Weinig interne democratie bij PRO

Op 13 juni besluit het gezamenlijke congres van GL-PvdA om PRO op te richten. Opvallend: de leden, waaronder ik, mogen helemaal niet stemmen over die mijns inziens holle naam. Dat is jammer genoeg kenmerkend voor het interne democratische gehalte van de nieuwe partij. Een paar voorbeelden.

Op de agenda staat de inrichting van de nieuwe partij: statuten en huishoudelijk reglement. Er waren vele honderden reacties op de voorstellen, logisch dat de gezamenlijke partijbesturen een filter inlasten. Daartoe werd een geloot ‘ledenberaad’ ingesteld. Dat heeft, intensief begeleid door de partijbesturen, besloten dat bijna alle reacties niet besproken gaan worden, laat staan dat er over wordt gestemd. Er lagen bijvoorbeeld voorstellen om een verenigingsraad met beslissingsbevoegdheden of een adviesraad met alleen adviserende bevoegdheden in te stellen. Daar kun je van alles over zeggen, maar niet op dit congres.

De interne democratie beperkt zich, naast die congressen, tot een Raad van Toezicht van negen leden met een meer juridische functie en een geloot ledenberaad. Een dergelijk beraad kan zinvol zijn om voor problemen een oplossing met draagvlak te vinden, maar kan nooit een vervanging zijn van een gekozen orgaan als een verenigings- of adviesraad. Het gekke is, dat dat gelote ledenberaad een centrale rol had in de voorbereiding van het congres, terwijl het reglementair nog helemaal niet bestaat. Bij de Raad van Toezicht en het ledenberaad staan de plaatselijke afdelingen, die de basis zouden moeten vormen van een ledenpartij, buiten spel.

Ook de congressen zelf krijgen zware beperkingen opgelegd. Om op congressen een motie of amendement in te dienen zijn respectievelijk ruim 500 en ruim 1000 handtekeningen nodig. Dat is voor de ‘gewone’ leden onhaalbaar. Bij de keuze voor de kandidaten voor de lijsten voor de Kamers en het Europarlement is het congres niet doorslaggevend: de volgorde van de kandidatenlijst van het partij- of afdelingsbestuur telt voor 50% mee. De leden mochten eens verkeerd stemmen!

De voorstellen voor de inrichting van PRO en de manier waarop ze behandeld worden zijn een voorbeeld van ‘geleide democratie’. Het getuigt van bange politieke leiders, die angstvallig controle willen houden. Dat is een trend die zich natuurlijk niet beperkt tot GL-PvdA. Maar juist links zou zich daar verre van moeten houden.