Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Weer een prominent slachtoffer van depressie

  •  
05-04-2016
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
Wim Brands

© cc-foto: Vera de Kok, Wikimedia

Een depressie kan zich op ieder moment in het leven van iedereen voordoen
Het went nooit, dat mensen die je alleen maar kent als krachtig en succesvol, ook ineens uit het leven kunnen stappen. Na andere bekende schrijvers als Rogi Wieg en Joost Zwagerman kwam gisteravond het nieuws van het tragische overlijden van Wim Brands, dichter en presentator van radio- en televisieprogramma´s over boeken voor de VPRO.
Brands werd 57 jaar, en wat opviel, ook in de reacties op zijn overlijden, was het bericht dat hij nog niet heel lang bekend was met een depressie. Kan dat, vroegen mensen in mijn omgeving, dat je pas op latere leeftijd depressief wordt, en dat je dan ook al na betrekkelijk korte tijd zelfmoord pleegt? Het antwoord is jammer genoeg bevestigend, twee keer. Een depressie kan zich op ieder moment in het leven van iedereen voordoen. Net zoals niemand immuun is voor kanker, is er geen garantie dat je nooit een depressie zult krijgen.
Met het ouder worden neemt het risico op een eerste depressie statistisch gezien wel af, maar het wordt nooit nul. En succes en kapitaal zijn ook geen garantie dat het je bespaard blijft. Ook over het beloop valt niets te voorspellen: er zijn mensen die decennia achtereen lijden aan een depressie, en nooit overwegen hun leven voortijdig te beëindigen, maar er zijn ook mensen die binnen een paar dagen een onomkeerbare beslissing nemen. Niet zelden hebben ze dan ook psychotische overtuigingen.
Het enige kleine lichtpuntje bij de suïcide van bekende mensen is de aandacht die depressie er door krijgt. Het biedt de kans om de kennis rond deze gruwelijke ziekte te vergroten, iets dat nog altijd dringend gewenst is. En door mensen aan te moedigen hun sombere gevoelens te delen met mensen in hun omgeving is er wellicht ook af en toe iemand te weerhouden van een onnodig sterven ‘door eigen hand’, zoals Joost Zwagerman zijn boek over dit onderwerp noemde.
Als je weet hoe ernstig depressies kunnen zijn, en ook hoe belangrijk het is dat we het er over hebben, doe het dan ook! En spreek mensen in je omgeving aan, waarvan je vermoedt dat ze in stilte lijden.
Helaas brengt de publiciteit rond de zelfmoord van een bekend iemand anderen er soms toe om hetzelfde te besluiten. Er is een zogenaamd besmettingsrisico, en daar moeten we ons allemaal van bewust zijn. Weet je je geen raad, en is er sprake van een acute crisis? Bel 0900-0113 of ga naar 113online , waar 7×24 uur de telefoon wordt opgenomen. Zelfmoord moeten we proberen te voorkomen, met man en macht.

Meer over:

opinie, leven

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

José
José11 apr. 2016 - 16:01

Wim Brands schreef ooit een gedicht over het beeld van Kabakov: 'How to meet an Angel', dat geplaatst is op een sociaal psychiatrische kliniek. Het bestaat uit een constructie van drie ladders, en aan het einde van de laatste ladder staat een man die zijn armen heft, hij wacht op een engel. Toen hij het gedicht af had, realiseerde hij zich met een schok dat het over zijn vader ging die zelfmoord pleegde. Dit is het gedicht: GEBED VAN EEN ZOON Ik kijk naar Kabakovs man. Staand op een ladder, zijn armen ten hemel. En ik denk: dat ben ik. Reikend naar mijn verre vader. Laat dit dan mijn gebed zijn: If equal affection cannot be, let the more loving one be me. En dit is het beeld, dat nogal wat stof deed opwaaien: http://www.buitenbeeldinbeeld.nl/Amsterdam_W/Angel.htm Het gedicht, het beeld, het "dat ben ik", het reiken naar het hogere: het doet me denken aan een boek (dat ik nodig weer eens moet herlezen) waarin de vraag centraal staat of aan de impuls tot zelfdoding het verlangen van de ziel naar transformatie ten grondslag ligt. Maar is er in de hedendaagse gemedicaliseerde psychiatrie überhaupt nog ruimte voor zoiets als (de behoeften van) de ziel?

