Wie klaagt over slechte verpleeghuiszorg, riskeert een locatieverbod

Mantelzorgers die de toegang ontzegd wordt zijn vaak klokkenluiders die wettelijk onvoldoende beschermd zijn

Financieel kwetsbare zorgorganisaties en kwalitatief goede zorg gaan niet vanzelf samen. Toch blijft de relatie tussen financiële problemen, slechte zorg en het weren van kritische familieleden en mantelzorgers grotendeels buiten beeld.

Als een vader of moeder in een verpleeghuis woont, vertrouwt familie erop dat de zorg goed geregeld is. Maar wat als er medicatiefouten worden gemaakt, de verzorging tekortschiet en afspraken niet worden nagekomen?

Je trekt aan de bel, dient klachten in en dringt aan op verbetering. Maar in plaats van betere zorg krijg je als familielid of mantelzorger het verwijt dat je intimiderend of bedreigend bent. Uiteindelijk volgt zelfs een locatieverbod: je mag het verpleeghuis niet meer in. Wie opkomt voor een kwetsbare ouder, wordt zo zelf buitengesloten. Dit roept een belangrijke vraag op: wat gebeurt er als iemand die misstanden in de ouderenzorg aankaart, uiteindelijk zelf als het probleem wordt gezien?

Voorbeelden uit de praktijk
In Enschede kregen in 2025 de dochter van een bewoonster van verpleeghuis Cromhoff en haar partner een locatieverbod. Zij hadden kritiek op de diabeteszorg van haar moeder, die herhaaldelijk gevaarlijk lage bloedsuikerwaarden kreeg. De dochter vond dat het personeel onvoldoende naar haar waarschuwingen luisterde.

Ook bij Zorggroep Meander in Veendam escaleerde een conflict over de verzorging. De Geschillencommissie stelde in 2025 vast dat medewerkers de echtgenote van een klagende man onheus hadden bejegend. De zorgorganisatie had daarvoor excuses aangeboden. Diezelfde man had echter een toegangsverbod van zes weken gekregen.

En bij woonzorgcentrum De Klinker in Amsterdam leidde een jarenlang conflict over de kwaliteit van de zorg tot een locatieverbod voor de zoon van een bewoner. De familie vond dat zorgproblemen onvoldoende werden opgelost en dat de schuld steeds bij hen werd gelegd.

De klager wordt de beklaagde
Natuurlijk moeten zorgmedewerkers worden beschermd tegen agressie en bedreigingen. Maar er is een wezenlijk verschil tussen daadwerkelijk intimiderend gedrag en een familielid dat vasthoudend opkomt voor een ouder die onvoldoende zorg krijgt, de mantelzorger deels taken overneemt van zorgmedewerkers en vervolgens beticht wordt van intimidatie en bedreiging.

Lastige vragen stellen is geen intimidatie. Klachten documenteren is geen bedreiging. Een locatieverbod mag geen middel worden om kritische familieleden en mantelzorgers die de zorgmedewerkers ontlasten, monddood te maken.

In Noord-Nederland speelde deze problematiek. In 2010 oordeelde de rechtbank over een jaar lang toegangsverbod voor een zoon die zijn moeder in verzorgingstehuis Vredewold in Leek bezocht. De rechter vond die maatregel disproportioneel en bepaalde dat het verbod moest worden opgeheven.

De politiek waarschuwde al in 2013
SP-Kamerlid Renske Leijten diende in juli 2013 al een motie in om landelijk te inventariseren hoe vaak familieleden bezoekbeperkingen kregen en waarom. De motie werd toen verworpen. In 2015 en 2016 waarschuwde zij opnieuw voor klagende familieleden die als lastig werden bestempeld en toegangsverboden kregen. Meer dan tien jaar later zien we nog steeds vergelijkbare situaties. Wat is er veranderd?

Onderzoek de gevolgen en samenhang van financiële kwetsbaarheid
Financiële problemen kunnen leiden tot grote nadelige gevolgen. Zoals personeelstekorten, een hoge werkdruk en organisatorische instabiliteit. Dat raakt uiteindelijk de bewoners.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) moeten daarom onderzoeken of financiële kwetsbaarheid, tekortschietende zorg, familieklachten en locatieverboden met elkaar samenhangen. Worden kritische familieleden en mantelzorgers bij financieel kwetsbare instellingen vaker geweerd? Verdwijnt de oorspronkelijke zorgklacht uit beeld zodra de klager zelf onderwerp van discussie wordt? Een locatieverbod mag nooit een vluchtweg worden voor zorgbestuurders die hun organisatorische en financiële problemen niet “in control” hebben en oplossen.

Geldzorgen hebben impact op de kwaliteit van de zorg
De ouderenzorg kenmerkt zich vooral door een structureel gebrek aan geld. Dat heeft per definitie impact op de kwaliteit van zorg welke deze zorginstellingen moeten leveren. Misstanden kunnen dus gauw op de loer liggen.

Een locatieverbod kan bij financieel kwetsbare zorginstellingen ook fungeren als deksel op een doofpot. Om misstanden over de kwaliteit van zorg te kunnen maskeren. Wie de boodschapper verwijdert, verwijdert niet het probleem. En wie controleert dan nog wat er achter gesloten deuren gebeurt wanneer de familie niet meer naar binnen mag?

Dat vraagt vooral van bestuurders een forse terughoudendheid in het uitvaardigen van locatieverboden als er wordt geklaagd over misstanden en de kwaliteit van zorg!