Wij moeten ophouden elkaar het spreken onmogelijk te maken

De parallel tussen de Utrechtse debatwedstrijd, Loods24 en Engelen

In gebouwen van de Universiteit Utrecht en het bijbehorende Utrecht University College hebben deze week tal van bijeenkomsten plaats gevonden in het kader van het European Universities Debating Championship. Vrijdag zou de finale plaats vinden in Tivoli/Vredenburg. Die gaat niet door omdat dit theater zogenaamd ontdekte dat aan dit toernooi ook studenten uit Israël deelnamen. Daarom is nu in het kader van de culturele boycot van dat land het Championship aan de dijk gezet om het maar eens op zuiver Hollandse wijze te formuleren. De universiteit en het University College sloten zich daarbij aan.

De herdenking van de holocaust bij Loods24 in Rotterdam is niet ongestoord verlopen. Onder de bezoekers hadden zich activisten gemengd, die toen de ambassadeur van Israël het woord kreeg, leuzen aanhieven en hem de rug toekeerden. Het waren er maar een paar en ze werden onmiddellijk door potige agenten weggeleid. Onder hen was Jaap Hamburger, een welsprekend lid van Een Ander Joods Geluid, tenminste als ik mij niet vergis. Tegelijk hief een ander deel van het publiek een bekend joods lied aan.

Eigenlijk mocht dit incidentje geen naam hebben. Je zou zelfs kunnen zeggen, dat een kort moment van protest wel gepast had binnen deze plechtigheid. De vraag is echter wat alles bij elkaar het effect was. Er werd geen opening geboden tot dialoog. Er is niet gebouwd aan wederzijds respect voor radicaal uiteenlopende denkbeelden. Integendeel, de oogst van deze actie is gegroeid wederzijds wantrouwen en wat gevaarlijker is, verachting en haat.

Datzelfde geldt voor wat zich in Utrecht afspeelde. Aan de “ontdekking” van Tivoli/Vredenburg gingen enkele dagen van kleine pro-Palestijnse demonstraties vooraf, waarbij letterlijk stevig op de trom geslagen werd. Het was een geluid dat elk gesprek zou overstemmen.

Een debating championship is bij uitstek een activiteit waaraan een universiteit gastvrijheid hoort te verlenen. Nu zal men zeker opmerken, dat ver voor de oorlog rector magnificus Johan Huizinga een delegatie nazi-studenten zijn universiteit afzette maar dat was een duidelijk politiek gezelschap. De Israëlische deelnemers aan het kampioenschap komen van universiteiten en niet van een of andere partij. Het gaat niet aan personen van een debat uit te sluiten omdat ze in jouw ogen het verkeerde paspoort hebben. Als de universiteit en Tivoli/Vredenburg samen met dat University College iets bewezen hebben, dan wel dat het ze aan argumenten ontbreekt.

De enige manier waarop het drama in het onheilige land tot een oplossing kan worden gebracht, is door middel van onderhandelingen en een oplossing die recht doet aan beide partijen. Wie kiest voor een totale overwinning – van Palestina of van Israël – zal totale vernietiging oogsten.

Dat hebben de radicalen aan beide kanten niet door. Zij hebben maar een stip aan hun horizon: de Endsieg. Wat dat betreft is de afloop van het kampioenschap debatteren symbolisch. Dat is afgebroken.

Wat erger is, we hebben hier tegelijk te maken met een teken des tijds. Dit is namelijk een keuze voor het model Engelen waar momenteel een soort voorstadium van een burgeroorlog heerst, zoals de NRC in een fraaie reportage aantoont. Het gif in de tegenstellingen tussen pro-Palestijnen en pro-Israëli doet zich ook in andere maatschappelijke debatten voor.

Dat is geen goed teken. Wij moeten ophouden elkaar het spreken onmogelijk te maken.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu, Homerus, Nolan en de Odyssee.