
Beeld: Zembla (BNNVARA)
Stel je voor dat een hersenchirurg van Koerdische afkomst zijn terrein had vrijgegeven, zodat PKK-strijders een bokswedstrijd konden organiseren. Ondanks dat PKK-strijders een veel validere reden hebben dan neonazi’s, wat was de reactie van de media geweest?
Had de Koerdische man zich “overvallen” mogen voelen? Naar eigen zeggen had hij zijn terrein beschikbaar gesteld voor "jongelui uit heel Europa met een Koerdisch-nationalistische inslag". "Mijn vrouw en ik stellen onze tuin wel vaker ter beschikking voor bruiloften en partijen, maar nooit voor PKK-strijders."
De PKK kondigde in 2025 haar ontbinding en het beëindigen van de gewapende strijd aan. Volgens de Volkskrant is het nog onduidelijk wat de gevolgen daarvan zijn voor de Koerden in Syrië. Toch zou de media-aandacht vermoedelijk heel anders zijn geweest als een Koerdische tandarts zijn terrein beschikbaar had gesteld aan PKK-strijders in opleiding.
Hoewel velen dat liever niet onder ogen zien, is dit een voorbeeld van wit privilege. Zijn sociale klasse speelt ook een rol. De witte tandarts krijgt de ruimte om zijn verhaal te doen, zijn verbazing te uiten en zijn menselijke kant te laten zien. Hij fascili—eh, faciliteert niet slechts neonazisme, maar is ook een individu met gevoelens. Opeens stonden er neonazi’s op de stoep.
Uit de chatberichten die in de documentaire worden getoond, komt een ander beeld naar voren. In aanloop naar het vechttoernooi stelt een groepslid voor om een vlag met een verwijzing naar de Holocaust op te hangen.
Bas Eybergen reageert: “Doe maar niet. Mijn vrouw zal dat te rauw vinden en ik wil haar niet vervreemden van onze beweging nu ze steeds meer aan boord komt en stapje voor stapje nationaalsocialistische ideeën ontwikkelt. Zelf vind ik het ook niet nodig. We weten waarvoor we staan”, schrijft hij.
Meteen kwamen er associaties met het citaat van Thierry Baudet zelf: “Het is eigenlijk normaal voor een vrouw om een beetje linksig te zijn. Dan ontmoet ze een man die gewoon rechts is, en dan zegt ze: nou, die heeft ook wel gelijk. Eerst krijg je wat linkse praatjes, en dan zeg jij hoe het echt zit, en dan zegt zij: oké, dat is ook wel waar.”
Hier gebeurt dus iets ongelooflijk interessants. Hij is dus veel radicaler dan zijn vrouw. Zij moet gegroomd worden om later radicaler gedachtegoed en middelen van hem te kunnen tolereren. Haar brein moest veroverd worden en daar hielp “Sieg Heil” niet bepaald bij. Dat is namelijk “te rauw”.
Bas Eybergen zou zogenaamd ook niet gelieerd zijn aan FVD. Op het moment van schrijven staat de YouTube-video Behandeling agendapunt 6.d commissievergadering Land van Cuijk (26-01-2023) nog online. In die beschrijving staat een link naar “inspreker Bas Eybergen”. Deze video is inmiddels verwijderd. Als FVD Land van Cuijk opeens de beschrijving aanpast, hebben we deze video nog. Onder agendapunt 6d, waar de bijdragen op spreker zijn geordend, is vanaf 20:20 de tandarts Bas Eybergen aan het woord.
Als Bas Eybergen niet gelieerd was aan de FVD, waarom zou FVD Land van Cuijk überhaupt zijn bijdrage online gooien? Hoewel dit aanknopingspunt geen formeel lidmaatschap of partijfunctie bevestigt, zou het nogal vreemd zijn om te beweren dat er geen politieke associatie bestond.
Dit is uiteindelijk wel de kern van deze kwestie. Het gaat niet over wie er op dat terrein mocht vechten. Het gaat vooral ook om wie het voordeel van de twijfel krijgt, wie als individu wordt behandeld en wie onmiddellijk verdacht is. Zelfs FVD krijgt na incident op incident op incident hier het voordeel van de twijfel.
Minister van Justitie David van Weel vindt dat de partij vooral maar eens “daar krachtig afstand van nemen”. Maar hoe vaak moet er nog een neonazistisch netwerk in de omgeving van FVD opduiken voordat we ophouden met doen alsof het om incidenten gaat? We zien witte Nederlanders in een nette blouse, dus we geven ze nog een kans. Dorian Gray ziet er namelijk nog keurig, knap en gezond uit. Je moet alleen niet vragen wat er op zolder hangt.