Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Johan Vollenbroek: optreden Rutte ‘kortzichtig, misleidend en rampzalig’

Natuurorganisaties maandag om tafel met Johan Remkes
Joop

'Witte privileges'

  •  
19-03-2014
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
'White privilege' is geen verwijt, maar een term die de conversatie opent om de voorrechten die witte mensen automatisch genieten bespreekbaar te maken
Op de Facebookpagina van Jorgen Raymann zag ik onlangs de volgende vraag voorbij komen: “Just curious, what do you think ‘white privilege’ means?” Tot mijn verbazing bleek uit de antwoorden dat de meesten de term ‘White Privilege’ – letterlijk vertaald: ‘witte privileges’ – duidelijk niet begrepen. Daardoor viel het commentaar gauw uit context.
Toevallig bezocht ik in September het Sub Culture theater in Manhattan de  discussieavond A conversation about race (zie deze video) waar dit onderwerp uitgebreid ter sprake kwam. Het panel werd geleid door niemand minder dan Soledad O’Brien, journalist en programmamaker bij CNN. De twee andere panelleden waren comedian Bartunde Thurston en auteur van ‘How to be Black’ en Tanner Colby auteur van ‘Some of my best friends are Black’.
Tanner Colby, zelf blank en van zeer bevoorrechte achtergrond, gaf aan de term ‘white privilige’ wel te begrijpen, maar het niet eens te zijn met de terminologie. Volgens hem roept de term aversie op bij witte mensen, omdat het over zou (kunnen) komen als een verwijt. Het roept het gevoel op dat witte mensen verworven privileges zouden moeten opgeven om het leven van de zwarte mensen te vergemakkelijken.
Soledad O’Brien, getrouwd met een blanke man, legde daarop uit wat ‘white privilege’ echt is. Haar echtgenoot was eens, op weg naar London, zijn paspoort vergeten. Zonder enig probleem lukte het hem het vliegtuig in te komen en de overtocht te maken. Let wel: op een internationale vlucht, na 9/11!
“Je begrijpt dat dit alleen mogelijk is geweest, omdat jij als blanke man datgene belichaamt dat niet beangstigend is”, zei Soledad tegen haar man. “Iemand in exact dezelfde positie als jij, maar met een andere kleur, hadden ze niet doorgelaten.”
Aan het publiek vertelde de journaliste iets soortgelijks mee te hebben gemaakt. Zij is echter in een taxi gestapt, om zo snel mogelijk haar paspoort op te halen en het personeel te smeken haar alsnog op de vlucht toe te laten, wetende dat ze zonder paspoort nooit het vliegtuig in had gemogen. “En dat terwijl ik bekend ben!” Aan het bulderende gelach was duidelijk dat het kwartje was gevallen en Colby gaf aan dat hij het snapte ook als was hij het misschien nog steeds oneens over de woordkeus.
White privilege is geen verwijt, maar een term die de conversatie opent om de privileges die witte mensen automatisch genieten bespreekbaar te maken. Waar het in essentie om gaat is dat witte mensen privileges genieten die anderen puur vanwege hun uiterlijk worden ontzegd.
In het dagelijks leven zijn er talloze voorbeelden van. Wanneer een blanke man in een dure auto rijdt, is er niets aan de hand maar een niet-blank man met precies dezelfde status in precies dezelfde auto zal bij voorbaat worden aangehouden omdat het verdacht zou zijn. Witte mensen beseffen niet hoe vaak zwarte mensen voor onbenulligheden worden aangehouden en ondervraagd, omdat ze alleen al vanwege hun huidskleur bij voorbaat als verdacht worden gezien. Als blanke die dit nooit hoeft mee te maken, is het moeilijk dit te beseffen, laat staan erbij stil te staan. Toch is White Privilege geen beschuldiging.
Meer nog dan het uitlichten van dit onrecht geeft de term White privilege mensen die deze een bevoorrechte positie genieten de mogelijkheid om hun meegekregen privileges te gebruiken om de maatschappij ten positieve te veranderen.  Een treffend voorbeeld hiervan wordt weer gegeven in de video clip van Joy Degruy “A trip to the grocery store”.
Dit artikel verscheen eerder op de website Kroeshaar.com