rbakels
rbakels10 apr. 2016 - 11:26

Meteen waren er ook de klaagzangen dat de moderne kille veeleisende wereld mensen depressief en suicidaal maakt. Ik hoop dat dokter Bakker het met mij eens is dat dit niet klopt. Mensen kunnen het akelig hebben en helemaal niet depressief worden, en succesvolle mensen worden het soms wel (is Wim Brands geen voorbeeld van het laatste?). Verder vraag ik mij af of suicide en depressie wel aan elkaar gerelateerd zijn. Kun je niet suicidaal zijn zonder depressief te zijn, en omgekeerd? In het geval van Brands vielen ze wel samen, dat wel. Zelfdoding is in mijn idee een stoornis van de overlevingsdrang die elk geestelijk gezond mens (en dier) heeft. Dat is biologisch verklaarbaar. Ik bedoel "stoornis" hier zeker niet veroordelend, alleen in de zin van afwijkend functioneren in een zin die in het algemeen als negatief wordt gezien.

1 Reactie
Brian-E
Brian-E10 apr. 2016 - 16:03

Depressie en de neiging tot suïcide zijn inderdaad twee aparte aandoeningen. Maar er is ook een verband tussen, wat niet wil zeggen dat iedereen die zich van het leven berooft ook depressief is, andersom ook niet, maar wel dat er een correlatie is tussen de twee toestanden. Dus mensen die depressief zijn, hebben een groter risico op zelfmoord dan gemiddeld onder de bevolking. Ik geloof dat de druk om "succesvol" te zijn in de moderne wereld wel degelijk bijdraagt aan zowel depressies als suïcidegevallen.

De redactie van Joop zijn een stel hypocrieten
De redactie van Joop zijn een stel hypocrieten9 apr. 2016 - 20:06

Ik zal hem ook missen. Dit is een ziekmakende maatschappij mensen die meer dan gemiddeld intelligent zijn en gevoelig hebben het moeilijk. The whole problem with this world is that the stupid are cocksure and the intelligent always full of doubt. Rust in vrede Wim

Minoes2
Minoes27 apr. 2016 - 21:53

Ik denk nog steeds aan je, krijg je niet uit mijn hoofd, begrijp het nog steeds niet! Je was hier als een huisgenoot zo vertrouwd.

José
José6 apr. 2016 - 6:10

Het voelt onwezenlijk dat Wim Brands er niet meer is. Hij kwam op mij over als een zeer sympathieke, open en innemende man, die oprechte interesse in anderen had. Het was telkens mooi om te zien hoe hij het perspectief van de schrijver probeerde te begrijpen door in diens lijn mee te denken en verhelderende vragen te stellen. Hij zei ooit: je begint met één vraag en eindigt met vele andere vragen. Ik denk dat hij met die uitspraak zijn eigen levensinstelling tekende. Vragend, zoekend, verwonderend. Hopelijk biedt het zijn vrouw en kinderen wat troost dat op zondagmorgens de gedachten van menigeen naar hem en hen zullen uitgaan.

Minoes2
Minoes25 apr. 2016 - 20:29

Het beste televisieprogramma ooit en niet in de laatste plaats door de zeer gedreven, kundige, integere en interessante Wim Brands die met zijn vragen en kennis tot de essentie wist door te dringen in een spannend tweegesprek met zijn schrijvers, want dat leken het welhaast; zijn schrijvers. Moeilijk te beseffen dat hij niet meer is, ik zal hem missen. Hij ruste in vrede. Mijn medeleven gaat uit naar de nabestaanden.

crumb2
crumb25 apr. 2016 - 18:48

Niet te bevatten. Nooit meer Wim Brands op zondagmorgen.

Achilles
Achilles5 apr. 2016 - 18:04

Ben zelf de laatste tijd ook behoorlijk depressief. Ik ben schoonmaker van beroep en tot een jaar of twee geleden was dat prima. Ik vond het leuk om te werken en heb veel collegas van verschillende culturen en afkomst waar ik goed mee om kon gaan en wat van kon leren. Er werd altijd op me neer gekeken door vvd stemmers,maar daar wen je aan als schoonmaker. Maar tegenwoordig word je ook scheef aangeken door groenlinks stemmers. Laag opgeleid dus zal je wel een tokkie dus pvver zijn..mijn niet westerse collegas hebben hier niet zoveel last van gelukkig...maar heb altijd sp gestemd. En ben getrouwd met een mooie hindoestaanse vrouw......vooroordelen....zullen we gewoon naar elkaars verhaal luisteren?..en niet onze mening van (social) media af laten hangen?...en gewoon met elkaar in gesprek gaan voor zover er nog iemand wil luisteren..

