (religieuze) kring vindt helemaal niet doorslaggevend hoeft te zijn voor de vraag of men zich teweer kan stellen tegen dat wat men als bedreigend "in de boze buitenwereld" ervaart. Ik heb er natuurlijk geen onderzoek naar gedaan, maar de geborgenheid van de eigen omgeving lijkt me een veel te generalistische en tegelijk beperkte verklaring voor terrorisme. Ik denk dat het eerder gaat om een combinatie van verschillende complexe emotionele en psychische processen die mensen ertoe bewegen terreurgeweld te plegen en een van die processen kan bijvoorbeeld het proces zijn van toenemende acceptatie van xenofobe uitlatingen in de media en in de samenleving. Waar het i.p.v. geborgenheid in eigen kring eerder om gaat is of je als individuele mens in zijn geheel, dus niet als aanhanger van een bepaalde religie of als iemand binnen een bepaalde omgeving, maar als mens in al je aspecten in staat bent om gebruik te maken van je talenten en je potentieel te verwezenlijken. Als dat perspectief ontbreekt vanwege discriminatie, taal- en leerachterstanden en andere sociale problemen die met name de lagere sociale klassen in de samenleving treffen, is er m.i. een grotere voedingsbodem voor terrorisme dan wanneer je al die sociale problemen niet hebt. Kortom, ik denk dat het allemaal wat complexer is dan jij voorstelt.

Libertain
Libertain28 aug. 2018 - 15:30

Zou ik het nog verder moeten doortrekken - het betreft hier een artikel die op een-enkel (individueel-psychologisch) oorzaak zich blijft toespitsen omdat op die manier de reële maatschappelijk-siociale oorzaken met een grote U-bocht omheen worden vermeden. Derhalve is de doorsnee nut van dergelijk verhaal minimaal.

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 7:43

Volgens deze redenering hadden ook veel nazi's een excuus om dat ze leden onder de vernedering van Versailles.

4 Reacties
Aart G. Broek
Aart G. Broek27 aug. 2018 - 9:00

@observer 1948 / Een opeenstapeling van schaamte-ervaringen wordt niet als ‘excuus’ opgevoerd, maar als verklaring. Dit neemt niet weg, dat ook het uitbreken van WOII aan (onder andere) Duitse zijde werd gevoed door ‘schaamte’ – d.w.z. het oplopen van ernstige schaamte en de angst voor nieuwe beschaming.

Karingin
Karingin27 aug. 2018 - 10:01

Dat klopt.

Observer1948
Observer194827 aug. 2018 - 10:25

De oplossing voor de nazi-aggressie was "Stunde Null". Mogelijk moeten de jihadisten op dezelfde manier aangepakt worden.

Libertain
Libertain28 aug. 2018 - 10:34

Het gaat niet om excuus, wie de oorzaak niet kent, kent de ontwikkelingen niet en de gevolgen ook niet. Per slot van rekening kun je zeker niet de Westerse beschaving als "excuus" aanvoeren.