Meer over:

opinie, leven,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (24)

Klapschaats2
Klapschaats219 mrt. 2014 - 14:51

Dat mag van toepassing zijn op de VS, in NL geldt dat evenwel mi niet of zeker niet op die manier. Dit is appels met peren vergelijken uit ook nog eens een heel andere culturele context.

kapitanlaipose
kapitanlaipose19 mrt. 2014 - 14:51

Nice try Mireille. Heel leuk dat je dit aankaart maar totaal zinloos. Als ik je fotootje zie is jouw pigment gehalte veel (maar dan ook echt veel) te hoog in je huid. Daarmee vervalt vanaf je geboorte het recht op white privilege. Het gevolg van het ontbreken van deze privilege, is dat je niet in aanmerking komt om racisme aan te kaarten. Je geeft zelf het filmpje Joy Degruy "A trip to the grocery store" aan als voorbeeld. Je ziet in dit filmpje hoe het werkt in de praktijk. Dus ik begrijp niet dat je zelf niet inziet dat jij niet de aangewezen persoon bent om dit aan te kaarten. Wanneer wordt het duidelijk dat mensen zoals jij met een hoog pigment gehalte dit soort dingen niet ter sprake mogen brengen. Doordat jij deze white privilege mist hoef ik ook niet inhoudelijk op je verhaal in te gaan: - In Afrika en Arabië is er veel meer racisme. Doe daar eens wat aan - Wat zeur je nou. Er is toch geen slavernij in Nederland - Word je nou niet moe van je slachtofferrol - Maar jij bent wel ok hoor!!! - Jullie zwartjes maken het er zelf naar. Dat jij zo beoordeeld wordt heb je te danken aan je kleurgenoten. - Nederland is het land met het minste racisme, dus hou op met zeuren - Op vakantie worden blanken ook benadeeld door politie en oplichters. Dussssssss.... - Als het je hier niet bevalt dan ga je toch terug naar je eigen land. - Ik ben ook wel eens geweigerd omdat ik een piercing had. - Mijn beste vriend is een zwarte Als ik een tip aan je mag geven: Zoek een oma als oma Zonnenberg uit Texel die het racisme van haar half Ghanese kleinzonen aankaartte. Zij als blanke kreeg massaal respons toen ze racisme aankaartte. Dat hoef jij niet te verwachten met je te hoge pigment gehalte. Laat een blank persoon (bij voorkeur een man) jouw stukjes over racisme schrijven. Dat sorteert waarschijnlijk meer effect.

neutralist
neutralist19 mrt. 2014 - 14:51

Ik denk dat het wel meevalt. Ja als het een BMW is met getint glas, dan kan het een aanhouding worden. Maar een keurige man in een dure Mercedes wordt heus niet aangehouden hoor.

Tom Meijer
Tom Meijer19 mrt. 2014 - 14:51

Het lijkt mij dat het van de norm of het gemiddelde afwijkende altijd gewantrouwd, anders behandeld, gediscrimineerd wordt. Als we in dit geval de kleuren omdraaien dan zien we de beoordeling en behandeling daarin weerspiegeld.

Sarah45
Sarah4519 mrt. 2014 - 14:51

Waarom mag het geen verwijt zijn? Omdat we de gesprekspartner niet durven te bruskeren? In Nederland wordt er misschien iets bewuster met de privileges omgegaan dan je denkt. En worden er misschien ook iets bewuster mensen buiten de deur gehouden dan je denkt. Dus die voorzichtigheid is nergens voor nodig. Sterker nog, die heeft al decennia nergens toe geleid. Stilzwijgen en diplomatie heeft alleen de uitwassen doen toenemen. Aangezien de groep waar het om gaat zich steeds meer is gaan veroorloven. Het is bijna vergelijkbaar met de bankiers na de bailouts...

schleborsjki
schleborsjki19 mrt. 2014 - 14:51

Aha, het privilege van de witte mens is dus een 'normale behandeling'. Maar dat mag je niet zo noemen, want de witte mens bepaald ALTIJD de spelregels.

