Welke impact hebben verkiezingen op vrede en oorlog?

Nico schrijft een serie over oorlog, dit is aflevering 129

Er komen of waren weer heel wat verkiezingen. In de Verenigde Staten, Israël, Brazilië, Rusland, Frankrijk, Servië, Nederland, te veel om op te noemen. Domme mensen hopen dat die kunnen leiden tot minder oorlog, maar slimme mensen weten dat de impact daarvan meerdere kanten op kan gaan. Maar wat zou het toch mooi zijn als de democratie in staat is een oorlog te stoppen.

Formeel zijn de midterms op dinsdag 3 november in Amerika geen presidentsverkiezingen, maar wordt een groot deel van het Congres gekozen. In de praktijk zullen veel kiezers echter de kans aangrijpen om over Trump te oordelen. In het blad Argus schrijft ene Gerard de Wit een doorwrocht artikel over de verkiezingen halverwege de zittingstermijn van een president. Zijn prognose: grote kans dat Trump weer over verkiezingsfraude begint. De Wit legt helder uit met welke scenario’s rekening moet worden gehouden. ‘In beide scenario’s heeft de president een belangrijk wapen: hij kan wetten treffen met zijn veto, dat slechts kan worden opgeheven door een twee derde meerderheid in Huis en Senaat. Trump kan gewoon blijven regeren bij decreet via Executive Orders, die slechts ongedaan gemaakt kunnen worden door een twee derde meerderheid van Senaat en Huis, dan wel via een vonnis van de federale rechter. Dat ziet er dus niet erg hoopvol uit voor de Democraten.’ (Argus 22/10/2026)

In Israël hebben de verkiezingen op 27 oktober geen echt resultaat opgeleverd. De oorlog in Gaza speelde een ondergeschikte rol. Een democratie kan ook een conservatieve meerderheid opleveren. De Palestijnen blijven de echte verliezers.

Zoals verwacht won Poetin zijn schijnverkiezingen in september. Vroeger was je een linkse communist als je pro-Rusland was. Ik snap niet goed waarom dat nu andersom is. Forum voor Democratie is pro-Poetin. Mevrouw Le Pen idem dito. En de PVV is tegen militaire steun aan Oekraïne.

De autocraten in de wereld kunnen profiteren van verkiezingsuitslagen, maar ze kunnen ook pech hebben. Trump zal er de pest in hebben dat Bolsonaro jr. In Brazilië niet gewonnen heeft. En Poetin zal niet blij zijn met de winst van de studentenbeweging in Servië.

Bij de verkiezingen voor de provinciale staten in Nederland, in maart 2027, speelt de oorlog natuurlijk nauwelijks een rol. Maar toch, het zal wel degelijk uitmaken of een meerderheid op rechtse of linkse partijen stemt. De samenstelling van de Eerste Kamer is vooral in het geding en de vraag of het kabinet Jetten nog even door mag. Ik vrees dat het feit dat we met te veel partijen te maken hebben het beleid de komende tijd zal blijven verlammen. We zullen doorgaan met het steunen van Oekraïne en we blijven meedoen in de EU en de NAVO. Het interesseert mij wat u daarvan vindt, maar u weet ook dat wat mij betreft we Oekraïne moeten blijven helpen en de NAVO niet meer van deze tijd is. Er moet, zoals ik eerder bepleitte, een coalitie worden gevormd van landen die vrede een grotere prioriteit toekennen dan oorlog, de democratie tot uitgangspunt van het beleid maken en het recht en de afgesproken spelregels inzake oorlog en vrede eerbiedigen. Opdat we verlost worden van de doorgeslagen alleenheersers, de dictaturen, de fnuikende invloed van religie op politiek in Amerika, Rusland en Israël en de toenemende oorlogsdreiging. Blijf dat verlangen vooral naïef noemen.

In zijn column op de voorpagina van de Volkskrant schreef Peter Middendorp gisteren: ’Meer nog dan de Russen vrees ik onszelf – om de vrede te bewaren, kunnen verkiezingen het beste zo snel mogelijk worden afgeschaft.’