Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte negeerde archiefwet en wiste jarenlang elke dag sms’jes

Landsadvocaat: toestel premier had ruimte voor slechts 20 berichten
Joop

Weer zo’n luchtballonnetje in het onderwijs

  •  
09-12-2010
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Minister Van Bijsterveldt zou zich tot haar eigen 'kerntaken' moeten beperken
“Ik moet wat doen.” Dat zegt minister Van Bijsterveldt van Onderwijs. Want uit internationaal vergelijkend onderzoek blijkt dat Nederland is gedaald op de ranglijst. Met wiskunde en natuurwetenschappen zijn we gezakt naar de 11e plaats. Van Bijsterveldt wil actie, middelbare scholen moeten zich meer tot ‘kerntaken’ beperken.
Minister Van Bijsterveldt bedoelt het vast goed, ze maakt zich vast zorgen om het onderwijs. Het is niet zo’n net gezegde, ‘maar de weg naar de hel is geplaveid met goede bedoelingen’. Het onderwijs heeft niets aan dergelijke goede bedoelingen.
Wanneer er in een organisatie over ‘kerntaken’ wordt gesproken, dan wordt er vaak gesproken over dat er te veel kosten worden gemaakt en dat er ergens moet worden bezuinigd. Nu kan je als minister van Onderwijs het woord bezuiniging moeilijk in de mond nemen, want dan zakken we nog verder op internationale ranglijsten. En opeens had de minister een goed idee: ‘middelbare scholen moeten zich meer tot ‘kerntaken’ beperken’.
Mijn broek zakt ervan af. Wat een onzin. Weer zo’n luchtballonnetje van de minister. Op middelbare scholen moet het onderwijs zich richten tot de kernvakken Nederlands, Engels, wiskunde en andere bètavakken waarna elke periode afgesloten moet worden met een tussentijdse toets. Voor elke basisschool moet er een verplichte eindtoets komen. Vakken met een maatschappelijke taak, zoals het kinderen bewust maken van overgewicht en hoe om te gaan met geld, kunnen volgens de minister uit het pakket.
Om de taal van de minister te gebruiken. Nog meer testen en toetsen hebben volgens haar tot gevolg dat Nederland vanzelf stijgt op de internationale onderwijsranglijsten. Dit is net zo min logisch als dat kinderen met overgewicht vanzelf lichter worden als ze zich vaker zouden wegen.
En bovendien, wanneer de kinderen alleen kernvakken krijgen, dan ontbreekt voor een groot gedeelte de context, met alle gevolgen van dien voor het leren van een taal of het toepassen van wiskunde.
Minister Van Bijsterveldt zou zich tot haar ‘kerntaken’ moeten beperken. Haar kerntaken zijn het scheppen van randvoorwaarden. Zoals veiligheid, gebouwen waarin je wil leren, niet te grote klassen, niet te veel zorgkinderen in een groep, de beste docenten, etc. En de kerntaak onderwijzen zou aan onderwijzers overgelaten moeten worden.

Meer over:

politiek, opinie

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (23)

Nachtegaaltje
Nachtegaaltje9 dec. 2010 - 22:58

Hear Hear!

RobvanderHilst1
RobvanderHilst19 dec. 2010 - 22:58

Bekruipt u ook het gevoel dat 'het onderwijs' een fan-tas-ti-sche hobbyhoek van politici was, is en BLIJFT, waaraan je om godmagweten wat voor reden(en) ook, zo heerlijk in kunt zandbakken. Sinds de Mammoetwet is dit al het geval. Gevolg: dat elk bedrijf inmiddels wel zelf sollicitanten móet examineren op kennis en kunde omdat 'papiertjes' niets meer zeggen. 'Kunnen taart bakken' schijnt een vooraanstaand element van het middelbare onderwijs te zijn. Vandaar.