Freddio
Freddio19 mrt. 2014 - 14:51

Er zijn meer voorbeelden van blanken die gewoon de honderd kilometer terug konden rijden om hun paspoort op te halen. En is het raar dat de bevoordeelde in dit geval haar man erop aangesproken wordt en niet de controleur.

pakmelk
pakmelk19 mrt. 2014 - 14:51

Grappig voorbeeld van dat vergeten paspoort. Dus omdat 1 blanke man dan toch met het vliegtuig kan, is dit een vorm van een witte privelege? Terwijl er jaarlijks honderden niet-blanke personen ons land binnen komen zonder paspoort....

Paulpeters
Paulpeters19 mrt. 2014 - 14:51

Ik ben het helemaal eens met de reactie van Han van der Horst hieronder. Het gaat er helemaal niet om dat ik als blanke over het algemeen vriendelijk en correct wordt behandeld, ook door allerlei autoriteiten. Dat is volstrekt normaal (en dus géén privilege), en zou het voor iedereen moeten zijn. Het probleem is dat anderen kennelijk achtergesteld zijn. Dus niet 'blanke privileges' zijn het probleem maar de 'zwarte achterstand'. Volgens mij zou het daarover moeten gaan. Ik vind het volstrekt logisch dat sommigen de term 'white privilege' volgens de auteur slecht begrijpen, want de letterlijke betekenis is niet wat de auteur ermee bedoeld. Het is een slecht gekozen term. Dus: Wat kunnen we eraan doen, zodat iedereen (ongeacht huidskleur) correct en vriendelijk wordt bejegend?

Patrick Faas
Patrick Faas19 mrt. 2014 - 14:51

De term “witte privileges” geeft duidelijk aanstoot en is daarom geen beleefde of politiek correcte term. Bovendien heeft Han van der Horst gelijk dat blanken geen echte privileges hebben, want rechten zijn net als voorrechten vastgelegd. Daarop kun je je beroepen. Iemand matsen daarentegen is een uitzondering, en niemand kan wettelijk eisen gematst te worden. Hoe juridisch incorrect de term “privilege” in dit geval ook mogen wezen, neem ik er geen aanstoot aan, voornamelijk omdat mijn moeder altijd riep dat wij “bevoorrechte mensen” zijn. Dat was geen snobisme, maar een poging een soort “noblesse oblige” te stimuleren. De kreet sloeg op sociale klasse en financiën, niet op etniciteit. En inderdaad, ik ben heel vaak gematst op basis van klasse, vooral in Engeland, waar het onderwerp “klasse” openlijk benoemd wordt. Maar nooit had ik het idee dat zulk gematst worden ook zou gelden voor platsprekende blanken. Op bekakte feestjes in Engeland, bijvoorbeeld, waren Afrikaanse prinsen, Arabische sjeiks en kinderen van Zuid-Amerikaanse ministers wel welkom, maar blanke Britse arbeiders niet, hoor. Klasse en etniciteit zijn niet hetzelfde, dus als er gematst of buitengesloten wordt, moet je wel kijken waarom. Met de term “witte” heb ik twee problemen. Ten eerste dus dat nog maar bewezen moet worden dat vermeende voorkeursbehandeling op etniciteit gebaseerd zou zijn en niet bijvoorbeeld op klasse en ten tweede omdat verschillende blanken al aangegeven hebben liever niet “wit,” maar “blank” genoemd te willen worden. Het is beleefd dat verzoek te honoreren, net als we tegenwoordig “zwart” zeggen en niet “neger.” De termen “neger” en “witte” klinken racistisch, vinden velen, en om dezelfde reden, namelijk dat ze vaak gebruikt worden door racisten. Ook ikzelf gebruik de term “wit” slechts als ik generaliserend negatief wil zijn over blanke cultuur. Opzettelijk pesterig dus, maar ik ben zelf blank. Ik mag af en toe “witte” zeggen, net als zwarten “nigga” mogen zeggen, maar andersom niet. Kijk, in het gewoonterecht hebben we dus toch een blank privilege: gebruik van de negatieve term “wit.” Maar dat privilege wordt in balans gebracht door het zwarte privilege op de term “nigga.”

