Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

De Nederlandsche Bank biedt excuses aan voor slavernijverleden

President Klaas Knot vertelt over de praktijken van zijn historische voorganger
Joop

Zin in werk

  •  
20-01-2016
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Hoe kun je zin in je werk maken, op een niet spirituele, niet zweverige manier?
Zingeving & werk. Dat is het thema van de Maand van de Spiritualiteit die vrijdag begonnen is. Een oud thema, dat momenteel verhipt in allerlei duurzame varianten in mission statements van bedrijven opduikt. Zingeving is zinmaking Toch is zingeving meer dan window dressing. Op 11 maart 2014 verscheen in dagblad Trouw een artikel over een opmerkelijk onderzoek dat Detacherings- en wervingsselectiebureau voor hoogopgeleiden Yacht liet uitvoeren. Uit dit onderzoek, dat kort samengevat ging over de zin die mensen in hun werk hebben, bleek dat maar liefst zestig procent van de jonge hoogopgeleiden binnen twee jaar hun nieuwe bedrijf al weer verlaat, ondanks de uitstekende arbeidsvoorwaarden. Ze hebben behoefte aan iets anders. Volgens Yacht zijn ze op zoek naar ‘het goede gevoel’. Yacht rekende uit dat dit de “BV Nederland jaarlijks 1,4 miljard” kost. Het gaat om wat Eric Fleurbaay, oprichter van BusinessWise, in hetzelfde artikel noemde: ‘Er is een verschuiving van zelfverwerkelijking naar zingeving.’
Een paar jaar geleden organiseerde ik een symposium over zin in werk. Ik vroeg me af hoe die ‘zin’ uit zingeving te maken zou kunnen hebben met de zin, die je in je werk kunt hebben. Wat betekent dat eigenlijk ‘zin’.
Ik stelde deze vraag aan de inmiddels overleden filosoof René Gude, toenmalig Denker des Vaderlands. Hij sprak graag over humeurmanagement, dat hij ook wel ambachtelijk zingeven noemde. Wat is dat zin? Wat is dat, zingeving?
René Gude pleitte voor het actief zin maken. “Zingeving betekent dat je zelf aan de bak moet”, stelde Gude. Dat zelf aan de bak is iets heel anders dan wat traditioneel onder zingeving wordt verstaan. Traditioneel is zingeving eerder zinkrijging, iets wat ons wordt aangereikt, van bovenaf, door een bijzondere ervaring.
We zullen volgens Gude aan zingeving in de zin van zinmaking moeten doen om ons te weer te stellen tegen een verschijnsel als burn-out, dat langzamerhand epidemische vormen aanneemt.
Gude begon vervolgens het begrip ‘zin’ te ontrafelen. Hij onderscheidt vier soorten ‘zin’. De eerste noemt hij het zinnelijke, het lekkere, het lijfelijke aspect, het lustvolle. De tweede noemt Gude het zintuiglijke, het esthetische. De derde het zinrijke. Gude:‘We ervaren zin, doordat we volzinnen maken, in staat zijn te verwoorden wat we beleven, ervaren, maken, doen. Dit is de meest letterlijke vorm van zingeving door betekenisgeving.’ En als laatste onderscheidt Gude het zinvolle, dat je bijvoorbeeld achter de doelstelling staat van de ondernemingen waar je werkt.
Gewapend met deze vierdeling wilden we naar werk gaan kijken, in de hoop meer zicht te krijgen op stressfactoren bij werk, en uitval. Dat is niet meer gelukt, Gude overleed in maart vorig jaar.
Samen met de AWVN, de Algemene Werkgeversvereniging Nederland, heb ik de vierdeling van Gude opgepakt. We onderzoeken in hoeverre Gude’s gedachtegoed een instrument kan zijn bij het thema zingeving en werk. Niet spiritueel, niet zweverig, maar gewoon met de vraag of deze verschillende betekenissen van het woord ‘zin’ werknemers én werkgevers handvatten kunnen bieden om erachter te komen hoe je zin in je werk kunt maken. En kunt houden.
Komende weken een korte serie over de vierdeling die Gude maakte van het begrip zin.

Meer over:

werk, opinie, economie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (12)

Nick Ros
Nick Ros21 jan. 2016 - 9:27

Als ik zo de sfeer meet bij diverse bedrijven heeft werk geen sfeer meer laat staan zin. Hoog opgeleiden waar het om draait worden steeds gedeprimeerder en gaan nog van 08.00-17.00 uur. Stuwende motivaties verdampen. Alleen nog kunstjes voor de hypotheek.

[verwijderd]
[verwijderd]20 jan. 2016 - 22:39

--- Dit bericht is verwijderd —

2 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus20 jan. 2016 - 23:04

"De meest geestdodende kantoor of productiebanen zit weinig ‘zin’ in" In dat geval krijg je vanzelf wel zin als je trek begint te krijgen... Veel van dat geestdodende werk is overigens aan het verdwijnen, omdat repetitief werk wordt geautomatiseerd. Hele volksstammen zullen dus op zoek moeten naar iets zinvols om in hun onderhoud te voorzien. Want dat is het gevolg als naast veel simpel handwerk ook veel simpel denkwerk verdwijnt: je zult iets moeten zoeken waarbij je als mens echt een verschil maakt met een machine. Zoals in het onderwijs. Of desnoods bij een hondenuitlaatservice. Of door van dom productiewerk over te stappen op ambachtelijk vakmanschap. Dat zal inhoudelijk de grote verschuiving zijn van de volgende revolutie op de arbeidsmarkt: het komt er meer en meer op aan iets te doen waarbij je mens bent. Mensen kunnen dat als bedreiging zien (omdat ze menselijk tekort schieten) of als een uitdaging waarbij zingeving automatisch de vrucht op de taart is.