PapaCharlie
PapaCharlie9 dec. 2010 - 22:58

Juist. Wat moet gebeuren is: klassenverkleining en vermindering van het aantal lesuren voot de docent. De gewonnen tijd moet gestoken worden in betere voorbereiding en professionalisering.

Gavi5
Gavi59 dec. 2010 - 22:58

Goeie inhoud met een nu betere kop:-)

AlbertRichie
AlbertRichie9 dec. 2010 - 22:58

Laten we wel zijn, veel mensen zullen na het halen van hun diploma in hun verdere leven vaker een taart bakken dan een grafiek maken van een tweede graads functie. De uitdaging van het onderwijs is de bevolking goed op te leiden voor de uitvoer van duizenden verschillende taken. Elke simpele oplossing is dus waarschijnlijk de foute.

Milieunet
Milieunet9 dec. 2010 - 22:58

Juist. Ministers moeten zich eigenlijk helemaal nooit met de uitvoering bemoeien. Overlaten aan deskundigen. Mooi geschreven en ik denk dat we deze lijn gelijk kunnen doortrekken naar alle ministers. Blijf van onze kerntaken af en schep alleen de randvoorwaarden. Ach, wat zou het dan goed gaan in ons land.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 dec. 2010 - 22:58

Helemaal mee eens. En "ze moet wat doen, zegt ze". Als ze iets aan de kwaliteit van onderwijs en het niveau van leerlingen wil doen, dan hebben talloze experimenten en onderzoeken haar al elke keer op hetzelfde gewezen: Niets helpt, behalve investeren in aantal en kwaliteit van de mensen voor de klas. En dat is iets wat ze expliciet *niet* doet...

Archie2
Archie29 dec. 2010 - 22:58

Laat ik mijn eigen situatie als voorbeeld nemen. Case1: Periode 1960-1970. Op mijn basisschool (klein en fijn) werd de onderwijzer, die voor klas 4, 5 en 6 stond, ziek. In de beginperiode waren er elke week wel een paar dagen bij waarop we les kregen van een invaller/ster (zijn dochter, een moeder en na verloop van tijd net afgestudeerde onderwijzers). Het lesprogramma van de jonge onderwijzers bestond uit: veel sport, knutselen, zingen en in groepjes opdrachten maken. Na verloop van tijd kwam er een gepensioneerde onderwijzer voor de klas te staan. Type streng, aardig en rechtvaardig. Hij gaf iedereen bij binnenkomst en vertrek een handdruk. Zelf had hij een boekje samengesteld (het bruine boekje) waarin alle spellingsregels stonden uitgelegd. Er hingen kaarten aan de wand met voorbeelden (ik brand, jij brandt etc...). Voor de biologieles hing hij prachtige platen op en nam af en toe een opgezette uil of marter mee. Case2: Op het voortgezet onderwijs had de leraar nederlands de onhebbelijke gewoonte om te pas en te onpas SO's (Schriftelijke Overhoring) af te nemen. Tijdens een plotseling opduikende piekperiode kreeg je er soms 3 in een week. Gevolg: voor het vak nederlands maakte ik altijd keurig het huiswerk en leerde mijn zaakjes goed (en ook u profiteert daar hier op Joop.nl nog van). Aardrijkskunde was altijd gezellig. Je wist nooit waar het de volgende les over zou gaan. Net voor het rapport kreeg je een repetitie waar dan ook iedereen slecht op scoorde. De leraar bepaalde vervolgens de gemiddelde score, krikte dat op naar een acceptabel niveau en berekende vervolgens opnieuw het rapportcijfer. Ik ben nooit een voorbeeldig student geweest, maar wilde wel altijd graag iets leren. Zelfs op jonge leeftijd (case1) al, voelde ik meer "voldoening" bij de lessen van onderwijzer "oude-stempel" dan bij het type "jong-populair". De lol die ik bij "jong-populair" had, woog eerlijk gezegd niet op tegen uitstekende kennisoverdracht van "oude-stempel". Wat ik hiermee wil zeggen is, dat ik op jonge leeftijd bij de hand genomen moest worden. Voor mij werkte dat het beste. Bij de hand genomen in de zin van: regelmatig toetsen, huiswerk controleren, rust in het klaslokaal etc. Als er regelmatig getoetst wordt, zal de angst voor de "grote CITO-toets" ook minder groot zijn. Vanuit de school bekeken lijkt het me een "must" om regelmatig te toetsen op welk niveau je leerlingen staan, aangezien je als school een doel hebt. Te vaak zie je dat het CITO de lat maar weer een stukje lager legt, aangezien er wederom slechter gescoord is. Daarmee wil ik niet zeggen dat het vroeger veel beter was. Snel informatie kunnen verwerken, een presentatie kunnen houden etc. zijn m.i. voorbeelden van vooruitgang. Het beste uit het verleden en het heden moet de basis zijn waarop het onderwijs verder moet.

