Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Wat ons in een wurggreep houdt

Francisco van Jole over het verband tussen de energiecrisis en de debatcultuur in de Tweede Kamer
Joop

Zo herken je een oplichter

  •  
26-03-2014
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
237 keer bekeken
  •  
RTEmagicC_gezond_150_215.jpg
Vertrouw op je buik, in plaats van op je hoofd
Spreekt hij de waarheid en liegt zij? Hoe moet je daar achter komen? Onderzoekers denken dat je onderbewuste dat beter kan inzien dan wanneer je je hersenen dwingt zich er bewust mee bezig te houden. Dat bewuste gooit de boel alleen maar in de war.
Wie er echt op gaat letten heeft het maar in 54 procent van de gevallen goed en dat is nauwelijks meer dan het toeval.
Het is wel vreemd, want we weten dat mensen spiegelzenuwen hebben die helpen om beter met een ander mee te voelen: empathie. Zonder zulke vaardigheden zou het moeilijk zjin in een groep te leven en met andere mensen om te gaan. Je moet weten wat er zo’n beetje in ze om gaat en mensen zijn redelijk goed in het raden waar een ander over denkt. Waarom dan niet de oplichter herkennen?
De verklaring voor het slecht bewust herkennen van leugenaars, is dat mensen gaan letten op verdacht gedrag. Durft hij me wel in mijn ogen aan te kijken of vermijdt hij mijn blik? Wat zit ze daar nu zenuwachtig met die handen te spelen, zou ze wat te verbergen hebben? Je zoekt dus naar het cliché. Dat is niet slim, want iemand die iets te verbergen heeft kan je net zo braaf met zijn trouwe hondenogen aankijken als iemand die echt helemaal van niets weet. Je kunt niet afgaan op zulke stereotypen.
Hoe stel je dan vast of het onderbewuste daar wel toe in staat is? De onderzoekers lieten filmpjes zien van acteurs die vertelden dat ze geen geld hadden gestolen. Toch had ongeveer de helft van de acteurs wel degelijk een biljet van 100 dollar gestolen. De deelnemers aan het onderzoek waren niet geweldig in het aangeven wie loog en wie niet, maar als een associatietest werd gedaan – snel reageren op woorden (en daarbij zaten woorden zoals: onbetrouwbaar, oneerlijk, oplichter, maar ook eerlijk en waar) – ging het beter. Door die associaties konden de onderzoekers zien dat mensen toch wel degelijk in staat zijn – zij het via hun onderbewuste – een leugenaar te herkennen.
Dus vertrouw maar op je buik in plaats van op je hoofd als je een tweedehands auto gaat kopen.
Volg Ivan Wolffers ook op Twitter Ivan schrijft voor Joop elke dag een Gezond Weetje van de Dag:  klik hier voor een overzicht

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (4)

Newbrainwave
Newbrainwave26 mrt. 2014 - 10:26

Ik denk dat dat zeker klopt, onderbuikgevoelens zijn wat dit aangaat minder gekleurd door de wil of het denken in het algemeen. Intuïtief handelen, omzeilt het mededogen van de geest, al was het alleen al om niet te kunnen vertrouwen op diens aangeleerd vermogen signalen te herkennen. Ik bene r zelf heel slecht in, en vertrouw de grootste schurk nog. Zo zijn we in goede doen, meer vatbaar voor oplichters, dan wanneer we minder lekker in ons vel zitten. Geeft dit niet al aan, hoe kwetsbaar het oordeel, en daarmee het verstand onderhevig is aan emotie, en instinkt met ware ogen kijkt? Onderbuikgevoelens, interessant onderwerp. Ja ik luister daar nu meer naar. Dat is op zich een hele kunst!

Eellco2
Eellco226 mrt. 2014 - 10:26

Conclusie: het is nu bewezen dat proefpersonen in een testsituatie kunnen vaststellen, dat acteurs - die op een vertoond filmpje spélen dat ze niet weten dat hun 'diefstal' van € 100, in het kader een onderzoek, geen enkel probleem is, in de wetenschap gevraagd te zijn om mee te doen, omdat ze geacht worden zo goed te kunnen toneelspelen dat ze liegen - toch niet goed in staat blijken te acteren, dat ze ècht over over een 'diefstal' liegen.

neutralist
neutralist26 mrt. 2014 - 10:26

Oei, dat gaat hier gedonder geven Ivan. Want buikgevoel is populistisch. Daar houden de respondenten op Joop niet van. Gordels vast!

1 Reactie
schleborsjki
schleborsjki26 mrt. 2014 - 10:26

Jij hebt het over buik gevoelens waar nou juist wél nog eens over moet worden nagedacht.