CharlesdeValois
CharlesdeValois31 jan. 2016 - 20:52

Nu noem je allemaal dingen op die de zin in werk specifiek in harde valuta doet liggen. En dat is juist waar we niet naar op zoek zijn met dit onderwerp.

Piet de Geus
Piet de Geus20 jan. 2016 - 17:45

Waar de zin in werk op gebaseerd is, hangt af van op welke treden van de aloude piramide van Maslow iemand staat. Wie niet te eten heeft, hoeft zich weinig vragen te stellen over zin in werk hebben: die wil zijn rammelende maag vullen zonder enige twijfel over of dat zinvol is of niet. Pas tijdens de volgende treden wordt het gecompliceerder omdat je daarvoor (veiligheid, sociaal contact, waardering en dergelijke) afhankelijk bent van anderen. En dus een sociaal mens moet zijn en iets voor anderen moet kunnen betekenen. Wil je ook nog aan zelfontplooiing en zelfverwezenlijking toekomen dan wordt het helemaal lastig, omdat daar vaak cognitieve dissonantie plaatsvindt: niet iedereen heeft zoveel geluk als Janneke Brinkman dat anderen waardering hebben voor kliederen met waterverf als middel tot zelfexpressie. Zin maken heeft vaak te maken met het onder druk van de realiteit naar beneden bijstellen van het zelfbeeld. Als niemand in jouw waterverfwerkjes geïnteresseerd is zul je toch op een andere manier iets voor je medemens moeten betekenen om in je levensonderhoud te voorzien: dat aquarelleren doe je dan maar in je vrije tijd als hobby. Ook als je de kunstacademie wel hebt doorlopen.

5 Reacties
CharlesdeValois
CharlesdeValois21 jan. 2016 - 11:36

Een mislukte of een onbegrepen kunstenaar kan heel zinvol zijn voor de sociale cohesie. Vermijden van een kunstenaar vergt oa. enorm veel van de tongriem; niet over praten. Rembrandt en van Gogh zijn bijvoorbeeld heel arm gestorven. Maar anno 2016 kan je dacht ik voor geld een diner in het nabij zijn van hun schilderijen organiseren. Bijstellen van het zelfbeeld heeft inderdaad te maken met de realiteit.

Kolok
Kolok21 jan. 2016 - 12:54

Rembrandt was geen mislukte kunstenaar hij is weliswaar bankroet gegaan maar had enorm veel geld verdient in zijn leven.

Piet de Geus
Piet de Geus21 jan. 2016 - 12:56

"Een mislukte of een onbegrepen kunstenaar kan heel zinvol zijn voor de sociale cohesie." Maar niet iedereen die 'lekker met klei bezig' is om zich 'te aarden' is een kunstenaar. En ook de kunstacademie verstrekt niet meer dan een rijbewijs, geen baangarantie. Voor de gevallen die jij op het oog hebt zijn er aparte circuits waarin kwaliteitseisen worden gesteld, voor jonge talenten iets ruimer dan voor wie al de kans heeft gehad zich te bewijzen.

CharlesdeValois
CharlesdeValois21 jan. 2016 - 21:34

Wat ik bedoel is - in bredere zin- dat de een die het minder goed doet voor een ander een maatstaf kan zijn dat hij het beter doet. Maw. je hebt altijd een sociale functie, En voor velen is de tekortkoming van de ander juist een vorm van zingeving om daarmee aan de gang te gaan. Bij van Gogh zie je dat het kan verkeren. Zijn hele leven was hij een zorgenkind, maar na zijn dood staan ze voor hem in de rij. Tijdens zijn leven had hij troost en geld nodig en na zijn dood geeft hij troost en geld. En dit voorbeeld kan je op velerlei manieren op het hier en het nu toepassen.

Piet de Geus
Piet de Geus22 jan. 2016 - 0:41

"Bij van Gogh zie je dat het kan verkeren." Maar om nu van de uitzondering de regel te maken? Ik heb daarvan de excessen gezien in de tijd van de contraprestatie: een paar keer per jaar iets in elkaar flansen (het kwam toch maar in een opslagdepot te staan) en in ruil daarvoor een uitkering krijgen en verder met rust gelaten worden. Het stikt werkelijk van de muzikanten met een daytime job en daar is niks mis mee. Niemand met een echte passie voor muziek laat zich daardoor weerhouden. En wie het lukt om daarmee voldoende anderen te vermaken kan dat baantje voor overdag op een gegeven moment opzeggen en alsnog van de muziek leven. Als je pas na je dood wordt gewaardeerd heb je niet alleen pech maar is dat ook buitengewoon uitzonderlijk. En, zoals gezegd, gelukkig zijn er tegenwoordig regelingen waarbij je door soortgenoten wordt beoordeeld die dat grotendeels voorkomen. Kijk maar eens hoeveel schrijvers louter door het bestaan van beurzen en stipendia aan het schrijven blijven, ook al kunnen ze daarmee hun broek niet zelfstandig ophouden.

Hell You
Hell You20 jan. 2016 - 15:42

O man......O Man! wat is dit weer een deceptie... zin in je werk maken en houden... ten behoeve van de AWVN, de Algemene Werkgeversvereniging Nederland. O MAN!!!!

1 Reactie
arjenZH
arjenZH21 jan. 2016 - 12:36

Uit je reactie begrijp ik dat je zelf nog nooit gewerkt hebt.