Jan_E
Jan_E9 dec. 2010 - 22:58

Een luchtballonnetje? De schrijver bedoelt waarschijnlijk een proefballonnetje. Doet denken aan Balkenende I, government by proefballon. Verder kan ik het eens zijn met de inhoud van het stuk.

schoolFRIK
schoolFRIK9 dec. 2010 - 22:58

Hoe slecht het onderwijs laten ministers van onderwijs zien. En vooral de huidige. Men bedenkt weer een oplossing voor een 'probleem' (dat is negatieve publiciteit over onderwijs). Er zijn geen eenvoudige oplossingen voor het onderwijs. Er zijn grote problemen: slecht opgeleide leerkrachten (ze hebben immers helaas slecht onderwijs gehad), vreemde organisatie van het onderwijs (leve het Nederlandse onderwijsbestel), slechte nascholing van het onderwijspersoneel. Om er nog maar een paar te noemen.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 dec. 2010 - 22:58

Wat trouwens een mooi gegeven is, is dat Nederland wat investeringen in het onderwijs op de 18de plaats staat in die PISA-ranglijsten, en wat prestaties van leerlingen betreft op de 11de. Je zou dus alleen als als beloning voor de enorme inspanningen van de mensen voor de klas kunnen concluderen dat je in ze moet investeren. Als je dan weet dat investeren in de mensen voor de klas de enige manier is om het prestatieniveau van leerlingen omhoog te krijgen, moet je toch wel een enorm slechte opleiding gehad hebben om met een maatregel te komen die *niet* investeert in de mensen voor de klas, maar alles voor de zoveelste keer gaat omgooien...

Reinaert de Vos
Reinaert de Vos9 dec. 2010 - 22:58

De zoveelste onderwijshervorming lijkt me in ieder geval niet gewenst. Mijn kinderen zijn de afgelopen tien jaar volledig verknold door het onderwijs. Studiehuis, het nieuwe leren, een projectje hier, een projectje daar, verschrikkelijk. In dat opzicht mag het wel wat soberder, back to basics. Maar laat die profielen nou toch gewoon bestaan en pas ze desnoods wat aan en versterk ze. Docenten zitten hier echt niet op te wachten.

ColorHugo949
ColorHugo9499 dec. 2010 - 22:58

Het ministerie van Bureaucratie heeft weer wat verzonnen. Testen, toetsen, normen, volgen en verslaglegging daarvan, gaat af van de tijd die aan onderwijs besteedt moet worden. De focus op cijfers zet scholen, leerlingen en docenten onder druk. Motivatie om docent te worden en je eigen ding te doen verdwijnt.