2 Reacties
Haastig
Haastig5 apr. 2016 - 21:01

Achilles 5 april 2016 at 20:04 "Ben zelf de laatste tijd ook behoorlijk depressief." Sterkte, depressie is klote, weet ik helaas alles van. "Ik ben schoonmaker van beroep (...) Er werd altijd op me neer gekeken door vvd stemmers,maar daar wen je aan als schoonmaker.(..) …vooroordelen….zullen we gewoon naar elkaars verhaal luisteren?..en niet onze mening van (social) media af laten hangen?…en gewoon met elkaar in gesprek gaan" Ook dat zijn vooroordelen. De laatste verkiezing VVD gestemd, maar ik kan je verklappen dat ik niet neerkijk op schoonmakers. Van VVD stemmende familie & vrienden weet ik ook dat ze niet op schoonmakers neer kijken. Waarom zouden ze? Buiten het feit dat ik zelf ooit een tijdje werkster ben geweest, daarnaast als bemanning ook schoonmaakwerk moest verrichten (veel kots!), ben ik niet goed in het huishouden in m'n eigen huis. Ik ben elke 2 weken mijn schoonmaker weer dankbaar voor zijn bijdrage aan mijn geestelijke gezondheid!

José
José7 apr. 2016 - 8:20

@Achilles Ik moest aan jou denken toen ik dit vanmorgen las; ik denk dat je je er wel in zult herkennen. http://www.volkskrant.nl/opinie/we-moeten-minder-eisen-aan-elkaar-stellen~a4277210/ Enne...kijk naar jezelf door de ogen van vrienden en mensen die om je geven, want zij kennen jou, en die domme snobisten niet.

Jan de Kort
Jan de Kort5 apr. 2016 - 16:02

Ik zou erg graag willen weten of Wim Brands antidepressiva of andere psychofarmaca heeft gebruikt. Van AD is bekend dat het mensen waarvan je het nooit zou verwachten, tot suicide aanzet.

lemaire2
lemaire25 apr. 2016 - 15:14

Wat een verlies! Wat een mooie gesprekken waren het. Geen interviewer maar gesprekspartner. Ik hoop dat hij niet al te veel heeft moeten lijden. En wat een mooie kleine reactie van Bram Bakker. Het is angstig te beseffen dat een depressie "in een klein hoekje schuilt". Als je regelmatig last hebt van sombere gedachtes, de wereld een grote puinhoop vindt die niet meer de moeite waard is om in te leven dan moet je soms alles op alles zetten om door te gaan. De één lukt dat, de ander zakt weg. Laten we meer oog voor elkaar hebben, solidariteit naar anderen toe kan helpen.

msj_meijerink
msj_meijerink5 apr. 2016 - 12:29

Niks aan toe te voegen. Maar toch aangaande Wim Brands: ik hoop dat je nu je rust hebt.

Frank Lenssen2
Frank Lenssen25 apr. 2016 - 12:27

Dat is verschrikkelijk nieuws - ik lees het hier voor het eerst. Ik keek bijzonder graag naar 'Boeken', Wim was heel kundig en gedreven, maar nooit ijdel, hij wilde zichzelf niet op de voorgrond plaatsen. Jammer genoeg is besloten om voor zolang het duurt de herhalingen stop te zetten - daar zie ik de zin niet van, ofschoon het natuurlijk de wens van de nabestaanden geweest kan zijn. Nog niet zo lang in de greep van klinische depressie, in de kracht van zijn leven - voor velen onbegrijpelijk dat Wim nu deze weg koos. Bram Bakker heeft gelijk: laten we hopen dat het overlijden van Wim Brands niet helemaal zonder zin zal zijn. Dat anderen in nood de moed kunnen opvatten om die nood dan ook kenbaar te maken, en niet in eenzaamheid blijven piekeren en piekeren. Mijn dank aan Wim is groot, voor veel mooie uren.

voxpopuli2
voxpopuli25 apr. 2016 - 12:22

Jammer , aardige neutrale interviewer, ik ga hem missen.