Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Geweldsorgie van agrarische testosteronbommen bij huis minister

Politie staat machteloos tegenover overmacht fundamentalistische boeren
Joop

ZEMBLA: 'Transgender met spijt'

  •  
19-12-2018
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
305 keer bekeken
  •  
De Nederlandse Vereniging voor Psychiaters weet na 16 jaar nog steeds niet hoe bepaald moet worden wie in aanmerking komt voor een geslachtsaanpassende operatie. Dat blijkt uit onderzoek van ZEMBLA. Deskundigen stellen in ZEMBLA dat de wens om van geslacht te veranderen in sommige gevallen een waan kan zijn die voortkomt uit schizofrenie of een psychose. Het debat over de screening van patiënten die een geslachtsveranderende operatie willen ondergaan, ligt gevoelig, erkent ZEMBLA. Lees hier het interview met Lisa van Ginneken , voorzitter van Transvisie, de patiëntenorganisatie voor transgenders, die op verzoek van de makers reageert op de uitzending. Volgens haar is spijt een zeldzaamheid.
Transgender met spijt De 40-jarige Patrick de Veen uit Emmen onderging in 2008 een operatie en werd Patricia. Uit zijn medisch dossier, in bezit van ZEMBLA, blijkt dat psychiaters van het UMC Groningen hem na het eerste contact in 1999 niet als ‘transseksueel’ diagnosticeerden. Omdat het verlangen om een vrouw te worden Patrick niet loslaat, gaat hij in 2006 terug naar het ziekenhuis in Groningen. Hij wordt wederom psychologisch onderzocht. Als onderdeel van de screening moet hij zich in het openbaar als vrouw gaan presenteren. In 2008 krijgt Patrick een verwijsbrief voor een operatie nadat hij de zogeheten ‘real life periode’ succesvol heeft doorlopen.
Drie maanden na de ingreep krijgt hij spijt. Zijn huidige psychiater, Gert Bakker, denkt dat zijn wens om vrouw te worden, destijds een waangedachte was. Bakker stelt dat de psychiaters van het UMCG bij Patrick waarschijnlijk onvoldoende hebben doorgevraagd. Bakker werkt al jaren met transgenders. Hij zegt: “Ik weet dat er meer mensen zijn met spijt.”
Na jaren van therapie is er inmiddels bij Patrick uitzichtloos en ondraaglijk lijden vastgesteld. Hij heeft toestemming voor euthanasie.
Consistente wens Uit het medisch dossier van De Veen blijkt dat de psychiaters van het UMC Groningen zijn wens van destijds “consistent” noemen. Het UMCG wil omwille van privacy niet in een interview reageren op vragen van ZEMBLA over De Veen. Wel schrijft een woordvoerder dat spijt een punt van zorg is. “ Zeker nu de medische behandeling steeds meer gezocht wordt, en ook laagdrempeliger bereikbaar wordt.”
Geen consensus Psychiater Joost à Campo behandelde in 2000 een patiënt met een paranoïde psychose. De patiënt was in een traject ter aanpassing van zijn geslacht. Maar na de behandeling voor de psychose verdween zijn wens voor geslachtsverandering. A Campo wil weten of dit vaker voorkomt en houdt in 2000 een enquête onder collega-psychiaters. 186 psychiaters reageren en rapporteren over 586 patiënten met genderdysforie. Bij 61 procent van de patiënten was sprake van comorbiditeit. A Campo: “Er was een enorme overlap met andere psychiatrische problematiek”.
A Campo wordt in 2002 door NRC hierover geïnterviewd. In reactie op die publicatie, vraagt de Inspectie Gezondheidszorg aan de Nederlandse Vereniging voor Psychiaters om een standpunt te formuleren over de indicatiestelling voor geslachtsveranderende ingrepen. Dat standpunt is er nooit gekomen. De NVvP verwijst na vragen van ZEMBLA naar een document waarin staat: “Er is op dit moment geen consensus over hoe de indicatiestelling voor genderbevestigende somatische behandeling het beste vorm kan krijgen.”
A Campo vindt dat er voorafgaand aan zo’n ingrijpende ingreep altijd een second opinion moet zijn.
Orgaanbank ZEMBLA bezoekt in deze uitzending chirurg Miroslav Djordjevic in Belgrado, die inmiddels 14 hersteloperaties heeft uitgevoerd bij spijtoptanten. 60 nieuwe patiënten hebben zich voor zo’n operatie aangemeld. Djordjevic pleit voor de oprichting van een Europese donorbank. Hij vindt het zonde dat verwijderde geslachtsorganen weggegooid worden terwijl je die kunt gebruiken voor transplantatie. “Dan krijg je betere resultaten,” aldus de Servische chirurg in ZEMBLA.
 