hminkema
hminkema9 dec. 2010 - 22:58

Wij betalen met z'n allen het onderwijs, jaarlijks zo'n 30 miljard euro. Leerlingen en hun ouders hebben er een groot belang bij dat het onderwijs goed is, dat hun kind veel leert en ook in sociaal opzicht een goede tijd heeft in de klas. Hoe kunnen we de kwaliteit op peil houden? Terecht wordt gesteld dat we daarvoor heel goede leraren nodig hebben. Zonder heel goede leraren krijg je nooit heel goed onderwijs. Tegelijk is het een feit dat we steeds lager opgeleide leraren hebben, en tegenwoordig zelfs een op de drie à vier lessen wordt gegeven door goedbedoelende beunhazen die het lerarentekort helpen bestrijden. Maar we hebben geen zin om betere leraren aan te trekken. De opleidingseisen gaan niet omhoog, en al zou je ze omhoog doen dan nog zijn er veel te weinig hooggekwalificeerden die in het onderwijs willen werken. Een lerarenbaan heeft mooie kanten, maar het is keihard werken voor een relatief laag salaris. In het bijzonder voor de universitair geschoolden waar bijvoorbeeld Finland zijn naam en faam aan te danken heeft. Kortom, van de leraren alleen willen en moeten we het kennelijk niet hebben. We nemen genoegen met steeds lager opgeleide leraren en nu zelfs met een massale toestroom van on- en onderbevoegden. Om dat feit moeten we niet heenlopen. Kunnen we dan nog andere eisen stellen, of moeten we de boel maar laten gaan? Er zijn er die centrale toetsing bepleiten, en er zijn er die van een 'toetscircus' spreken. Dat laatste kan ik niet begrijpen. In acht jaar basisonderwijs is er niet één centrale toets. Ook de bekende CITO-toets is niet verplicht; in Amsterdam maakt een kwart van de leerlingen hem niet. In vier tot zes jaar voortgezet onderwijs is er niet één centrale toets om voortgang te checken; er is alleen het eindexamen en daarvan is slechts de helft centraal. Die helft wordt dan gemiddeld met het schooleigen deel, waar de eigen leraren dus de vingers in de pap hebben. Geen wonder dat de resultaten pijnlijk dalen, en heus niet alleen voor wiskunde en Nederlands. Op universiteiten kunnen studenten geen Duitse, laat staan een Franse, tekst lezen. Op hbo-instellingen kunnen studenten geen Engels schrijven. Algemene ontwikkeling t.a.v. geschiedenis, geografie of staatsinrichting is om te huilen. Maar de diplomamachines draaien op volle toeren. Je hoort vaak over een 'wat' en 'hoe'-verdeling in het onderwijs: de overheid bepaalt het 'wat', de scholen het 'hoe'. Dat vind ik in principe geen slechte figuur. Maar dat 'wat' kan niet blijven steken in het opstellen van vrome wensenlijstjes over wat leerlingen *zouden moeten* leren; er moet een geregelde 'reality check' zijn om te zien of leerlingen/scholen/leraren wel bij de les zijn. Dat vind ik domweg een vereiste voor publieke financiering. We geven geen tientallen miljarden om de boel op z'n beloop te laten. Daarom vind ik één centrale, verplichte eindtoets voor PO en VO geen gek idee, en één centrale, verplichte tussentoets ook niet. Die beslaan samen slechts één procent van de totale tijd die kinderen in school steken. Dat komt mij niet voor als 'overvragen'. Sterker nog: het lijken mij een uitstekend bestede één procent, als de andere 99% daardoor aan effectiviteit zou winnen. Dan heeft een school steeds drie of vier jaar om eventuele lacunes te repareren, en dat zet het onderwijs niet extreem onder druk. Zeer dubieus vind ik echter de insteek die de minister kiest om de effecten af te dwingen: door het 'afrekenen' van scholen en het 'naar prestatie belonen' van leraren. Dat is vragen om moeilijkheden, om perverse prikkels, om malversaties bij de toetsing, om een onacceptabele versmalling van het curriculum omdat geen school er slecht op wil staan. In de VS toetsen scholen zich ongans, met desastreuze effecten voor de feitelijke kwaliteit. Juist vanwege de combinatie met de 'afrekencultuur' die Rutte nu voorstaat. Toetsen dient om leeropbrengsten te bepalen en te diagnostiseren, toetsing moet niet misbruikt worden voor straf en beloning. Daarvoor is er teveel ongelijkheid en onduidelijkheid in het onderwijs over wie voor welke prestatie verantwoordelijk gehouden kan worden. Kortom, van mijn kant geen eenvoudig ja of nee. Ik zeg ja tegen een beperkt aantal centrale, extern genormeerde toetsen en het loslaten van de slagers-keuren-eigen-vlees-cultuur. Maar ik zeg óók, en hartgrondig, ja tegen vergroting van zowel de docentkwaliteit als hun didactische autonomie. Ik zeg nee tegen 'high stakes' toetsen met grote financiële belangen van scholen en leraren. Maar ik zeg óók nee tegen een overdreven vrijheid die sommige leraren claimen om naast het 'hoe' ook zelf het 'wat' te mogen uitmaken, zonder publieke verantwoording over het resultaat.