[verwijderd]
[verwijderd]19 mrt. 2014 - 14:51

ik wil niet heel erg vervelend zijn, maar weet u hoevaak ik als hardrocker ben aangehouden? Of hoevaak mij toegang geweigerd is tot restaurants, kroegen of disco's? Voor mij was het makkelijk, gewoon kleden als de gemiddelde schaap en de poorten openen zich. Ik begrijp dat het voor een gekleurde niet zo is, maar waar het eigenlijk om gaat en wat we eigenlijk niet mogen zeggen is dat mensen nu eenmaal in hokjes worden geplaatst. Ook met betrekking tot veiligheid en sociaal gedrag. Dit is zeker niet altijd correct, maar wel het veiligste. Ik heb hier overigens geen oplossing voor. Als particulier kan ik het mij wel veroorloven om mensen buiten de hokjes om te oordelen, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Probleem is dat veel vooroordelen uit ervaringen zijn geboren en dat collectieve geheugen is niet altijd even makkelijk weg te poetsen. Maar wees blij, wij Tattas hebben ook in andere landen veel last van vooroordelen, zeker als je een alleenstaande blanke man bent, dan wordt je door de politie in bepaalde landen continue lastig gevallen omdat je waarschijnlijk op zoek bent naar jonge kinderen voor je vermaak en in veel andere landen worden tattas continue aangehouden omdat ze toch wel genoeg geld hebben.

1 Reactie
Sonia2
Sonia219 mrt. 2014 - 14:51

[Probleem is dat veel vooroordelen uit ervaringen zijn geboren] Maar is dat welzo, en zo ja, wat is dan "veel"? Ik weet nog dat mensen in durrepies nog nooit mensen van een andere etnische achtergrond hadden gezien, en al barstten van de vooroordelen. En dan zijn er nog massa's mensen die nog nooit een 'allochtoon' gesproken hebben, maar ook barsten van de vooroordelen.

Andy40
Andy4019 mrt. 2014 - 14:51

"Wanneer een blanke man in een dure auto rijdt, is er niets aan de hand maar een niet-blank man met precies dezelfde status in precies dezelfde auto zal bij voorbaat worden aangehouden omdat het verdacht zou zijn" zal dit echt zo vaak gebeuren? en zoja, is dat dan niet ook een ontkrachting van de term "witte privileges"?

2 Reacties
Sonia2
Sonia219 mrt. 2014 - 14:51

[zal dit echt zo vaak gebeuren? en zoja, is dat dan niet ook een ontkrachting van de term "witte privileges"?] Ja. Nee.

Tom Meijer
Tom Meijer19 mrt. 2014 - 14:51

"zal dit echt zo vaak gebeuren? en zoja, is dat dan niet ook een ontkrachting van de term "witte privileges"? " Uit het stellen van de vraag leid ik af dat U het niet begrepen heeft.

[verwijderd]
[verwijderd]19 mrt. 2014 - 14:51

Als ik zeg dat ik geen RTL Late Night kijk omdat ik Humberto Tan op zich wel een aardige man vind, maar ik vind het zo jammer dat hij geen intellectueel is en in mijn ogen weinig interessante of indringende vragen stelt, is dat dat discriminatie?