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (15)

Anita6
Anita610 mei 2019 - 9:09

Ik vind het een vreselijk probleem. Ik ken een kind van een vriendin, die al jaren een vrouw wil worden. Hij-zij heeft al haar naam veranderd en slikt medicijnen om vrouwelijk te lijken. Die medicijnen veroorzaken depressies en zelfmoordgedachten. Maar daar blijft het niet bij. Hij-zij staat ook op wachtlijst voor een geslachtsaanpassende operatie. Zijn-haar vriend heeft die al ondergaan en is ..... een spijtoptant. Wat moet je nou hierop zeggen? Ze waren beide heel gelukkig voor de operatie, al kleedden ze zich vrouwelijk. Nu is de relatie over door zowel de medicijnen als de operatie van 1 van beiden. Het is hartverscheurend, soms denk ik dat de mogelijkheid tot medicijnen en een operatie niet gelukkig maken. Het kan een waanidee zijn dat met je uiterlijk aan te passen, je identiteit bevestigd wordt of aanpast aan je nieuwe uiterlijk.

OlavM
OlavM22 dec. 2018 - 2:01

Helaas zijn er dus ook “spijtoptanten”. Dit betekent dat zeker niet te licht mag worden overgegaan tot geslachtsverandering. Voor zover mij bekend gebeurt dat in het algemeen dan ook niet, en gaat het om langdurige en geleidelijk voortgaande trajecten. Natuurlijk moet grondig psychiatrisch worden onderzocht wat met een individuele transgender-in-spe werkelijk aan de hand is, en kan niet over één nacht ijs worden gegaan. De leeftijd van zeven jaar die is genoemd lijkt me zeker veel te laag om zo’n drastische en praktisch onherroepelijke stap te nemen. Het is beter af te wachten hoe zo'n kind zich verder ontwikkelt, en daarbij ook goede psychologische begeleiding te geven. Het verschijnsel van transgender zijn –d.w.z. de ervaring een persoon te zijn die in het lichaam van het “verkeerde” geslacht is geboren, wat zich vaak al op jonge leeftijd openbaart – is reëel. Maar het blijft natuurlijk hoe dan ook van uiterst belang om zeer zorgvuldig en terughoudend te werk te gaan. De situatie van Patrick de Veen lijkt mij tamelijk specifiek en uitzonderlijk. Daarbij is duidelijk het e.e.a. goed misgegaan. Hij heeft, zo lijkt het, te weinig voor zijn eigen werkelijke gevoelens en identiteit kunnen opkomen, terwijl hij in een staat van verwarring verkeerde. Maar we moeten aan de andere kant niet de vergissing maken te denken dat transgenders per definitie psychiatrische patiënten zouden zijn in de zin dat ze aan wanen zouden lijden en/of in totale verwarring verkeren. Dat laten de mensen die duidelijk gelukkig zijn en gebleven met hun geslachtsverandering dan ook duidelijk zien, waaronder de nog jonge Tiuri. Waaruit de kennelijk "explosieve groei" van de aanmeldingen voor geslachtsverandering voortkomt, is de vraag. Dat heeft mogelijk te maken met de grotere bekendheid van het verschijnsel en de moderne chirurgische mogelijkheden. Een verplichte “second opinion” lijkt me tot slot sowieso een heel goed idee.