hansdetorenkraai
hansdetorenkraai9 dec. 2010 - 22:58

Het is een verschrikkelijk belangrijk onderwerp. Het is veruit de meest belangrijke investering die we doen als samenleving. Wat mij altijd verbaast is het gemak waarmee de overheid met nieuwe plannen en onderwijsvernieuwingen de zaak volledig kapot weet te maken. Het lijkt wel of elke ministers club met een overijverige ambtenaren achterhoede elke keer weer het hele onderwijs bestel wil veranderen, aanpassen, vernieuwen, verdiepen, tegen het licht houden, ombuigen, qua systematiek aanpassen en nog veel meer goedbedoelde doelgerichte plannen om het onderwijs naar God te helpen. Er zitten in DenHaag een club onderwijsvernieuwers die enkel bestaansrecht hebben als er veranderd wordt. Het resultaat is dat sinds de 60er jaren geen kind meer 1 onderwijs systeem heeft meegemaakt maar minimaal 2 of 3 en daar gaat veel door kapot. Denk dat er gewoon eens niet moeten veranderen maar gewoon proberen de zaak even tot rust te laten komen. En zorgen dat de basis kwaliteit verbetert. Maar misschien is dat al een verandering!

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 dec. 2010 - 22:58

Economen hebben onderzoek gedaan naar de "toegevoegde waarde" van leraren op middelbare scholen. Hun berekening is dat een goede leraar voor een klas van 20 leerlingen per jaar 400.000 dollar méér oplevert aan de economie dan een slechte leraar. Economen (van het National Bureau of Economic Research) hebben dus de onderbouwing geleverd (die al niet nodig was omdat zoveel experimenten en onderzoeken de onderbouwing hebben geleverd) dat er niet geïnvesteerd moet worden in onderwijsvernieuwingen, maar in *de mensen voor de klas*! Het bericht komt uit de NRC: http://www.nrc.nl/nieuws/2010/12/22/goede-docent-is-jaarlijks-400-000-dollar-waard/ En het onderzoek staat hier: http://papers.nber.org/papers/w16606

sanders2
sanders29 dec. 2010 - 22:58

Hoi, Ik ben niet zo overtuigd. Je mening komt over ('vereenvoudiging is niet goed'), maar waarom? En wat stel je voor? In jou woorden: laat ons het doen, dan komt het wel goed. Daar ben ik het niet mee eens. Opleidingen moeten op elkaar aansluiten en maatschappelijke keuzes over de zwaarte en inrichting van het onderwijs moeten mi overal (ongeveer) hetzelfde worden uitgevoerd. De poneren van de stelling dat het wel goed komt als de randvoorwaarden zijn geschept, vind ik te kort door de bocht. (Net zoal een tegenargument als 'het falen van het socialisme bewijst immers dat de goedheid van de mens te kort schiet' ook te kort door de bocht is.) Wat is er mis met meer testen en toetsen? Van mij mag er best wat meer nadruk liggen op resultaten en wat minder op inspanning. Het is afhankelijk van soort en niveau van de opleiding, maar het moet niet zo zijn dat je met voldoende inspanning elk papiertje kan halen. Inzet en discipline zijn erg belangrijk (en tegenwoordig helaas vaak schrijnend afwezig), maar laten we wel wezen: voor veel banen/activiteiten telt ook gewoon de harde kennis en competenties. Er moet voorkomen worden dat nog meer kennisintensieve activiteiten naar het buitenland vertrekken. En een beetje resultaatverplichting tijdens opleiding lijkt me een goede eerste stap om dat tegen te gaan. Ik ben wel benieuwd wat je ervan vindt dat er 'vroeger' dag in dag uit werd gewerkt aan het opdoen van en werken met harde kennis en dat er tegenwoordig minder lesuren zijn die ook nog eens over veel meer onderwerpen worden verdeeld. Mag ik concluderen dat je die verwatering niet erg vindt? grt Sanders

