Zelensky veegt Europa terecht de mantel uit

Wij gedragen ons veel te veel als Sjaan achteraan.

Volodymyr Zelensky heeft in Davos de Europese leiders behoorlijk de mantel uitgeveegd. In de woorden van mijn geliefde: zij gedragen zich als Sjaan achteraan in plaats van het voortouw te nemen. De president van Oekraïne eiste van zijn collega's veel meer samenwerking en veel meer initiatieven. Daar had hij groot gelijk in.

Zelensky zorgde er tijdens zijn speech voor aan de goede kant te blijven van president Trump. Hij heeft tenslotte de steun van de Verenigde Staten nodig om de oorlog vol te houden. Toch was zijn boodschap duidelijk: De Europese leiders dienen moed te vatten en een hoofdrol voor zichzelf op te eisen in het spel om de wereldmacht. Anders zullen zij niet alleen politiek maar ook economisch worden gemarginaliseerd.

Zelensky hield het zorgvuldig buiten zijn speech maar het publiek in Davos heeft ongetwijfeld gedacht aan de ferme houding die de Europese NAVO-leden en Canada innamen tegenover Trumps annexatieplannen met Groenland. Ze wezen dit voorstel krachtig af. Ze lieten de Amerikaanse president duidelijk weten dat ze zich ditmaal niet lieten kisten. Dat en alleen dat gaf Mark Rutte de kans "daddy" een uitweg te bieden zonder gezichtsverlies.

Gezichtsverlies leed Trump dezelfde dag wél. De door de Amerikaanse president tijdens zijn speech in Davos nog zo geprezen Poetin liet Steve Witkoff en Jared Kuschner vier uur lang tevergeefs tegen hem aanlullen. Zijn prijs voor vrede blijft de Donbas, die hem trouwens - zei hij - door zijn goede vriend Donald zelf beloofd is.

De komende dagen gaan onderhandelingen in Abu Dhabi verder. Zonder kopstukken. Met figuren van de tweede rang. De kans dat daar iets substantieels uitkomt is gering. Wel bestaat de vrees dat de grondslag wordt gelegd voor een Russisch-Amerikaanse economische deal.

Dat is voor de Europese leiders een reden te meer om naar Zelensky te luisteren. Het wordt tijd dat we leren te vertrouwen op onze eigen kracht in plaats van ons te verlaten op een bokkige uitsmijter.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin, zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo'n schandalige compensatie is geboden voor het toestaan van nieuwe boringen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: TBS.