WatVroegerLinksWas
WatVroegerLinksWas20 dec. 2018 - 16:17

Het blijft een enorm lastig probleem. Ik heb bijna 3 jaar een relatie met een transgender vrouw gehad, en als zodanig ook veel andere transgenders ontmoet. Mijn toenmalige vriendin kwam uit Engeland. De naam- en geslachtsverandering op het paspoort was in Engeland relatief snel en eenvoudig geregeld. In Nederland is dit vele malen moeilijker. Ook gebruikte ze testosteronblockers en andere middelen op doktersrecept die redelijk eenvoudig werden verstrekt. Het traject hiervoor was in Engeland ook veel eenvoudiger dan in Nederland. Nederland stond, toen in ieder geval, bekend als een van de moeilijkste landen voor transgender behandelingen. Toen ze hier woonde heeft ze verschillende operaties laten uitvoeren bij privé klinieken, van haar eigen geld. Zij was emotioneel stabiel, had een goede baan, geen depressies, en gelukkig met haar nieuwe voorkomen. Kortom een 'succesverhaal'. Ik weet echter uit haar vriendenkring (die ook de mijne werd) dat dit lang niet altijd het geval is. Soms zijn het mensen die depressief, zwaar ongelukkig zijn, en denken dat als ze maar een andere identiteit 'nemen', hun problemen zullen verdwijnen. Die proberen ze er uit te filteren, maar de methodes zijn verre van perfect en veroorzaken ook weer leed. Kortom onmogelijke keuzes waar altijd mensen gedupeerd van zullen zijn..

gravin2
gravin220 dec. 2018 - 12:04

Ik vond het vooral een ontzettend trieste uitzending, mij bleef de opmerking van 1 der transgenders bij, hij stelde dat als je (meerdere) problemen hebt dat die niet ineens weg zijn nadat je omgebouwd bent. Hij heeft gelijk, er speelt vaak zoveel meer dan we weten/denken.

DaanOuwens
DaanOuwens20 dec. 2018 - 11:00

Het enige dat ik hierin kan zien is dat het een perfect dilemma is. De mensen die met vragen worstelen over hun seksuele identiteit kunnen nauwelijks een heldere eenduidige afweging maken en gaat zo veel door hen heen. De zorgverlening is er enerzijds op gerecht de drempels voor geslachtsverandering zo laag mogelijk te houden om deze mensen niet in enorme psychische problemen te brengen en als gevolg daarvan komen er mensen door de procedure, die enorme psychische problemen krijgen. Volgens mij is heeft onmogelijk dit altijd goed te doen. Het verbeteren van de huidige procedure begint met het erkennen van alle betrokkenen dat deze zorgverlening altijd, voor een deel van de patiënten, gaat falen. En vervolgens kan geprobeerd worden om in kleine stapjes de grootste fouten er uit te halen. Uit de uitzending bleek al dat er grote verschillen zitten in de besluiten die betrokken psychiaters nemen. Een verbetering kan zijn allemaal exact dezelfde procedure te volgen en te voorkomen dat een jong mens, in 1 maand een besluit neemt tot geslachtsoperatie. Als alle patiënten van te voren weten dat deze fase sowieso 4 maanden gaat duren is dat al minder belastend. Transparantie over de proces is een mooie eerste stap en dan nog zorgen dat iedereen zich er aan houdt.

Hank Nozemans
Hank Nozemans20 dec. 2018 - 10:52

Hij/zij heeft toch 9 jaar de tijd gehad om er over na te denken. Om dan de fout bij de begeleiding te legggen..

1 Reactie
RosaLange
RosaLange20 dec. 2018 - 12:08

En nu is het wachten op het volgende schandaal van een ‘transseksueel’ die zich niet mag laten ombouwen omdat psychiaters hem/haar niet als zodanig diagnosticeren.

ton14024
ton1402420 dec. 2018 - 10:31

Na 16 jaar weten ze het nog steeds niet. Nu vind ik 16 jaar (aan kennis) niet lang, u wel? Daar komen ongelukken van. Triest maar waar, en zo is het leven. Gelukkig gaat het ook vaak goed. Tel je zegeningen, niet je blauwe plekken.

msj_meijerink
msj_meijerink20 dec. 2018 - 8:56

Zelden zo'n triest relaas aangehoord als dit verhaal van Patrick. De hele familie was sterk ontroerd, maar ook boos op de diverse therapeuten. Wiens belang was in hun ogen nu het grootste? Ik kreeg stellig de indruk dat die totaal verkeerd was ingevuld door de diverse agogelaars! Schandalig!

