
Op 4 oktober plaatsen miljoenen mensen een foto van hun hond of kat, en 's avonds ligt er een stuk varken, koe of kip op hun bord zonder dat iemand aan tafel daar een seconde bij stilstaat. Dat is Werelddierendag in een samenleving die haar eigen soort heilig verklaart en alle andere soorten als grondstof misbruikt.
Vijfduizend jaar menselijke beschaving noemen we nog steeds vooruitgang, terwijl één diersoort in die tijd de hele planeet bezet houdt en alles wat leeft indeelt naar nut. En zo gaan we eeuwen door tot de zon het wel genoeg vindt of de mens eerder de planeet onleefbaar heeft gemaakt.
Eerst kwamen de religies, die ons via de goden de heerschappij gaven, daarna de wetenschap, die haar proefdieren nodig denkt te hebben zonder veel morele consideratie, en daarna het humanisme en een stoet andere ismen die de mens in het midden zetten en de rest van de levende wereld in de brute marge van de uitbuiting zonder momenten van bezinning.
We dachten ook ooit dat de zon om de aarde draaide, en we hielden dat vol tot het niet meer kon. Ook keken we naar slavernij als naar de gewoonste zaak van de wereld. En vrouwen waren tot voor kort tweederangsburgers. Er is dus nog steeds hoop in steeds banger wordende dagen gevuld met polarisaties zonder filters van zelfreflectie en zelfbeheersing.
Eerder liet ik in gedachten de mensmonsters hun 'Omkeringsfeest' vieren, met wijn, dans en offers, omdat de werkelijkheid zo weinig verschilt van die satire dat ik haar niet eens hoefde te overdrijven met stijlmiddelen en symboliek. Zodat op één dag per jaar de mensen de dieren waren en al de andere dieren vrij. Helaas bestaan sprookjes, fabels en mythen alleen in het escapisme van het bestaan.
Het antropocentrisme past naast het fascisme, communisme en fundamentalisme. In overtuiging van het gelijk zo handelen dat ongelijkheid de norm is binnen gemeenschappen met onvrijheid die standaard is. Soms worden echter landen en mensen bevrijd. Bij het andere dier is dit nog steeds niet het geval. Omdat er met of zonder goddelijk gebod gedacht wordt dat de mens alles voor het zeggen heeft en alles mag doen met de aarde, de natuur en de dieren.
Speciesisme heet de leer waarop dit rust, de discriminatie van wezens op grond van hun soort, en zij staat in dezelfde rij als racisme en seksisme, alleen weigert de meerderheid van mijn soortgenoten die rij verder te bekijken dan de eigen ideologie in het hoofd toelaat.
Per jaar worden er ruim tachtig miljard 'landbouwhuisdieren' geslacht - er zijn schattingen die ruim voorbij de 100 gaan – voor ons eten, en reken je de vissen mee – dat zou ik zeker doen, daar zij lijden ervaren – dan praten we over één tot twee biljoen levens.
Daar komen de ontelbare wilde dieren bij die we voor de lol afschieten, de ruim honderd miljoen dieren in laboratoria voor het goede doel van ziektebestrijding en de soorten die verdwijnen terwijl wij ons zorgen maken over wat we vandaag eten, welke vakantie moet worden geboekt en welke carrière met veel inkomsten voor het grijpen ligt.
Wij weten natuurlijk allang dat alle andere dieren er niet voor menselijke behoeften zijn. Dat zij een intrinsieke waarde bezitten los van de mens, dat zij integriteit hebben en soorteigen gedrag, waarbij zij vooral door de mens pijn, stress en angst ervaren.
Maar we gaan gewoon door met eten, kopen en wegkijken, en deze soortgenoten verdienen van mij de woorden die ik al jaren gebruik, ook al krijg ik er elke keer opnieuw een etiket voor terug: radicaal, extremist, soms zelfs terrorist.
Ik zet liever geestelijke denkbommen onder het bestaan van de meerderheid dan dat ik meeloop in een collaboratie waarvan de slachtoffers geen stem hebben en zij de grootste vergeten slachtoffers zijn binnen het antropoceen.
Een tijdperk waarin we leven. Volgens sommige onderzoekers is dat tijdperk al begonnen aan het begin van het Holoceen, zo'n 11.000 jaar geleden, toen de mens dieren ging domesticeren en het land ging bewerken, al laat de gangbare opvatting het pas veel later beginnen, bij de industriële revolutie of rond 1950, maar dat we er nu in leven lijkt een onontkoombaar noodlot te zijn.
Die 11.000 jaar is trouwens en fractie van een seconde als je de geschiedenis van de aarde in één etmaal samenperst, en niet meer dan een oogwenk binnen de 13,8 miljard jaar van het heelal, maar jammer genoeg kijken de meeste mensen niet verder dan het moment van hun bestaan en denken zij uniek te zijn om zo vernietigend te blijven handelen.
De opwarming van de aarde, ontbossing en het uitsterven van planten en dieren met daarbij het zien van het andere dier als werktuig, instrument, goed en object is gemeengoed. En dan noemen we de mens goed.
Vrijheidsstrijders die geen geweld meer kunnen zien, zo noem ik degenen liever die opkomen voor het welzijn en de rechten van alle dieren, en u mag zelf bepalen welk woord het beste past bij iemand die zwijgt over en meewerkt aan een systeem van werkkampen, laboratoria en slachthuizen dat dagelijks draait op onze gewoonten om onze lusten bot te vieren.
Toch vier ik op Dierendag ook echt iets moois, want de dieren zelf zijn een wonder van de natuur, van de evolutie en schepping, zoals u wilt, elke soort en elk individu uniek, en het mag gezegd en moet herhaald worden - keer op keer - dat we dit rijke, mysterieuze geheel aan dieren gaan vieren in plaats van opeten.
Samen leven op een aarde omdat alles en iedereen zo verdomd kwetsbaar is.
Wie niet langer aan het lijden van al het andere op de wereld wil deelnemen, want het begint vandaag met wat er op het bord ligt, kan nieuwe keuzes maken.
Er is ook genoeg werk te doen binnen deze werkelijke sociale beweging om meer mensen en andere dieren te bevrijden. Racisme, discriminatie, seksisme en speciesisme komen uit dezelfde hoeken.
Eet vandaag, morgen en overmorgen smakelijk, denk er eens bij na dat leed op het bord en in uw maag geen vanzelfsprekendheid is. Net zoals andere misstanden in de geschiedenis toen en nu fout waren.
We zijn gewoon zoogdieren die door de tijd de macht hebben gegrepen en heersen als monsters. Het kan anders en beter, met wat meer empathie, compassie, kennis, inzicht en wijsheid. Het andere dier is gewoon ook een prachtig subject van een kort bestaan.