2 Reacties
Sonia2
Sonia219 mrt. 2014 - 14:51

Nee.

denmol
denmol19 mrt. 2014 - 14:51

"maar ik vind het zo jammer dat hij geen intellectueel is" Wat is je definitie om te bepalen of iemand wel of niet intellectueel is mijn beste?

FransAkkermans1947
FransAkkermans194719 mrt. 2014 - 14:51

"Witte mensen beseffen niet hoe vaak zwarte mensen voor onbenulligheden worden aangehouden en ondervraagd, omdat ze alleen al vanwege hun huidskleur bij voorbaat als verdacht worden gezien." Voor het aanhouden van zwarte mensen om onbenulligheden zijn verantwoordelijken aan te wijzen. Dat onrecht kun je bespreekbaar maken, bestrijden. Maar mij aanspreken omdat ik blank ben, wat ik niet kan veranderen, dat helpt geen zier.

2 Reacties
Sonia2
Sonia219 mrt. 2014 - 14:51

Ik lees anders nergens dat jij, Frans, door de schrijver wordt aangesproken. Dat jij het je persoonlijk aantrekt is natuurlijk een andere zaak. Afgezien daarvan is het heel logisch wanneer de schrijver hierover blanken zou aanspreken. In het kader van bewustwording. Want alleen dan is verandering mogelijk.

Tom Meijer
Tom Meijer19 mrt. 2014 - 14:51

"Maar mij aanspreken omdat ik blank ben, wat ik niet kan veranderen, dat helpt geen zier. " Maar dat is dus precies wat ze schrijft.

HanvanderHorst1
HanvanderHorst119 mrt. 2014 - 14:51

Dit artikel bevat een fundamentele denkfout. En dat is de gedachte, dat blanken bevoorrecht zijn, als mensen met een andere huidskleur worden gediscrimineerd. In een situatie waar discriminatie heerst, krijgen sommige mensen hun rechten niet en andere mensen hun rechten wel. Het probleem is dat niet iedereen op dezelfde voet wordt behandeld. Het probleem is niet in ons geval dat witten privileges genieten. Zij genieten geen privileges. Zij worden normaal behandeld zoals het hoort terwijl mensen met een andere kleur worden gediscrimineerd. Je zet de hele discussie op het verkeerde been door blanken gepriviligieerd te noemen. Dat impliceert namelijk dat zij rechten kwijt zouden moeten raken en niet dat mensen met een andere kleur qua rechten op het niveau van de blanken gebracht zouden moeten worden. Ook wordt consequent ´witten'gezegd waar het blanken moet zijn. Witte is afkomstig van het Engelse white en een anglicisme. Het is slecht Nederlands en dat is hinderlijk. De strijd tegen de discriminatie wordt door het hameren op white privilege dus niet gediend. Je jaagt er alleen mensen mee tegen je in het harnas die anders je bondgenoten zijn. Je maakt er discriminatie niet bespreekbaar mee maar juist onbespreekbaar zoals je de komende weken zult ervaren.

2 Reacties
Sarah45
Sarah4519 mrt. 2014 - 14:51

"Je jaagt er alleen mensen mee tegen je in het harnas die anders je bondgenoten zijn." - Dat zijn ze 'anders' (waarmee ik bedoel normaliter) juist NIET. Je jaagt er dus mensen nog verder mee tegen je in het harnas is wat je eigenlijk zegt. Men gaat van niets naar nog minder. "Je maakt er discriminatie niet bespreekbaar mee maar juist onbespreekbaar zoals je de komende weken zult ervaren." - Het is voldoende bespreekbaar. Niemand verandert zijn gedrag echter. Verandering vindt niet plaats zonder een mate van conflict. Zeker wanneer degenen met de priviliges dat helemaal prima vinden.

kindval
kindval19 mrt. 2014 - 14:51

Hear, hear!