Peeman
Peeman20 dec. 2018 - 6:31

"Genderbevestigend" lijkt me ondertussen niet meer het goede woord.

Jay K
Jay K20 dec. 2018 - 6:06

Ik ben bang dat door onze wil mensen het naar hun zin te maken we wel eens doorslaan. Transgender zijn is ook een geestelijk iets en kan door heel veel dingen komen en ik denk dat als we bepaalde oorzaken niet eerst willen of kunnen onderzoeken dat deze problemen niet oplossen door iemand fysiek te helpen. Als iemand bv van mening is dat het leven veranderd en of beter wordt als deze van geslacht veranderd of dat iemand er van overtuigd is dat al zijn of haar problemen komen doordat zij "in een verkeerd lichaam zitten" en in plaats van deze mensen te helpen we mee gaan in de waan, dan brengt dat alleen maar meer problemen met zich mee. Voor de mensen waarbij wel veel dingen veranderen denk ik zelf ook dat er een heel stuk placebo effect bij komt kijken. Daarnaast zijn er natuurlijk altijd ook mensen bij die dan ook echt gelukkig ervan worden. Let op, dit is wat ik zelf denk en ik noem hierbij ook geen feiten en probeer niemand hiermee voor gek te gaan verklaren.

Appi Mohamud
Appi Mohamud20 dec. 2018 - 1:36

Weet niet wat ik hier van moet vinden. Het staat je natuurlijk vrij om met je eigen lichaam te doen wat je zelf wilt, maar is spijt na zo een zwaar keus wel gegrond? Natuurlijk kan je spijt hebben, als je in een waan je arm of been verwijdert kan je na je wantoestand spijt van krijgen, laat staan bij zo een flinke ingreep wat zowel je hele leven als je hele uiterlijk verandert. Maar toch........ dan betekent het toch dat je niet echt goed over nagedacht hebt? Wat mij ook het meest verbaast is dat de het zelfde psychiater die een verkeerd oordeel bij een psychies niet in nu ook weer een oordeel hebben geveld dat de patiënt euthanasie mag plegen. Weten ze dit keer met de volle 100% dat de patiënt tijdens het uitvoeren van de daad niet spijt krijgt? Of dat dit uberhoubt is wat de patiënt echt wil? Maar een grooter moreel vraag zou zijn, is het uberhoubt goed om zulke zwaare beslissingen over te laten aan psychische patiënten?

3 Reacties
Mr Ed
Mr Ed20 dec. 2018 - 10:27

@Erik Dat hangt er natuurlijk vanaf of die patiënt wilsbekwaam is

Appi Mohamud
Appi Mohamud20 dec. 2018 - 15:40

Erik Smids, dat gebeurt voortdurend, meeste patiënten zijn ook opgesloten tegen hun zin. Als je bereid bent hun vrijheid te beroven om ze lichamelijk te beschermen moet je dan de geestelijke bescherming waar zo een instelling oorspronkelijk voor bedoelt was niet beter op letten? Van een gezond persoon zou ik zeggen pech gehad en eigen schuld je leert maar mee leven, maar een psychiatrische patiënt is een ander verhaal en je weet bij voorbaat al dat hun niet ten alle tijden naar een vrije keus handelen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe21 dec. 2018 - 0:34

Stoornissen in de "lichaamsidentiteit" komen voor, hoe bizar het ook lijkt. Mensen kunnen de diepe overtuiging hebben dat bv hun been er niet bij hoort, maar geen enkele arts zal op verzoek een gezond been verwijderen. Soms gaan deze mensen over tot auto-mutilatie.