1 Reactie
arieroos
arieroos9 dec. 2010 - 22:58

[De poneren van de stelling dat het wel goed komt als de randvoorwaarden zijn geschept, vind ik te kort door de bocht. (Net zoal een tegenargument als 'het falen van het socialisme bewijst immers dat de goedheid van de mens te kort schiet' ook te kort door de bocht is.)] Net zoals de stelling, dat je als je alles maar uitgebreid gaat testen, de kwaliteit vanzelf omhoog gaat ... dat is niet alleen kort door de bocht, het is vokomen kolder.

vanessa2
vanessa29 dec. 2010 - 22:58

Ik mis in dit verhaal wat er dan wel zou moeten gebeuren. Jongeren die in Nederland onderwijs hebben gevolgd denken alles te weten, kunnen niets en hebben na hun studie vooral een grote bek. Dat kan het doel niet geweest zijn.

1 Reactie
Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman9 dec. 2010 - 22:58

[Ik mis in dit verhaal wat er dan wel zou moeten gebeuren. ] Misschien nog maar eens lezen dan: "Minister Van Bijsterveldt zou zich tot haar 'kerntaken' moeten beperken. Haar kerntaken zijn het scheppen van randvoorwaarden. Zoals veiligheid, gebouwen waarin je wil leren, niet te grote klassen, niet te veel zorgkinderen in een groep, de beste docenten, etc. En de kerntaak onderwijzen zou aan onderwijzers overgelaten moeten worden." Kortom: investeren in de mensen voor de klas in plaats van in beleidsmakers, toetsopstellers, toetsafnemers, toetsadministrateurs en managers...

grolschje2
grolschje29 dec. 2010 - 22:58

"Vakken met een maatschappelijke taak, zoals het kinderen bewust maken van overgewicht en hoe om te gaan met geld, kunnen volgens de minister uit het pakket. " Dat is inderdaad niet iets wat de overheid voor haar burgers moet gaan lopen propaganderen. Het belachelijkste vak is nog wel maatschappijleer. Grote posters van de SP in de klas en dan maar klagen hoe oneerlijk het allemaal wel niet is dat er miljonairs bestaan. Maatschappijleer is niks meer dan het proberen te beïnvloeden van de politieke voorkeur van jong volwassenen.

2 Reacties
eeweew
eeweew9 dec. 2010 - 22:58

Maatschappij gaat juist over het systeem. Wat is er slecht aan om mensen te leren hoe het systeem in elkaar zit. Misschien dat kennis van het systeem de mening van iemand in u nadeel kan beïnvloeden, maar het stelt mensen wel in staat een gefundeerde mening t vormen. Zonder maatschappijleer weet bijna niemand meer iets van politiek, ik denk niet dat dat nou zo een goed idee is...

Jan_E
Jan_E9 dec. 2010 - 22:58

"Maatschappijleer is niks meer dan het proberen te beïnvloeden van de politieke voorkeur van jong volwassenen." Heb je nog een bronvermelding hierbij? Of is dit de weerslag van persoonlijke frustraties of vooroordelen?